Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/2877 K.2019/12128

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının davalıya ait işyerinde İtfaiyeci olarak 09.04.2007 - 31.12.2009 tarihleri arasında aralıksız çalıştığını, bu tarihte kıdem tazminatına ilişkin kısmi hakları ödenerek diğer haklarına ilişkin alacakları ödenmeden iş akdinin haksız olarak fesh edildiğini, davada Büyükşehir Belediyesi asıl işveren, ... ise alt işveren konumunda olduğunu ve her iki kurumunda sorumlu olduğunu, davacının 31.12.2009 tarihine kadar sendikalı işçi olarak çalıştığını ancak sendikasız işçilere ödenen 1.742,03 TL aylık brüt ücretin ödendiğini, sendikalı işçilerin ortalama 4.000,00 TL civarında aldığını,

davacının üye olduğu sendikaya başvurarak davalı ... için yetki talebinde bulunduğunu, çalışma bakanlığının verdiği cevapta aynı dönem için birden fazla toplu iş sözleşmesi ve dolayısıyla imzalanan 2008 yılı ile 2010 yılını kapsayan toplu iş sözleşmesi olamayacağını, ... işçilerinin de yararlanması gerektiğini bildirdiğini, buna rağmen işveren toplu iş sözleşmesini davacı açısından uygulamadığını, davalı işyeri toplu iş sözleşmesinin uygulandığı bir işyeri olmasına rağmen davacının sendikal haklarının ödenmediğini, işyerinde işçi sıfatıyla çalışan çalışanlara yılda 4 ikramiye, sosyal yardım, gece zammı,

giyim yardımı ve günlük ücretlerini 50,00 TL üzerinde ödemekte iken davacıya bu haklarının ödenmediğini, davacının 24saat çalışıp 48 saat dinlendiğini beyan ederek, 7.000,00 TL fazla mesai ücreti, 6.000,00 TL ikramiye alacağı, 2.000,00 TL sosyal yardım alacağı, 1,000,00 TL gece zammı alacağı, 500,00 TL ücret alacağı, 1.000,00 TL kıdem tazminatı, 2.500,00 TL ihbar tazminatı olmak üzere toplam 20.000,00 TL'nin işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ederek; davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Vekilinin Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili; zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacının 09.04.2007 tarihinde itfaiye daire başkanlığı 2007 yılı yangın, kurtarma, ilk yardım ve teknik çalışmalar ile ilgili personel hizmet alım işi, 2008 - 2009 yıllarında da yapılan ihalelerle diğer davalı ... tarafından İtfaiye daire Başkanlığı'nda görevlendirildiğini, bu görevlendirme süresince itfaiye eri olarak çalıştığını, 2009 yılı ihalesini alan diğer davalı ...'ın 2010 yılı ihalesini kaybettiğini, itfaiyede çalışan 927 hizmet alımı personelinden ihaleyi kazanan yeni şirket ile sözleşme imzalayan 859 işçiyi itfaiyede görevlendirdiğini,

927 işçiye yeni firma ile çalışması için teklif götürüldüğünü ancak 859 işçinin görevine devam ettiğini, davacı kendisine yeni firma ile iş akdi imzalayarak çalışmaya devam etmesi yönündeki teklife rağmen yeni firma ile sözleşme imzalamamayı tercih ettiğini ve bu nedenle göreve başlamadığını, davacının yeni iş ortaklığında çalışmayı reddederek iş akdini kendisinin feshettiğini, davacının fazla mesai alacağının olmadığını aksine davacının belediyeye borcu olduğunu,

24 saat çalışma süresinin her 6 saatte 1 saati olmak üzere toplam 3 saatini ara dinlenmesi ve 21 saatini ise çalışma süresi olarak geçirdiğini ve ayda toplam çalışma suresinin 220,5 saat olduğu halde davacıya 245 saat üzerinden ödeme yapıldığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunarak; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)Davalı ...

