Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/2311 K.2019/7418

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının davalı ... şirketine bağlı olarak diğer davalı ...Ş.' de çalıştığını vardiya amiri olduğunu, davacının 2013 yılı 9 ayında 1080 TL net maaş, mavi kart ve yemek verildiğini, davalılar arasındaki anlaşmaya göre ;

yıllık TUİK oranında maaş artışı yapılacağının belirlendiğini, davacının sözleşme gereği maaşlarının artırıldığını ancak bordroda oynama yapılarak 1120 TL brüt (801 TL net), 84 TL prim, 53,04 TL yemek, 155 TL mavi kart, 175 TL sodeksonun bordoda gösterildiği bu şekilde fazla mesai ve sigorta priminin eksik gösterildiği , 2013/11 ayında 1160 TL brüt (829 TL net), 98 TL iş yeri prim, 53,02 TL yemek, 270 TL sodekso 155 TL mavi kart ile çalışırken davacının izni olmaksızın yemek ücretinin kaldırıldığını, davacı aleyhine iş yeri şartlarının değiştirildiğini,

davacıya fazla mesailerin eksik yatırıldığı ve yasal çalışma saatleri üzerinde çalıştırıldığı, yıllık izinde olduğu günler işe çağrıldığı işten atılma kayğısı ile davacının işe döndüğü fakat sonrasında yerine izin kullandırılmadığını, davacının vardiya amiri olmasına ve normal güvenlik görevlilerinden daha fazla ücret alması gerekmesine rağmen maaşının artırılmadığı ve aynı maaşın verildiğini, davacının işe başladığı tarihten 2012 yılına kadar 6 gün 8 saat üzerinden, 2012 dan sonra ise 5 gün 12 saat olarak çalıştığını, iş akdini haklı olarak fesheden davacıya kıdem tazminatı ve fazla mesai talep ettiğini ileri sürerek;

davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş. vekilinin Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, zamanaşımını itirazında bulunduklarını, davacının iş akdinin haklı nedenle fesih edildiğini devamsızlık yaptığını, savunma talep edildiğini, ancak haklı bir neden bildirmediğini, davacının ücreti ile ilgili iddialarında ise davalıların kendi aralarında yaptıkları sözleşmenin kendilerini bağlayacağının 3. şahısları bağlamayacağını bunun TİS olmadığını, bordrolar incelendiğinde primlerin ödendiğini, zamla ilgili olarak ise işverenin yönetim hakkı kapsamında olduğunu,

yemekle ilgili iddialara gelince davacının 2014 yılı 12. ayına kadar değiştiğini ileri sürdüğü iş şartlarına itiraz etmediğini , 2013 yılı 9. ayından itibaren 175 TL olarak verilen yemek ücreti bu tarihten sonra yemek verilememesi nedeniyle 270 TL.ye yükseltildiğini, ayrıca özlük haklarında iyileştirmeye gidildiği 1120 TL olan brüt ücretinin 1160 TL' ye yükseltildiğini, davacının fazla mesai alacağı bulunmadığını işin gereği olarak ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıldığını ve karşılığının bordrolara yansıtıldığını, davacının hak etmiş olduğu yıllık izinleri kullandığını imzasına havi yıllık ücretli izin belgesi kaydının olduğunu,

davacının vardiya amiri olarak değil güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, iş akdini haklı olarak fesih ettiğini iddia ettiğini bu fesihten itibarende 5 gün sonra başka bir işyerinde çalışmaya başladığını davacının iş ilişkisinin başka bir işyerinde çalışmaya başlamak için sonlandırdığını, davacının ücretinin bordroda görünen olduğunu bordro ile banka kayıtlarının örtüştüğünü, her ay yapılan fazla mesailerin bordroya tahakkuk ettirildiğini, Yargıtay içtihatlarına göre bordrolara tahakkuk ettirilen ücretlerin banka kayıtları ile örtüşmesi halinde imza olmasa dahi daha fazla çalışmanın ancak yazılı delil ile ispatlanabileceğini savunarak;

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Davalı ...Ş. vekilinin cevabının özeti;

Davalı vekili; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının işvereni olmadıklarını emir ve talimat verme sigorta primlerini ödeme gibi işlemler yapmadıklarını, iş akdini kendilerinin fesih etmediğini, davacının kendi yanlarında çalışmadığını, işyeri adresinin ... /... olduğunun belirtildiği ancak davalının 30.10.2013 tarihinden beri ... caddesi ... No: 28 K:3 .../.../... adresinde faaliyet gösterdiğini savunarak; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

D) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının fazla mesai alamaması nedenine dayalı olarak iş akdini haklı nedenle fesih ettiğini bu nedenle kıdem tazminatı ödenmesi gerektiğini, fazla mesailerin bordroya eksik hesaplanarak yatırıldığını bu nedenle fazla mesai alacağınında hesaplanarak davacının alabileceği kıdem tazimatını davalı ... AŞ 'nin sorumluluğuna, fazla mesai alacağının 557,31 TL sinden ... Güvenlik Hizmetleri AŞ nin bu miktarın 509,81 TL sinden ise diğer davalı ... Petrollerininde sorumlululuğuna karar verilmiştir.

E) Temyiz:

Karar süresinde davacı vekili ve davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

F) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların tüm, davacının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Mahkemece davaya konu kıdem tazminatından davalılardan ... Güvenlik Hizmetleri A.Ş. Tek başına sorumlu tutulmuş diğer davalı hakkında hüküm kurulmamıştır.

Dosya içindeki bilgi ve belgelerden davacı işçinin her iki davalının asıl işveren-alt işveren ilişkisi kapsamında faaliyet gösterdiği işyerinde çalıştığı, daha sonra 2013 sonu yada 2014 başlarında davalı asıl işverenin binadan ayrıldığı ve davacının alt işverenin iş yerinde çalışmasını sürdürdüğü anlaşılmaktadır.

Davacının bir dönem davalıların asıl işveren-alt işveren ilişkisinin geçerli olduğu işyerinde çalıştığı ancak fesih tarihinde alt işverenlik ilişkisinin sona erdiği dosya kapsamından anlaşılmakta ise de fiilen alt işveren ilişkisinin hangi tarihte sonlandığı tam olarak tespit olunamamıştır. Davalı asıl işveren alt işverenlik ilişkisinin 30.10.2013 tarihinde sona erdiğini savunmuş ise de tanık ... " 2011 yılı Mart ayından 2014 yılı Haziran ayına kadar ... firmasının işçisi olarak ... plazada güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, ... Petrolleri AŞ. nin plazada ise kendisi ayrılmadan 3 ay kadar önce taşındığı "şeklindeki ifadesi karşısında davalı ... Petrollerinin 2014 yılı haziran ayından 3 ay öncesinde taşındığını ve alt işverenlik ilişkisinin sona erdiğini açıklamıştır.

Davacının hak kazandığı kıdem tazminatından alt işveren tüm süre üzerinden sorumlu tutulmalı diğer davalı asıl işveren ise alt işverenlik ilişkisi kapsamında çalışılan süre ve alt işverenlik ilişkisinin sona erdiği tarihteki ücret seviyesi ile sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalıdır.

Mahkemece yapılacak iş ise; alt işverenlik ilişkisinin sona erdiği tarihin belirlenerek açıklanan esaslar dahilinde ve gerekirse ek hesap raporu alınmak suretiyle kıdem tazminatı ile ilgili karar vermekten ibarettir.