Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/23619 K.2020/8950

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, müvekkilinin .../09/2009-14/.../2012 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığını, emeklilik işlemleri için 26/09/2011 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nda çıkış gösterildiğini, asgari ücret+yurtdışı sefer primi ile çalıştığını, ücretlerinin ödenmediğini, yıllık izin kullanmadığını, noter onaylı ihtarnameyi davalı tarafa gönderdiğini, ... akdini haklı nedenle feshettiğini, alacaklarının ödenmediğini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere bir kısım işçilik alacak ve tazminatlarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacı tarafın hizmet süresi hususunda dava dilekçesi ile gönderdiği ihtarnamede farklı tarihleri belirttiğini, ihtarnamede işyerinde 21/10/2009-01/02/2011, 15/07/2011-14/.../2012 tarihleri arasında çalıştığını belirttiğini, davacının 23/07/2011-14/.../2012 tarihleri arasında çalıştığını, işe devamsızlık yaptığını, tutanak düzenlendiğini, davacıya ulaşılamaması üzerine çıkış bildirgesinin Kuruma verildiğini, ... akdine haklı nedenle son verildiğini, davacının genel tatil günlerinde çalışmadığını, yıllık iznini kullandığını, asgari ücretle çalıştığını, ücretlerinin ödendiğini, ücretlerin banka aracılığıyla ödendiğini,

sefere göre şoförlere harcırah ödendiğini, davacının iade etmesi gereken ... avansı borcunun bulunduğunu, alacağa karar verilmesi halinde, bu alacağın takas ve mahsubunu talep ettiklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulü karar verilmiştir. Temyiz Başvurusu: Karar, taraf vekilleri tarafından yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir. Gerekçe: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı’nın tüm, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2- Davacının ayda yaptığı ortalama sefer sayısı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Dosya içeriğine göre; davacının uluslararası tır şoförü olarak çalıştığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uluslararası tır şoförlerinin ise genellikle asgari ücret ve sefer primi ya da harcırah adı altında yapılan ödemeler karşılığında çalıştığı ise bilinen bir gerçektir. Bu noktada öncelikle sefer primi ya da harcırah adı altında yapılan ödemelerin niteliğinin belirlenmesi gereklidir.

Uluslararası tır şoförlerinin yaptıkları işin niteliği ve özellikleri dikkate alındığında ... sözleşmesi yapmaktaki amaçlarının kendilerine yapılan ödemenin büyük bölümünü oluşturan sefer primi ya da harcırah olduğu açıktır.

Şu halde ... sözleşmesinin karşılıklı borç doğuran bir sözleşme niteliğinde olması göz önünde bulundurulduğunda sefer primi, harcırah gibi isimlerle ifade edilen ödemelerin de asgari ücretin yanında uluslararası tır şoförlerinin ... görme borcu ile karşılıklı değişim içinde olduğu ve bunların ücret eki değil ücretin bir parçası oldukları anlaşılmaktadır.

Görüldüğü üzere uluslararası tır şoförlerinin ücretinin tespitinde belirleyici olan husus harcırahtır ya da sefer primidir. Bir başka ifadeyle sefer sayısıdır. Davacı ayda iki ya da üç sefer yaptığını iddia ederken davalı davacının en fazla ayda bir sefer yaptığını savunmaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda tanık beyanları dikkate alınarak davacının ayda ortalama bir buçuk sefer yaptığı kabul edilip davacının ücreti belirlenmiştir. Ancak davacının sefer sayısı yurt dışına giriş çıkış kayıtlarına göre belirlenebilecek durumdadır.

Somut olayda, davacının yurt dışı giriş ve çıkış kayıtlarının ve tanık beyanlarının incelendiği 08.02.2016 tarihli ek raporda davacının Avrupa ülkelerinde yaptığı dorsecilik faaliyeti de dikkate alınarak son 1 yıl içinde 27 sefere çıktığı görülmektedir. Şu halde davacının aylık sefer sayısı ortalama 2,25 tir. Ücretin buna göre belirlenmesi gerekmektedir. Ücretin eksik belirlenmesi doğru olmamıştır. Mahkemece dosyada bulunan 02.08.2016 tarihli ek rapor bir değerlendirmeye tabi tutularak davacının talepleri hakkında bir karar verilmelidir.

3-Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkilinden işe girişte alınan açık teminat senedinin iadesi veya iptaline yönelik talebinde bulunmuştur. Mahkemece davacının bu talebi hakkı olumlu yada olumsuz herhangi bir karar verilmemesi de hatalıdır.