Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/269 K.2018/14438

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar avukatları tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalılardan .... ye ait işyerinde diğer davalının alt işverenliğinde güvenlik görevlisi olarak çalışırken ücretlerinin gerektiği gibi ödenmemesi üzerine iş sözleşmesini haklı olarak fesh ettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile fazla ..., eksik ödenen yol ücreti, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının tahsilini, istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Proser Koruma Ve Güvenlik Hizmetleri AŞ. vekili, davacının ücret niteliğindeki alacaklarının zamanaşımına uğradığını, işyerinde ... mevzuatına aykırı hiçbir uygulamanın bulunmadığını, davacının fazla ... genel tatil günlerinde ... yapması halinde ücretinin bordrolara yansıtılarak ödendiğini, alacağı bulunmadığını, savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı .... vekili, davalı ....nin alt işverenleri olduğunu, davacıya ait tüm evrakların alt işverenlerde bulunduğunu, ... koşullarının da alt işverence belirlendiğini, taleplerin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalıların, aralarındaki asıl-alt işveren ilişkisi nedeni ile davacı alacaklarından birlikte sorumlu oldukları, iş sözleşmesinin ücretlerin gerektiği gibi ödenmemesi üzerine davacı tarafça haklı olarak fesh edildiği buna göre davacının kıdem tazminatına hak kazandığı gibi fazla ... ücreti alacağı olduğu ancak diğer istemlerin reddi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının fazla ... ücreti alacağına hak kazanıp kazanmadığı hususunda uyuşmazlık vardır.

Davacı taraf dava dilekçesinde, davalı işyerinde 2 gün gündüz, 2 gün gece 12 şer saat vardiyalı ... yapıldığını, 2 gün dinlenme öngörülmesine rağmen 1 gün yine çalıştığını, ancak bu ek ... için ücret alsa da eksik ödeme yapıldığını ileri sürerek alacak talebinde bulunmuştur.

Davalı işveren ise fazla ... yapıldığında karşılığının ödendiğini savunmuştur.

Mahkemece hükme esas alanına bilirkişi raporunda, davacının haftada 5 gün süre 1 saatlik ara dinlenmesi ile 12 saatlik çalıştığı, kabulü ile fazla ... alacağı hesaplanmıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgere göre davacının iş sözleşmesi devamı sırasında davacının da aralarında bulunduğu bir kısım işçiler davalı işyerinde ... şartlarında usulsüzlük iddiası ile işverenleri ... Bakanlığı Bölge ... Müdürlüğüne şikayet etmişlerdir.

Bu şikayet üzerine ilgili müfettişlikçe tutulan ve işveren vekili imzası da olan tutunakta, teftiş öncesinde 36 işçinin 2 gün 8.00-20.00, 2 gün 20.00-08.00 saatlerinde çalışıp 2 gün izin kullandığı, 14 işçinin haftanın 5 günü 08.00-18.00 saatleri arasında, Cumartesi günleri ise 08.00-15.00 saatleri arasında çalıştığı, 4 işçinin haftanın 5 günü 10.00-20.00 saatlerinde Cumartesi günleri ise 10.00-17.00 saatleri arasında, 9 işçinin ise 08.00-20.00 saatleri arasında 4 gün çalışıp 2 gün izin yaptığı, belirtilmiştir.

İşveren vekilinin de "güvenlik hizmetlerinin gerekliliği nedeniyle 2014 yılı Mayıs ayına kadar çoğunlukla 12 saatli iki vardiyalı çalışmanın olduğu, bundan sonra 8 saatlik çalışmaya geçildiği ve 12 saatlik ... sisteminin olduğu dönemde ortalama 1 saatlik yemek ve çay arası verildiğini" beyan ettiği görülmüştür.

Yine davalı tanığı da ... düzeniyle ilgili davacı beyanını doğrular mahiyette açıklama yapmıştır.

Öte yandan asıl işveren olan davalı .... vekilinin davacının da aralarında bulunduğu işçilere yönelik 30/12/2013 tarihli ihtarında 12 saatlik vardiyalı çalışmadan bahsettiği görülmüştür.

Yukarıda açıklanan delil durumuna göre davacının davalı işyerindeki ... şekline yönelik iddiası doğrulanmış olup özellikle işveren vekilinin teftiş sırasındaki ikrarı nedeniyle bordrolardaki tahakkukların gerçeği yanstmadığı anlaşılmaktadır. Buna göre Mahkemece davacının 2 gün gündüz, 2 gün gece ve 2 günde dinlenme usulüne göre ... yaptığı ayrıca davalı tanık beyanı da dikkate alınarak, bu çalışmaya ek olarak haftada 1 gün daha çalıştığı kabul edilmeli ve alacağı hesaplanmalıdır. Ancak ek bir gün için hesap yapılırken bu çalışmasının ücretinin eksik olarak ödendiği beyan edildiğinden kabul edilen bu ek ... için zamsız kısmın ödendiği kabulü ile ve sadece 7,5 saati aşan kısım için, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesap yapılmalıdır.

Yine gece çalışmalarındaki 7,5 saati aşan kısımlar için ayrıca fazla ... alacağı hesaplanmalı, bordrolarda gösterilip davacıya ödenen fazla ... ücretleri ise sonuç alacaktan mahsup edilerek ve alacakdan şimdi olduğu gibi karineye dayalı makul indirim de ( takdiri indirim) yapılarak sonuca gidilmelidir.

3-İşverence sunulan bordroların bir kısınmnda ulusal bayram ve genel tatil ücretlerine yönelik tahakkuklar olduğu ancak tahakkukların saat olarak belirlendiği görülmüştür. 4857 sayılı Kanunun 47. maddesine göre bu günlerde ... olduğunda işçi, ... saatinden bağımsız olarak tam günlük ücrete hak kazanır. Buna göre işverence saat üzerinden tahakkuk yapılması hatalıdır.

Mahkemece dosyadaki mevcut delil durumuna göre davacının çalıştığı günler belirlenerek alacak hesabı yapılmalı ve bordrolarda tahakkuk ettirilip davacıya ödenen miktarlar alacaktan mahsup edilerek ve karineye dayalı makul indirim de ( takdiri indirim) yapılarak sonuca gidilmelidir.

Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: