Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/25433 K.2017/299

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, müvekkilinin 02.01.2013 tarihinden 14.05.2014 tarihine kadar davalı işverenlikte çalıştığını, davacının ekonomik nedenlerle iş sözleşmesini feshettiğini ancak fesih gerekçesinin gerçeği yansıtmadığını feshin sendikal nedene dayandığını tüm işçilerin iş sözleşmelerinin sendikal nedenle feshedildiğini iddia ederek davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iş sözleşmesinin 14.05.2014 tarihi itibarı ile ekonomik nedenlerle iş akdine son verilmiş ve kendisine durum izah edilmiş, kendisinin kabulü ile, kıdem ve ihbar tazminatları ödenmek suretiyle iş akdinin feshedildiğini, işçinin sendikal nedenlerle iş akdinin feshedildiği iddiasının gerçeklerle uyuşmadığını, müvekkilinin işyerinde hangi işçilerin sendikalı, hangi işçilerin sendikasız olduğunu bilmediğini, dava dilekçesinde de belirtildiği üzere, aynı sebeplerle müvekkili işyerinde çok sayıda işçi çıkartıldığını, bunların bir kısmının sendikalı bir kısmının sendikasız olduğunu,

müvekkilinin iş akdinin sonlandırılmasında sendikalı, sendikasız ayırımını yapmadığını, eğer müvekkilinin sadece sendikalı işçi çıkartıyor olsa idi, kendi beyanlarına göre fabrikada hala yüzlerce sendikalı işçiyi çıkartabileceğini, bu işçilerin halen çalışmakta olup hiçbir ayırım görmediğini, işyerinde sendikalı işçilere baskı yapıldığı iddiasının da doğru olmadığını, işçilerin sendikalı-sendikasız işlerine devam etmekte ve esasen kimin sendikalı kimin sendikasız olduğunun bilinmediğini, iş akdinin feshinin sendikal nedenlerle değil, atıl iş gücünün tasfiyesinin amaçlandığını, belirterek davanın reddini talep etmektedir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak feshin geçerli nedene dayanmadığı ve feshin sendikal nedene dayandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davalı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, en çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz.

Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra sendikal nedenle yapılan fesihlerde tazminat; işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenecektir. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (12.12.2013 gün ve 2013/8422 Esas, 2013/33052 Karar sayılı ilamımız).

Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta davacının iş sözleşmesi siparişlerin düşmesi iş hacminin olumsuz etkilenmesi nedeniyle 14.05.2014 tarihinde feshedilmiştir. Yargılama sırasında bilirkişi raporu alınmıştır. Söz konusu rapor ve dosya kapsamı değerlendirildiğinde davalının ekonomik olumsuzluğun bulunduğunu kanıtlamadığı, fesih dönemi işçi alındığı bu nedenle işverenin fesihte tutarlı davranmadığı, feshin geçerli nedene dayanmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğini iddia etmiştir. Birleşik Metal İşçileri Sendikası’ndan gönderilen listelere göre davacı sendika üyesi değildir. Davacının sendikal faaliyetlerde bulunduğu da kanıtlanmamıştır. Davacı tanıkları dahi çok işçi çalıştığından davacıyı tanımadıklarını beyan etmişlerdir. Mahkemece feshin sendikal nedene dayandığı yönündeki tespiti hatalı olup bozma nedenidir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.