Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/27964 K.2020/12848

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı şirket nezdinde 26.05.1996 tarihinde çalışmaya başladığını, 01.12.2014 tarihine kadar kesintisiz olarak kuyumcu cila ustası olarak çalıştığını, 01.12.2014 tarihinde işten çıkartılırken kısmi ödeme yapıldığını, haklarının tam olarak ödenmediğini, işçilerin sigorta kaydındaki ücretlerinin düşük gösterildiğini, çalıştığı süre boyunca yıllık ücretli izin haklarının kullandırılmadığını, fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil ücretlerinin ödenmediğini, asgari geçim indirimi ödemelerinin hiç birisinin yapılmadığını, son aldığı ücretin net 1.550,00 TL olduğunu iddia ederek, kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti ve asgari geçim indirimi alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 01.06.1997 tarihinden iş sözleşmesinin feshedildiği 01.12.2014 tarihine kadar çalıştığını, davacı ile 02.01.2015 tarihinde ibraname imzalandığını ve ibraname de belirtilen tüm alacak kalemlerinin ödendiğini, ihtirazi kayıt bulunmaksızın davacı tarafından hazırlanmış ibraname olmasına rağmen davacının haksız ve hukuka aykırı olarak dava açtığını, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, toplanılan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı yasal süresi içinde taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dava kısmi dava olarak açılmış, daha sonra ıslah suretiyle dava konusu miktarlar artırılmıştır. Davalı vekili tarafından usulüne uygun olarak ıslaha karşı zamanaşımı def'i ileri sürülmüş, mahkemece resen hesaplama yapıldığı belirtilerek fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram genel tatil ücreti hüküm altına alınmıştır.

Dava dilekçesinde fazla çalışma ücreti 5.000,00 TL ve ulusal bayram genel tatil ücreti 1.000,00 TL olarak istenmiş olup, mahkemece resen yapılan hesaplama sırasında dava dilekçesindeki talepler gözetilmemiştir.

Islaha karşı zamanaşımı def'i dikkate alınarak hesaplama yapılırken zamanaşımına uğrayan kısmın dava dilekçesinde istenen tutarı aşıp aşmadığı değerlendirilmeli, sonucuna göre istekle ilgili hüküm kurulmalıdır.

3-Davacının yıllık izin ücreti alacağı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 59. maddesinde, iş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Bu noktada ilişkinin sona erme şeklinin ve haklı olup olmadığının önemi bulunmamaktadır.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

Sözleşmenin feshi halinde kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücret işçinin kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Böylece, iş sözleşmesinin feshinde kullanılmayan yıllık ücretli izin hakkı izin alacağına dönüşür. Bu nedenle zamanaşımı da, iş sözleşmesinin feshinden itibaren işlemeye başlar.

Somut uyuşmazlıkta, dosya içine davacının imzasını taşıyan yıllık izin defteri dışında imzalı ve izin kullanım süresi ile izin ücreti tahakkukunu gösteren bordrolar sunulmuş olup, bordroların içeriği davacıdan sorularak bu yönden bir değerlendirme yapılmaksızın eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.