Boğaziçi Peyzaj İnşaat Müşavirlik Teknik Hizmet Sanayi Ticaret Anonim Şirketi vekili ; zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, diğer davalı ... ile aralarında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğunu, 01.01.2006 - 31.12.2006 dönemine ilişkin 17.01.2006 tarihinde, 01.01.2007 - 31.12.2007 dönemine ilişkin 19.12.2006 tarihinde, 01.01.2008 - 31.12.2008 dönemine ilişkin 24.12.2007 tarihinde, 01.01.2009 - 31.12.2009 dönemine ilişkin 22.12.2008 tarihinde açık ihale yapıldığını ve ihaleyi aldığını, 2010 yılı için yapılan ihaleyi kazanamadıklarını, davacı ile 09.04.2007 - 31.12.2007, 03.01.2008 - 31.12.2008,

01.01.2009 - 31.12.2009 dönemlerine ilişkin belirli süreli iş sözleşmesi imzalandığını, sözleşme içeriğinde itfaiye daire başkanlığının yangın, kurtarma, ilk yardım ve teknik çalışmalarla ilgili personel hizmet alımı işi kapsamında çalışacağını, sözleşme gereğince İstanbul Büyükşehir Belediyesi çalışanı olmadığı,

belediye çalışanlarının mali hakları ile sosyal yardımlarından yararlanmaya, kadro ve pozisyonlarına atanmaya hak kazanamayacağının belirtildiğini, söz konusu sözleşmelerin davacı tarafından imzalandığını ve hükümlerin kabul edildiğini, davacı ile ... arasındaki iş ilişkisinin geçerli nedenle sona erdiğini, işe iade konulu davalarda yüksek mahkemenin muvazaa iddiasını kabul etmediğini, davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğunu, davalıların hak düşüm süresinden sonra davaları ikame etmesi nedeniyle davaların reddine karar verildiğini,

davalı Bimtaşın TİS kapsamında olmadığını bu nedenle davacının TİS hükümlerinden yararlanamayacağını, davacı yanın yararlanmak istediği TİS'in belediye iş sendikası ile İBB iştiraklerinin üyesi bulunduğu işveren sendikası Miksen - mahalli idareler kamu işveren sendikası arasında İBB ve iştiraklerinden ... A.Ş. ... A.Ş., ... A.Ş.., ...

A.Ş.., İstanbul Kültür ve Sanat Ürünleri A.Ş. işyerlerinde 01. 03.2008 - 28.02.2010 tarihleri arasında uygulanmak üzere akdedilen TİS olduğunu, sözleşme içeriğinde sözleşme tarafları süresi uygulanacağı işyerlerinin açıkça düzenlendiği,

bu nedenle davalı ...'ın TİS kapsamında olmadığını, TİS'in yetki tespiti için başvurulma aşamasında ve yetki belgesinde davalı ...'ın adının geçmediğini, 2822 sayılı yasanın 13. Maddesi uyarınca 3 iş günü içerisinde üyelik fişlerinin işverene verilmesi gerektiği halde Belediye İş Sendikası tarafından davalı ...'a üyelik fişlerinin verilmediğini, davacının TİS imzalandıktan çok sonra sendikaya üye olduğunu ve bu nedenle TİS hükümlerinden yararlanamayacağını, sendikanın davalı ... yönünden üyelikleri daha sonra elde etmesi nedeniyle çoğunluğunun bulunmadığını,

yasanın 13. Maddesi uyarınca yapılan tespit işleminin 6 iş günü içerisinde bildirilmesi gerektiğini, ancak davalı ... ve Mıksene ilişkin bir tespit veya bildirimin yahut çağrının yapılmadığını, ilgililer tarafından dava konusu TİS yönünden teşmile ilişkin talep veya kararnamede olmadığından davacının TİS hükümlerinden yararlanmasının mümkün olmadığını beyan ederek, diğer işçilik alacaklarına da hak kazanmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece,davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde davalılar tarafından temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Mahkemece toplam alacak miktarı olarak 18.724,67 TL üzerinden hüküm kurulmuşsa da davacı vekili tarafından talep artırım dilekçesi ile 8.766,92 TL üzerinden artırım yapılmış ancak 3270,93 TL üzerinden harç ödenmiş olup eksik harç alınmıştır. Eksik harç tamamlanmadan hüküm kurulması hatalıdır. Eksik harç Harçlar Kanunu'nun 30. maddesine göre tamamlatılmalıdır.

3- 2009 yılında yapılan sözleşme ile haftalık çalışma süresinin 48 saat olarak kararlaştırıldığı, aylık ücretin ise 48 saat karşılığı olduğu belirlenmiştir. Buna göre haftalık 3 saat fazla çalışmanın ücrete dahil olduğu anlaşılmakta olup fazla mesai hesabında bu hususun değerlendirilmemeside hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.