Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/25904 K.2017/12312

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının THY A.O.

11/12/1989-27/01/2016 tarihine kadar ikram operasyon ve kontrol memuru olarak çalıştığını, davalı işveren tarafından 27/01/2016 tarihinde 4857 sayılı yasanın 17,18,19 maddeleri gereği feshedildiğini, davalı işverenin daha önceleri de başka işçilere uyguladığı ve işten atmak istediği çalışanlar üzerinde ilk önce emekli olmaları konusunda ısrar ettiklerini kabul görmediği takdirde ise değişik gerekçelerle haklarında soruşturma açarak çalışanlardan savunma istemekte ve akabinde iş akitlerini feshettiklerini, davacıya da aynı yöntemi kullandığını,

ancak davacının kabul etmediğini bunun üzerine davalı işveren tarafından 15/12/2015tarihli yazı ile "çalışmalarınızdan verim alınamamakta ve hizmetinizden istifade edilememekte konu ile ilgili savunmanız " diyerek müvekkilinden savunma istediklerini, feshin geçerli nedene dayanmadığını belirterek, 4857 sayılı iş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine ve sonuçlarına karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, davacının hizmet akdi iş yasasının 17.-18. ve 19. maddeleri gereği işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli sebeple ve kıdem ve ihbar tazminatları ödenmek suretiyle feshedildiğini, davanın reddi gerektiğini savunmuştur. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, objektif kriterlere somut verilere dayanan performans skalaları dosyaya ibraz edilmediği ayrıca feshe son çare olarak başvurulduğu husus işverence ispat edilemediği fesih anında sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerine işçinin tamamen veya kısmen ifa edemeyecek durumda olduğunu işçinin ne şekilde performansının düşük olduğunu kendisinden ne beklendiğini beklenen iş ve kişisel gelişim hedeflerinin neler olduğunu işçiye açıklayıp objektif ölçütlerin belirlenmesi gerektiği bunların işçiye tebliğ edilip belirlenecek performans değerlendirme sistemine göre işlem yapılması gerektiği halde bu hususa da riayet

edilmediği davalı tarafın bununla ilgili delil de ibraz etmediği gerekçesi ile feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine, işe başlatmam tazminatının davacının 8 aylık ücreti tutarında belirlenmesine karar verilmiştir.

D) Temyiz: Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. E) Gerekçe: İşverence bildirilen fesihte, fesih nedeni açık ve kesin bir şekilde belirtilmediğinden ve fesih 4857 sayılı İş Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca salt bu nedenle geçerli olmadığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi isabetlidir.

Ancak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz.

Üst sınırın aşılmasının tek istisnası başlatma şartın bağlı olmayan ve sendikal tazminat niteliğinde olan 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu maddede sendikal neden halinde işe bu tazminatın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirleneceği açıklanmıştır. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (08.04.2008 gün ve 2007/27773 Esas, 2008/7819 Karar sayılı ilamımız).

Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

İşletme gerekleri ile fesihte emeklilik nedeninin gösterilmesi ve davacının emekliliğe hak kazanması halinde işe başlatmama tazminatı alt sınırdan belirlenmektedir.

Dosya içeriğine göre davacının işyerindeki kıdemi onbeş yıldan fazladır. Davacının bu kıdemine göre mahkemece işe başlatmama tazminatının üst sınırdan davacının 8 aylık ücreti tutarında belirlenmesi doğru bulunmamıştır. Bu tazminatın davacının kıdemine göre 6 aylık ücreti oranında belirlenmesi dosya içeriğine uygun düşecektir. 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.