Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/34258 K.2017/3565

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, müvekkilinin en son davalı...'nin muhasebe müdürü olarak 18/09/2003-31/03/2013 tarihleri arasında çalıştığını, davalıların önceki adı ile .....nin içeçek otomatlarının işletmelerini üstlendiklerini, işyerinin İstek İçecek ve Yiyecek .... devredildiğini, müvekkilinin işine sebepsiz olarak son verildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, ücret alacağını talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı İstek İçecek ve.... davacının dava dilekçesinde belirttiği gibi iş sözleşmesinin ...

31.03.2013 tarihine feshedildiğini, Karimpeks firmasında hiç çalışmadığı, davalılar ...ve Karimpeks arasında davacının hukuki bir bağ olduğunu ispat edemediğini, ayrıca davacının işten çıkarıldığı 31.03.2013 tarihinde davalı ... ve Karman firmasının ortaklarının bile aynı olmadığını, Karimpeks firmasında hiç çalışmadığını, bu sebeple davacının talep ettiği tazminatlardan müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, Karimpeks firmasından işten çıkarılan kişilerden bazılarının müvekkili firmaya iş başvurusunda bulunduğunu ve müvekkilince deneyimleri ve bilgileri göz önüne alınarak bazılarının işe alındığını,

Karimpeks firmasının isten çıkardığı çalışanlara kıdem tazminatlarını ödediğini, davacının alacağının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının en son davalı ...ve ...nin muhasebe müdürü olarak 18/09/2003-31/03/2013 tarihleri arasında çalıştığı, iş akdinin tazminat gerektirmeyecek şekilde sonlandığını ispat yükümlülüğünün davalı işverenliğe ait olmasına rağmen iş akdinin haklı sebeple feshi davalı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatı talebi kabul edilmiş, davacının çalışması bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... alyhine açılan davanın husumet yönünden reddine karar verilmiş, aynı gerekçeyle ücret talebinin reddine karar verilmiş ve fazla mesai ücreti talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

İşyeri devrinin iş ilişkisine etkileri ile işçilik alacaklarından sorumluluk bakımından taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

İşyeri devrinin esasları ve sonuçları 4857 sayılı İş Kanununun 6 ncı maddesinde düzenlenmiştir. Sözü edilen hükümde, işyerinin veya bir bölümünün devrinde devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçeceği öngörülmüştür. Devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlar açısından, devreden işverenle devralan işverenin birlikte sorumlu oldukları aynı yasanın üçüncü fıkrasında belirtilmiş, devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.

Değinilen Yasanın 120 nci maddesi hükmüne göre, 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesi halen yürürlükte olduğundan, işyeri devirlerinde kıdem tazminatına hak kazanma ve hesap yöntemi bakımından belirtilen madde hükmü uygulanmalıdır. Anılan maddeye göre, işyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde, işçinin kıdemi işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanmalıdır. Bununla birlikte, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları, işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.

İşyeri devrinin temel ölçütü, ekonomik birliğin kimliğinin korunmasıdır. Avrupa Adalet Divanı kararlarına göre, maddî ve maddî olmayan unsurların devredilip devredilmediği ve devir anındaki değeri, işgücünün devri, müşteri çevresinin devri, işyerinde devirden önce ve sonra yürütülen faaliyetlerin benzerlik derecesi, işyerinde faaliyete ara verilmişse bunun süresi, işyeri devrinin kriterleri arasında kabul edilmektedir.

Maddî ve maddî olmayan unsurların devri söz konusu olmaksızın da işgücünün önem taşıdığı sektörlerde ekonomik birliğin önemli unsurunu olan işçilerin devri de, işyeri devri olarak kabul edilmelidir.

Devirden sonra işyerindeki ekonomik birliğin kimliğini koruyup korumadığının saptanabilmesi için, yürütülen faaliyetin devirden sonra yeni işveren tarafından aynı veya özdeş biçimde sürdürülmesi ölçütü yanında, işyerinin taşınmaz ve taşınır malları ile maddî olmayan varlıkların, işyerinde çalışan işçilerin sayı ve uzmanlık bakımından çoğunluğunun, bunun yanı sıra müşteri çevresinin devredilip devredilmediği, devir öncesi ve sonrasındaki faaliyetler arasında benzerlik olup olmadığı, devir sebebiyle işyerinde faaliyet askıya alınmışsa askı süresi gibi koşullar da göz önünde tutulmalıdır.

4857 sayılı Yasanın 6 ncı maddesinde yazılı olan “hukukî işleme dayalı” ifadesi geniş şekilde değerlendirilmeli, yazılı, sözlü ve hatta zımnî bir anlaşma da yeterli görülmelidir.

Ayrıca, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 202 maddesine göre; "Bir malvarlığını veya bir işletmeyi aktif ve pasifleri ile birlikte devralan, bunu alacaklılara bildirdiği veya ticari işletmeler için Ticaret Sicili Gazetesinde, diğerleri için Türkiye genelinde dağıtımı yapılan gazetelerden birinde yayımlanacak ilanla duyurduğu tarihten başlayarak, onlara karşı malvarlığındaki veya işletmedeki borçlardan sorumlu olur.

Bununla birlikte, iki yıl süreyle önceki borçlu da devralanla birlikte müteselsil borçlu olarak sorumlu kalır. Bu süre, muaccel borçlar için, bildirme veya duyuru tarihinden; daha sonra muaccel olacak borçlar için ise, muacceliyet tarihinden işlemeye başlar.

Borçların bu yoldan üstlenilmesinin sonuçları, dış üstlenme sözleşmesinden doğan sonuçlarla özdeştir.

Bildirme veya ilanla duyurma yükümlülüğü devralan tarafından yerine getirilmedikçe, ikinci fıkrada öngörülen iki yıllık süre işlemeye başlamaz. "

Somut uyuşmazlıkta, devir davacının sözleşmesinin feshinden önce fiilen gerçekleşmiştir. 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesi ve 6098 sayılı TBK'nun 202. maddesi gereğince devralan ...'nin de sorumluluğu bulunmaktadır. Buna göre, davalı İstek İçecek ve ....de davacının işçilik alacaklarından sorumlu tutulması gerekirken husumetten red kararı verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.