Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/4616 K.2019/13390

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 24.01.2014 tarihinde açtığı davada özetle, müvekkilinin 07.09.2009-17.01.2014 tarihleri arasında alt işveren Uzman Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd.

Şti.’ ne bağlı olarak asıl işveren Garanti Konaklar Sitesi Yöneticiliğinde güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, müvekkilinin işyerinde bir ayda 20 vardiyada, bir gün gündüz saat 08:00-20:00 saatleri arasında, takip eden gün gece saat 20:00-08:00 saatleri arasında, ara dinlenmesi olmaksızın, vardiya başı 12 saat üzerinden çalıştığını, bir ayda 10 gündüz-10 gece vardiyası olmak üzere toplam 20 gün, aylık net 240 saat aralıksız çalıştırıldığını, bulunduğu mekanda tek başına güvenlik görevlisi olarak çalıştığı ve yaptığı işin niteliği gereği ara dinlenmesi hakkını kullanamadığını, müvekkilinin ödenmemiş fazla çalışma ücretleri,

ulusal bayram ve genel tatil günü ücretleri ve kısmi ücret alacaklarının ödenmesi talebiyle davalılar aleyhine Kartal 2. Noterliği'nin 08.01.2014 tarih ve 00640 yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ettiğini, yasal haklarını istemesi üzerine yazılı bildirimde bulunulmadan haksız ve hukuka aykırı şekilde 17.01.2014 tarihinde müvekkilinin iş akdine son verildiğini, müvekkilinin son net maaşının 1.165,00 TL. olduğunu, sigortalılık bildirimlerinin asgari ücret üzerinden bildirildiğini, 2014 yılı Ocak ayına ait ücret alacağının ödenmediğini, iddia ederek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, kıdem tazminatı,

ihbar tazminatı fazla mesai ücret alacağı, ulusal bayram genel tatil ücret alacağı ve 2014/ Ocak dönemi ücret alacaklarının davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Uzman Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd.

Şti. vekili, davacının müvekkil şirkette 01.10.2009 tarihinde çalışmaya başladığını, 12.01.2014 tarihinde rahatsız olduğunu bildirerek işe gelmediğini, akabinde 18.01.2014, 20.01.2014 ve 23.01.2014 tarihlerinde mazeretsiz şekilde işe gelmemesi nedeniyle tutanaklar tutularak iş akdinin İş Kanunu'nun 25/ll-g maddesi uyarınca devamsızlık haklı nedeni ile feshedildiğini, iş akdi, bordro ve banka makbuzlarından görüleceği üzere, davacının asgari ücret ile çalıştığını, banka hesabına, bu ücret ile birlikte asgari geçim indirimi tutarının yatırıldığını, daha önce çalışanlara yemek verilmekte iken bu uygulamadan vazgeçildiğini,

Aralık 2013 tarihinden itibaren yaklaşık 240,00 TL. yemek ücretinin çalışanların banka hesabına yatırıldığını, davacı da 12 saat çalışma/24 saat dinlenme şeklinde çalışmıştır.

İşin niteliği ve İş Sözleşmesi'nin 8. maddesi gereği tarafların, fazla çalışma halinde denkleştirme esasını kabul ettiklerini, her bir vardiyada 3 güvenlik personelinin çalıştığını, 1 personelin nöbet kulübesinde durduğunu, 1 personelin devriye gezdiğini, 1 personelin dinlenme ve zorunlu ihtiyaçlar için yedek görevli olarak çalıştığını, çalışanların, zorunlu yemek ve sair insani ihtiyaçları nedeniyle yaklaşık 2 saat ara dinlenmesi kullandığını, ara dinlenme yapılmadan çalışıldığı iddiasının gerçeğe ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında belirtildiği gibi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

