Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/5451 K.2017/2546

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 05 Ocak 2015 tarihi ile sebepsiz ve usulsüz şekilde işten çıkarıldığı 31 Temmuz 2015 tarihi arasında davalı şirkette ait ... işyeri'nde kulüp müdürü olarak çalıştığını, sebep göstermeden işten sözlü olarak çıkardığını, yapılan fesih işleminin hem usulsüz hem de haksız olduğunu iddia ederek, bu sebeple feshin geçersizliğine ve müvekkilin ise iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının işveren vekili olduğunu ve iş güvencesi hükümlerinden yararlanamadığını, davacı ile çalışmaya devam edebilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle davacının iş akdinin geçerli nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının davalı şirketin İstanbul'da bulunan ... Kulüp işyerinde en üst pozisyonda işyerini sevk ve idare eden genel müdür olarak çalışmasının yanı sıra, işletme niteliğindeki davalı şirketi şirket müdürü olarak temsil ve ilzam ile işçi alma ve çıkarma yetkisine sahip olduğu, buna göre davacının işveren vekili olup, iş güvencesi kapsamı dışında olduğunun kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili yasal süresi içinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

İş sözleşmesinin geçerli neden olmadan davalı işveren tarafından feshedildiğini iddia eden davacı işçi, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davacının işveren vekili olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi işçinin işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları veya işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili konumunda bulunmaması gerekir.

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekilleri her şeyden önce, işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri ile yardımcıları olduğuna göre, işletmenin tümünü yöneten genel müdürler ile yardımcıları iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayacaktır. Ancak belirtelim ki, işyerinde genel müdür veya genel müdür yardımcısı unvanının kullanılması tek başına iş güvencesi kapsamı dışında bulunma sonucunu doğurmaz. Önemli olan, kendisine temsil yetkisi verilip verilmediği ve işletmenin bütününü yönetip yönetmediğidir; bu hususta görev tanımı ve konumuna bakmak gerekir.

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekillerinin ikinci grubunu, işletmenin değil de işyerinin bütününü yöneten ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleridir.

Buna göre, işletmenin bütününü sevk ve idare edenler, başka bir şart aranmaksızın işveren vekili sayılırken; işletmenin değil de işyerinin bütününü sevk ve idare edenlerin 18’nci madde anlamında işveren vekili sayılabilmesi için ilave olarak, işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisini haiz olması şartı aranır. İşyerinin tümünü sevk ve idare ile işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi katlanmış olarak, birlikte aranır. Bu işyeri işletmeye bağlı bir işyeri de olabilir.

Dolayısıyla bir banka şubesi müdürü ile fabrika müdürü, işyerini sevk ve idare etmekle beraber, özgür iradesi ile işçi alma ve işten çıkarma yetkisi yoksa İş Kanunu’nun 18’nci maddesi anlamında işveren vekili sayılmaz. İş güvencesinden yararlanır. Aynı şekilde, işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan insan kaynakları müdürü ile personel müdürü, işyerinin tümünü yönetmediğinden iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilecektir.

Ancak işletmeye bağlı bir işyerinde, bu işyerinin tümünü sevk ve idare eden, ayrıca işe alma ve işten çıkarma yetkisi olan işçi, iş güvencesi hükümlerinden yararlanamaz. Dairemizin uygulaması da bu yöndedir. (26.05.2008 gün ve 2007/35929 Esas, 2008/12484 Karar sayılı ilamımız).

Somut uyuşmazlıkta, dosya içerisindeki organizasyon şemasına göre davalı şirketin çalışanlarının en üst düzeyde genel müdürlüğün yönetim ve emri altında olduğu, genel müdürlüğün altında pazarlama, finans, insan kaynakları, pazarlama departmanlarının yer aldığı, davacının ise şemaya göre bölge müdürleri olarak adlandırılan departmanda kulüp genel müdürü olduğu; işletmeyi bütünüyle sevk ve idare etmediği, iş yerine işçi alma çıkarma yetkisinin bulunmadığı, dosyada yer alan iş çıkış listelerinde davacının imzasının yer almasının tek başına işçi alım- çıkarma yetkisini haiz olduğunu ispata yeterli olmadığı ve bu nedenle iş güvencesi hükümlerinden yararlanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, yukarıda açıklandığı üzere iş güvencesinden yararlandığı anlaşılan davacının iş sözleşmesi 4857 sayılı Yasa' nın 17, 18. maddeleri uyarınca davranışlarından kaynaklanan sebeplerle feshedildiği, ancak aynı Yasanın 19/2 maddesi uyarınca savunması alınmadığı, bu nedenle yapılan fesih işleminin geçersiz olduğu anlaşılmakla, feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi gerekirken işveren vekili olduğu şeklindeki yerinde olmayan gerekçe ile davanın reddi hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.