Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/28807 K.2020/15170

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait işyerinde 05.04.2006-22.11.2011 tarihleri arasında tır şoförü olarak çalıştığını, iş sözleşmesini ücretlerinin zamanında ödenmemesi ve eksik ödenmiş olması nedeniyle haklı olarak feshettiğini, işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, genel tatil ücreti ve ücret alacağının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının yurtdışı taşıma işini yapan araçların bir kısmının satılması sonucu kendisine yurt içi taşıma şoförlüğünün teklif edildiğini ancak kabul etmeyip istifa ettiğini, bu nedenle kıdem tazminatına hak kazanmadığını, diğer tüm işçilik alacaklarının ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, belgelere ve tüm dosya kapsamına göre; davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının fazla çalışma ücretinin hesaplanmasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçiye, garanti ücrete ilaveten, bahşiş, parça başına, satışa, sefer başına ya da kilometreye bağlı olarak prim ödemesi usulünün öngörüldüğü çalışma biçimlerinde, fazla çalışma ücretinin hesaplamasında, temel ücretin, garanti ücret kısmı ile prim kısmı birbirinden ayrılarak; prim üzerinden hesaplanacak fazla çalışma ücretinde sadece zam nispeti üzerinden (0,5 çarpanıyla); garanti ücret üzerinden hesaplanacak fazla çalışma ücreti kısmında ise (1,5 çarpanıyla) hesaplama yapılarak sonuca gidilmelidir.

Belirli bir kotaya bağlı olarak prim ödenmesinin kararlaştırıldığı hallerde ise, işçiye ödenen prim miktarı dikkate alınmaksızın sadece garanti ücret üzerinden (1,5 çarpanıyla) hesaplama yapılarak fazla çalışma ücreti belirlenmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının yurt dışı tır şöförü olarak çalıştığı ve Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda asgari ücret+sefer primi esasına göre ücretinin belirlendiği anlaşılmaktadır. Davacının sefer primi ile çalıştığı gözetilerek dava konusu fazla çalışma alacağı hakkında yukarıda işaret edilen şekilde, sefer primi üzerinden hesaplanacak fazla çalışma ücretinde sadece zam nispeti üzerinden (0,5 çarpanıyla); garanti ücret üzerinden hesaplanacak fazla çalışma ücreti kısmında ise (1,5 çarpanıyla) hesaplama yapılarak sonuca gidilmesi gerekirken bu ayrıma gidilmeksizin asgari ücret+sefer primi toplamı üzerinden bulunan ücretin tamamından 1,5 çarpanıyla hesaplama yapılması hatalıdır.

3-Davacı Ekim-Kasım 2011 dönemlerine ait ücret alacağı talebinde bulunmuştur. Mahkemece davalı tarafından 21.10.2011 tarihli ve 800 USD bedelli dekontun ücret alacağına ilişkin olduğunun kabulüyle ve işlem tarihi itibariyle kur değeri bulunarak toplam ücret alacağından mahsup edilerek sonuca gidilmiştir.

Diğer taraftan davalı işveren tarafından, işveren yetkilisinin hesabından davacının akrabası (eşinin kardeşi) olan ...’a davacının ücret alacağı olarak 03.11.2011 tarihinde 500 TL ve 17.11.2011 tarihinde 1.000 TL gönderildiği iddia edilmektedir.

Davalı tarafından dosyaya ibraz edilen banka hesap özetinden adı geçen kişiye daha önceki tarihlerde de bir kısım ödemeler yapıldığı ve davacının Ekim-Kasım 2011 dönemleri haricinde ücret alacağı talebi olmadığı da nazara alınarak, Hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü çerçevesinde ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu 31. madde uyarınca davacıya ... ile akrabalık bağı olup olmadığı, bu ödemelerin neye ilişkin olduğu hususları sorularak beyanı doğrultusunda karar verilmesi gerekirken, bu hususun gözetilmemesi de hatalı olup bozma sebebidir.