Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/33605 K.2020/16585

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde 2004-2014 yılları arasında kepçe operatörü olarak asgari geçim indirimi hariç 2.035 TL ücretle çalıştığı, işyerinde yemek ve servis uygulaması olduğu, iş akdinin işverence haksız feshedildiği, kısmen kıdem ve ihbar tazminatı ödendiği, fazla çalışma ve genel tatil çalışması yaptığı halde ücretlerinin ödenmediği iddiası ile kıdem ve ihbar tazminatı farkı, fazla çalışma ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalının Cevabının Özeti:

Davalı davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe :

Davacı temyizi yönünden;

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre, yerinde bulunmayan ve süresinde verilmeyen gerekçeli temyiz dilekçesinde belirtilen hususlar değerlendirilmeksizin sebepleri bildirilmiş olmayan bozma isteğinin REDDİNE,

Davalı temyizi yönünden;

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gereken ücret noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

Kıdem tazminatı hesabında esas alınacak ücret son ücret, başka bir anlatımla, iş sözleşmesinin feshedildiği anda geçerli olan ücrettir. İhbar öneli tanınmak suretiyle yapılan fesihte önelin bittiği tarihte fesih gerçekleştiğinden, önelin bittiği tarihteki ücret esas alınmalıdır. Bildirim öneli tanınmaksızın ancak ihbar tazminatı da ödenmeden (tam olarak ödenmeden) işverence yapılan fesih durumunda ise, bildirim öneli sonuna kadar işyerinde uygulamaya konulan ücret artışından iş sözleşmesi feshedilen işçinin de yararlanması ve tazminatının bu artan ücret esas alınarak hesaplanması gerekir.

Kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gereken ücret, işçinin brüt ücretidir. O halde, kıdem tazminatı, işçin fiilen eline geçen ücreti üzerinden değil, sigorta primi, vergi sendika aidatı gibi kesintiler yapılmaksızın belirlenen brüt ücret göz önünde tutularak hesaplanır.

Kıdem tazminatına esas alınacak olan ücretin tespitinde İş Kanununun 32. maddesinde sözü edilen asıl ücrete ek olarak işçiye sağlanan para veya para ile ölçülebilen menfaatler göz önünde tutulur. Buna göre ikramiye, devamlılık arz eden prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, kira, aydınlatma, servis yardımı, yemek yardımı ve benzeri ödemeler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınır. İşçiye sağlanan özel sağlık sigortası yardımı ya da hayat sigortası pirim ödemeleri de para ile ölçülebilen menfaatler kavramına dahil olup tazminata esas ücrete eklenmelidir. Satış rakamları ya da başkaca verilere göre hesaplanan pirim değişkenlik gösterse de, kıdem tazminatı hesabında genişletilmiş ücret kavramı içinde değerlendirilmelidir.

İhbar tazminatının hesabında da Kanunun 32. maddesinde yazılı olan ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülebilir menfaatler de dikkate alınır.

Somut uyuşmazlıkta;Davacı asgari geçim indirimi hariç 2.035 TL net ücretle çalıştığını, işyerinde yemek ve servis uygulaması bulunduğunu iddia etmiştir.

Karara dayanak alınan raporda yemek ücreti takdiren aylık 190 TL olarak kabul edilerek giydirilmiş ücrete eklenmiş ise de, davalı işyerinde 2014 yılına kadar kepçe operatörü olarak çalışan ... tarafından davalı işverene karşı Gebze 1.İş Mahkemesinin 2014/552 esası ile açılan davada yemek ücreti günlük 5,00 TL ve ayda 26 günden aylık 130 TL olarak kabul edilerek belirlenen giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanan alacakları hüküm altına alan karar Dairemizin 18/02/2020 tarih ve 2016/14763 esas 2020/2460 karar sayılı ile onanmıştır.

Aynı işyerinde aynı dönemde çalışan işçiler yönünden farklı yemek ücretlerinin kabul edilmesi isabetli olmamıştır.

O halde, dosya kapsamı deliller ve anılan emsal dosya kapsamına göre yemek ücretinin aylık 130 TL olduğu kabul edilerek giydirilmiş ücrete eklenmek suretiyle belirlenecek giydirilmiş ücret üzerinden kıdem ve ihbar tazminatı hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır. Mahkemece belirtilen husus gözetilmeksizin yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde verilen karar hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.