Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/23237 K.2016/19539

Yerel mahkemece, davanın görevsizliğine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının, davalı ... işçisi olarak diğer davalıya ait çocuk yuvası niteliğindeki iş yerinde Haziran 2013 tarihinden iş akdinin feshedildiği 12/03/2015 tarihine kadar bakım personeli olarak çalıştığını, sürekli aynı işyerinde çalışıp her sene iş akdinin yenilendiğini, iş akdinin yasal şartlara aykırı olarak geçersiz nedenle feshedildiğini belirterek, feshin geçersizliği ile davacının işe iadesine, iş verenin işçiyi işe başlatmaması halinde 8 aylık Brüt ücreti tutarında tazminatın, boşta geçen sürelere ilişkin 4 aylık ücretin davalılardan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Bakanlık vekili, görev ve husumet itirazı yanında, davacının belirli süreli iş akdi ile çalıştığını bu nedenle işe iade talebinde bulunamayacağını, davacının çocuk yurdundaki bir çocuğu çamaşır makinesine kapattığı iddiası ile taşeron firma tarafından davacının iş akdinin feshedildiğini belirtmiş, diğer davalı şirket ise davacının iş akdinin, davacının çocuk yuvasında eğitim gören çocuklardan ... isimli çocuğu çamaşır makinesine kapatması nedeniyle iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, 6518 sayılı kanunun 16. Maddesinde Ev tipi sosyal hizmet birimlerinin 22/05/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 4. maddesinin 1. fıkrası hükmü kapsamında olduğu belirtilmekle ve 4857 sayılı İş Kanununun 4. Maddesi gereğince ev hizmetlerinde çalışanlara İş Kanunu hükümleri uygulanamayacağı gerekçesi ile iş mahkemesinin görevsizliğine, dosyanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Mahkemece görevsizlik kararına konu edilen 06.02.2014 tarihinde kabul edilen ve 19.02.2014 tarihli resmi gazetede yayımlanan 6518 sayılı kanun ile 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun 16. Maddesine son fıkra olarak “Ev tipi sosyal hizmet birimleri, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü kapsamındadır” eklenmiştir. Bu fıkranın somut uyuşmazlıkta uygulanabilmesi için 2828 sayılı kanunun 16. Maddesi ile bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir.

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun 16. Maddesi uyarınca:

“Kurum personeli hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır.

Kurum, hizmetin gereği veya daimi kadro ile yapılamayan veya daimi kadro ile yapılması güçlük arzeden işler için sözleşme ile personel çalıştırabilir. Bu personel tercihen 40 yaşını doldurmuş kişiler arasından seçilir.

Korunmaya ve bakıma alınmış olup, iş görme gücüne sahip ve istekli olanlar, bulundukları sosyal hizmet kuruluşlarının uygun görülen hizmetlerinde bu hizmetlerle ilgili kadroların boş tutulması ve her boş kadro karşılığı haftada 40 saati geçmemek üzere tespit edilecek çalışma saatleri içinde, saat başına ücret ödenmek kaydıyla, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, iş ve sosyal güvenlikle ilgili mevzuat hükümlerine tabi olmaksızın ve Borçlar Kanunu hükümlerine göre sözleşme ile çalıştırılabilirler.

Bu kadroların % 30'u engellilikleri nedeniyle koruma kararı uzatılanlara tahsis edilir. Saat ücreti asgari ücretin aylık çalışma saati toplamına bölünmesi ile tespit edilir. Bir kadro karşılığında çalışma saati ile sınırlı olmak üzere birden fazla kişi çalıştırılabilir. Ancak kişi başına ayda 60 saatin dışında ücret ödenemez.

(Ek fıkra: 6/2/2014-6518/15 md.) Ev tipi sosyal hizmet birimleri, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü kapsamındadır”.

İş Kanunu kapsamında kalmayan işler, işveren veya işçi ile ilgili hükümler, istisnai hükümlerdir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu’nun 23.05.1960 gün, 11-10 sayılı ve 10.05.1974 gün, 3-44 sayılı kararları uyarınca, özellikle iş hukukunda istisnaî hükmün genişletilerek değil, dar yorumlanması gerekir.

Madde bir bütün olarak yorumlandığında, düzenlemede 2 ve 3 fıkra kapsamında sözleşme ile ve salt olarak burada çalışanlar için işyerinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 4. Maddesi birinci fıkrası kapsamına alındığı ve haklarında İş Kanunu hükümlerinin uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta davacı, ev tipi sosyal hizmet birimleri İş Kanunu kapsamında çıkarılmadan önce işe girmiş ve davalı Bakanlığa ait ... işyerinde çocuk bakım hizmetinde değişen alt işverenler işçisi olarak çalışmıştır. Davalı Bakanlık tarafından alt işverene verilen hizmetlerin verildiği işyerleri, Müdürlüğe bağlı kurum işyeri ile yasa yürürlüğe girdikten sonra hizmetin verildiği ev tipi sosyal hizmet birimleridir.

Davalı şirket ile yapılan sözleşme, hem kuruma bağlı müdürlük işyerini, hem de birden fazla ve müdürlüğe bağlı ev tipi hizmet birimlerini de kapsamaktadır. O halde davalı alt işveren yönünden davacının çalışacağı birden fazla işyeri vardır ve sözleşme kapsamında davacı ev tipi hizmet biriminde çalıştırılabileceği gibi kuruma bağlı bakım yurdunda da çalıştırılabilir. Alt işveren yönünden bakıldığında bu işyerlerinin istisna kapsamında olduğu söylenemez.

Davacı asıl-alt işveren ilişkisinde alt işveren işçisi olduğuna ve alt işveren yönünden istisnadan sözedilemeyeceğine göre davacının İş Kanunu kapsamında kaldığı ve uyuşmazlıkta İş Mahkemesinin görevli olduğunun kabulü ve işin esasına girilerek karar verilmesi gerekir. Yazılı gerekçe ile görevsizlik kararı verilmesi hatalıdır.