Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/30134 K.2020/14690

Davacı vekili,; müvekkilinin davalı şirkette makam şoförü olarak çalıştığını, ihtarname ile fazla mesai ücretini talep etmesi üzerine işten çıkarıldığını, çalışmalarını haftanın 7 günü boyunca her gün fazladan mesai yaparak sürdürdüğünü hatta bazen 24 saat aralıksız şekilde çalıştığını, ayrıca işverenin şahsi ve ailevi işleri ile de ilgilendiğini, aynı araç ile ailesinin şoförlüğünü de yaptığını, müvekkilinin aslında haftanın 7 günü, 08:20-18:30 saatlerinde çalışması gerektiğini, ilaveten 30/06/2012 - 08/08/2012 tarihleri arasında 06:30/08:30 - 18:30/20:30 saatleri arasında da personel servis şoförlüğü yaptığını,

bu tarihler dışında servis kullanmamış olmasına rağmen fazla mesai yaptığını, bu durumların Şoförlük Hizmetleri Planlaması Cetveline yansıtılmış olduğunu, aynı cetvelde hafta sonu günlerindeki çalışmaların da yansıtıldığını, davacının maaşının 1.540,00 TL olduğunu, ancak bordroya düşük yansıtılarak kalan kısmının fazla mesai olarak açıklanarak fazla mesai talep yolunu kapattığını iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, ücret alacağı ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalılar Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının idari şoför olarak işe alındığını, 04/2011 tarihine kadar servis işinde de çalıştığını, haftanın 7 günü ve servis şoförlüğündeki fazla mesai iddiasının doğru olmadığını, tek taraflı tutulan araç kayıt defterlerinin hukuki geçerliliği olmadığını, davacının iş yerindeki işe giriş kayıtlarını bir süreden sonra doldurmadığını, müvekkili şirkette 09:00-18:30 saatleri arasında çalışıldığını, nadiren aşan çalışma karşılığının da bordro ile ödendiğini, imzalı bordrolarla bankadan 1.395,35 TL net maaş alan davacının baskı ile imzaladığı iddiasın n gerçek dışı olduğunu,

davacının müvekkili şirkette hiçbir alacağının olmadığını, fesih ile bakiye ücretinin ödendiğini, şirkette resmi ve bayram tatillerinde çalışılmadığını, davacının tavır ve davranışları nedeniyle iş akdinin sonlandırıldığını, fazla mesai nedeniyle feshin yapılmadığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir.

Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille kanıtlaması gerekir.

İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda da ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut olayda davacı haftanın 7 günü boyunca her gün fazladan mesai yaparak, hatta bazen 24 saat aralıksız şekilde çalıştığını, ayrıca işverenimin şahsi ve ailevi işleri ile de ilgilendiğini, aynı araç ile ailesinin şoförlüğünü de yaptığını, haftanın 7 günü, 08:20-18:30 saatlerinde çalışması gerektiğini ancak bu sürelerin aşıldığını, ilaveten 30/06/2012 - 08/08/2012 tarihleri arasında 06:30/08:30 - 18:30/20:30 saatleri ansında da personel servis şoförlüğü yaptırıldığını iddia ederek fazla mesai alacağı talebinde bulunmuştur.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise “……tanıkların beyanlarına itibarla haftanın 7 günü 08.30-18.30 saatleri arasında normal mesaisinde 1 saat ara dinlenmesi ve 15 er dakikalık çay molaları düşüldüğünde 14.5 saat fazla mesai yaptığı, bunun dışında davacı tarafından sunulan imzalı kayıtlar ve tanık beyanları doğrultusunda haftada ortalama 10.5 saat fazla mesai yaptığı yine 30.06.2012-08.08.2012 tarihleri arasında 06.30/08.30 ve 18.30/20.30 saatleri arasında servis şoförlüğü yapması nedeniyle 4 saat fazla mesai yaptığı, bu nedenle çalıştığı süre boyunca 25 saat fazla mesai yaptığı, 30.06.2012-08.08.2012 tarihleri arasında 29 saat fazla mesai yaptığı….” belirtilerek hesaplama yapılmış, davacının 38.219,92 TL net fazla mesai ücret alacağının bulunduğu tespit edilmiştir .

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda yukarıda anlatıldığı şekilde fazla mesai ücret alacağı hesaplanmış ise de hesaplamanın denetime elverişli olmadığı, tanıkların işyeri çalışma düzenini kendi çalışma süreleri ile sınırlı olarak bilebilecekleri hususunun gözetilmeyerek tüm çalışma dönemi için hesaplama yapıldığı görülmüş olup ayrıca hükmün gerekçesinde de bordrolarda tahakkuk ettirilen fazla mesai ücret alacağı ödemelerinin neden dışlanmadığı açıklanmamıştır. Mahkemece tanık beyanlarına tanıkların çalıştığı dönemle sınırlı olarak itibar edilerek ve fazla mesai tahakkuku bulunan aylar için bu ödemeler de değerlendirilerek yeniden bir hesaplama yaptırılması suretiyle fazla mesai alacağının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.