davacının ulusal ve dini bayramlarda çalışmadığını, 2014 Ocak ayına ait bir kaç günlük ücret alacağı kaldı ise de kendisine zimmetli bulunan eşyaları müvekkili şirkete teslim etmediği için zimmetli malzemelerin değeri olan 238,00 TL. nın ücret alacağından mahsubunu talep ettiklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Garanti Konaklar Sitesi Yöneticiliği vekili, müvekkili şirketin güvenlik hizmetini 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanuna göre zorunlu olarak hizmet satın alma yolu ile gerçekleştirdiğini, Özel Güvenlik Hizmetleri Sözleşmesi ile her türlü denetim ve özlük haklarının düzenlenmesinden ve çalışma şeklinin belirlenmesinden diğer davalının sorumlu olacağını, müvekkili sitenin işveren sıfatı bulunmadığını, davacının münhasıran müvekkiline ait işyerinde çalışmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ile bilirkişi raporuna ve davalının iş sözleşmesini fesihte haksız olduğu gerekçesine, dayanılarak; fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil alacaklarında yapılan takdiri indirim dışında dava kabul edilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Karar başlığına kat maliklerini temsilen ...Konaklar Sitesi Yönetimi yazılması gerekirken, dava tarihinde site yöneticisi olan gerçek kişi ...’nun sanki şahsi sorumluluğu varmışçasına davalı olarak gösterilmesi hatalıdır.

3-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, taraflar arasında işyerindeki çalışma düzeninin 12 saatlik vardiyalar halinde 08.00 ila 20.00 saatleri ve 20.00 ila 08.00 saatleri arasında bir gün gündüz, bir gün gece ve bir gün dinlenme şeklinde olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bu çalışma düzeninde 3 haftalık periyotta birinci ve ikinci haftalarda, haftada 5 gün, üçüncü haftada ise, haftada 4 gün olmak üzere, birinci ve üçüncü haftalarda 2 gün gece, ikinci haftada ise 3 gün gece, çalışıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre davacının fazla mesaisi hesaplandığında;

Birinci haftada, 12 saatlik çalışmada, 1,5 saat ara dinlenmenin tenzili ile günlük 10,5 saat çalışma ile haftada 52,5 saat çalışma ile 45 saati aşan 7,5 saat fazla çalışma bulunmaktadır. (5 gün x10,5 saat=52,5 saat ve 52,5-45=7,5 saat)

İkinci haftada, birinci haftada olduğu gibi haftalık 7,5 saat fazla çalışma var ise de, gece çalışması haftalık çalışma esasının istisnası olduğundan ve gece çalışmasından kaynaklanan fazla mesai miktarının haftalık fazla çalışma miktarından fazla olması nedeniyle, işçi lehine olan gece çalışması esas alındığında, davacının bu haftadaki 3 günlük gece çalışmasında, günlük 3’er saatten olmak üzere, haftada 9 saat fazla çalışma yaptığı anlaşılmaktadır. (10,5 saat-7,5 saat=3 saat ve 3 saatX3 gün=9 saat)

Son olarak üçüncü haftada ise, haftada 4 gün çalışıldığından haftalık esasa göre fazla çalışma bulunmamakta ise de, gece çalışması haftalık çalışma esasının istisnası olduğundan, davacının bu haftadaki 2 günlük gece çalışmasında günlük 3’er saatten olmak üzere, haftada 6 saat fazla çalışması vardır. (10,5 saat-7,5 saat=3 saat ve 3 saatX2 gün=6 saat)

Bu duruma göre, davacının 3 haftalık periyotta haftada 7,5 saat fazla çalışma yaptığı anlaşılmaktadır. (7,5 saat+9 saat+6 saat=22,5 saat ve 22/5 saat/3 hafta=7,5 saat) Açıklanan nedenle, davacının haftada 7,5 saat fazla çalışma yaptığı kabulüne göre fazla çalışma alacağının hesaplanması gerekirken, yanlış değerlendirme ile haftada 11 saat fazla çalışma yaptığı kabulüne göre hesaplama yapan bilirkişi raporuna itibarla hüküm kurulması hatalıdır.

4- Davacının 3 haftalık periyotta birinci ve ikinci haftalarda, haftada 5 gün, üçüncü haftada ise, haftada 4 gün çalışmış olması ve hangi tatil günlerinde nöbet tuttuğuna dair dosyada herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmaması hususları birlikte gözetildiğinde, davacının çalıştığı süre içindeki toplam ulusal bayram ve genel tatil günlerinin 2/3’nün nöbetine denk geldiğinin kabulü dosya kapsamına uygun düşecektir. Bu nedenle davacının ulusal bayram ve genel tatil günlerinin 2/3’ünde çalıştığı kabul edilerek bu alacağın hesaplanıp hüküm altına alınması gerekirken, bütün ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı kabulüne göre hesaplanıp hüküm altına alınması hatalıdır.

F) Sonuç: