Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/29353 K.2016/17521

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili özetle, davacının davalının asıl işveren olduğu ... çamaşırhane bölümünde 27/11/2010-01/07/2011 tarihleri arasında çalıştığını, en son yol parası dahil 930.00 TL ücret aldığını, yemek verildiğini, ücretinin bir kısmının bankaya yatırıldığını, kalan 300 TL civarında kısmının elden ödendiğini, haksız olarak işten çıkarıldığını iddia ederek; ihbar tazminatı, ücret alacağı ve fazla mesai ücreti alacaklarının akdin fesih tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili özetle; davacı ile davalı ... .. arasında bir iş akdi yapılmadığını, ... çamaşır yıkama işini hizmet alımı yolu ile gerçekleştirdiğini, satın alınan hizmetin teknik ve idari şartnameler çerçevesinde gerçekleştirildiğini, davacının hizmet alımı yolu ile işi üstlenmiş bulunan yüklenici firmada çalıştığını, işi üstlenen firmalarca yapılan sözleşme hükümleri gereğince işçilik ücretleri dahil bütün giderlerin yüklenici firmaya ait olduğunu, ... bir sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın husumetten ve esastan reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar temyiz incelemesi neticesinde Dairemizin 2012/30837 Esas, 2014/28797 Karar nolu ilamı ile özetle ve sonuç olarak; “Somut olayda, davacı çamaşırhane bölümünde alt işveren işçisi olarak çalışmakta olup, fesih tarihi olan 30/06/2011 tarihi itibariyle işyerinde 6 ay 2 günlük hizmeti bulunmaktadır.

Fesih tarihi itibariyle brüt asgari ücret, 796,50 TL'dir.

Davacı yol yardımı dahil aylık net 930 TL ücret aldığını, bunun 300 TL'nın elden ödendiğini kalanının ise bankaya yatırıldığını ileri sürmüş, davalı ise ücret konusunda beyanda bulunmamıştır. Ücret konusunda davalı tanıkları beyanda bulunmazken, davacı tanıkları davacının 930 TL ücret aldığını, işyerinde yemek verildiğini ancak yol parası verilmediğini ifade etmişlerdir. Davacı işçiye ait hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde prime esas aylık brüt kazancın 796,50 TL(dönemin asgari ücreti) olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece davacının aylık ücret miktarının tespiti kapsamında emsal ücret araştırma yapılmamıştır.

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının asgari geçim indirimi dahil aylık net 930 TL ücret aldığı belirtilmiş ve alacaklar bu ücret esas alınarak hesaplanmıştır.

Raporda tespit edilen 930 TL net ücretin, brütü 1.215,25 TL'dir.

Yapılan bu tespitler kapsamında, yukarıdaki ilke kararımızda da açıkça belirtildiği üzere çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır.

İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmen ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Mahkemece davacının aldığı aylık ücret miktarının tespiti konusunda eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının asgari geçim indirimi dahil aylık net 930 TL ücret aldığı belirtilmiş ve alacaklar bu ücret esas alınarak hesaplanmışsa da asgari geçim indiriminin, davacının aldığı ücrete dahil edilerek, aylık ücret miktarının tespiti hatalıdır. Asgari geçim indirimi, ücret olmadığı gibi ücretin eki olmayıp, bireyin ya da ailenin asgari geçim düzeyini sağlayacak bölümünün toplam gelirden düşülerek vergi dışı bırakılmasıdır.

Asgari geçim indirimi, vergilendirmede sosyal adaleti sağlamak için yapılan bir düzenlemedir. Bu nedenle net ücrete ya da brüt ücrete ilave edilemez aynı şekilde tazminata esas giydirilmiş ücret tespit edilirken, çıplak ücrete eklenecek bir kazanç unsuru değildir. Bu nedenle asgari geçim indiriminin ücrete eklenmesi de hatalıdır." gerekçeleri ile bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama da ek rapor alınmış ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir

2-Mahkemece davalı Üniversitenin 2547 Sayılı Yasa’ nın 56/b maddesi uyarınca harçtan muaf olduğunun gözetilmemesi hatalı olup, bozma sebebi ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün HMK. nun geçici 3/2. maddesi yollaması ile HUMK. nun 438/7. Maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

Sonuç:

Hüküm fıkrasının 4 ve 5 numaralı bentlerinin tamamen çıkartılarak, yerlerine;

“4- Davalı üniversite harçtan muaf olduğundan davalı ... aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,

Davacının yatırdığı başvuru harcı, peşin harç ve ıslah harcının karar kesinleştiğinde ve isteği halinde davacıya iadesine

...