Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/3401 K.2019/12894

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde 10/12/2003-05/07/2013 tarihleri arasında terzi olarak, en son net 2.300 TL aylık ücretle çalıştığını, davalı işverenin müvekkilinin maaşında yapmayı vaat ettiği artışı yapmaması, yine fazla mesai ve hafta tatili alacaklarının ödeneceği davalı işveren tarafından beyan edilmesine rağmen ödenmemesi nedenleriyle müvekkilinin davalı işverene işten çıkma isteğini bildirdiğini, davalı işverenin müvekkilinin tazminat ve işçilik alacaklarının tamamının hemen ödenemeyeceği,

kısmi ödeme yapıp kalan ödemesini de ileride ama kısa bir zaman içinde ödeneceğini ve bunun için de müvekkilinin istifa dilekçesi ve ibraname vermesi gerektiğinin beyan ettiği, müvekkilinin de davalı işverene güvenerek istifa dilekçesi verdiğini ancak tazminat ve bir kısım alacaklarının işveren tarafından halen ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ile fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının istifa ederek işten ayrıldığını, en son net 1.500,00-TL ücret aldığını, müvekkili işyerinde fazla mesai yapılmadığını, fazla mesai yapılması ve genel tatillerde çalışma olması halinde karşılığı ücretin bordroya yansıtıldığını ve ödendiğini, davacının hafta tatilini kullandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının çalıştığı süreye göre haklarını almadan istifa etmesinin gerektirecek bir nedenin bulunmaması, yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda davacının ödenmemiş işçilik alacaklarının bulunması nedeniyle davacı işçinin iş akdini haklı nedenle kıdem tazminatı almayı hak edecek şekilde feshettiği gerekçesi ile toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, hafta tatili alacak talebinin reddine, fazla mesai ile ulusal bayram ve genel tatil alacak taleplerinin kısmen kabulüne ve kıdem tazminatı talebinin ise kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında fazla mesai ücreti alacağının hesabı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir.

İşçinin imzasını içermeyen bordrolarda fazla çalışma tahakkuku yer aldığında ve tahakkukta yer alan miktarların karşılığı banka hesabına ödendiğinde, tahakkuku aşan fazla çalışmalar her türlü delille ispatlanabilir. Tahakkuku aşan fazla çalışma hesaplandığında, bordrolarda yer alan fazla çalışma ödeme tutarları mahsup edilmelidir.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır.

Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir.

İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı işçinin bir kısmı imzalı, bir kısmı ise imzasız olan bordroların bir kısmında fazla mesai tahakkuku yapılıp ödendiği görülmekte olup yukarıda ilke kararında da açıklandığı üzere imzalı bordrolar bakımından o ayın fazla mesai hesabından dışlanması,

imzasız bordrolar bakımından ise tahakkuk ettirilip ödendiği anlaşılan fazla mesai ücretinin ise hesaplanan fazla mesai alacağından mahsubu, bundan başka davacı konfeksiyon mağazası olan davalı işyerinde tadilat işleri yapan terzi olarak parça başı yaptığı işten Ocak/2013 tarihine kadar ayrıca prim aldığı da anlaşıldığından yine yukarıda açıklandığı üzere fazla mesai hesabının 1,5 kat sayı ile değil 0,5 katsayı ile hesaplanması ve prim ödemelerinin hesaplanan fazla mesai miktarından mahsubu yoluna gidilmemesi, gerekirken bu hususları gözetmeyen bilirkişi raporuna itibarla sonuca gidilmesi hatalıdır.

3- Davacı işçinin ulusal bayram ve genel tatillerde çalışma karşılığı ücretlere hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını iddia eden işçi, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ulusal bayram ve genel tatillerde çalışıldığının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, yazılı delil niteliğindedir. Ancak, sözü edilen çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda, tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı resmi tatiller dışında dini bayramlarda arefe günleri ile Ramazan Bayramının 3. günü ve Kurban Bayramının 3. ve 4. günlerinde çalıştığını ileri sürmüş ve mahkemece de bu iddia kabul edilerek sonuca gidilmiş ise de, dinlenen tüm taraf tanıkları davacının dini bayramlarda çalıştığına yönelik beyanda bulunmamışlardır. Davacı resmi tatillerde çalıştığını ispat etmiş olmakla birlikte dini bayramlarda kısmen çalışma iddiasını ispatlayamadığından, dini bayramlar dışındaki ulusal bayram ve genel tatil günleri için hesaplama yapılması gerekirken yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalıdır.