Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/8987 K.2019/20096

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde 01.05.2003 tarihinden iş akdinin davalı yanca haksız ve hukuka aykırı olarak sonlandırıldığını 08.10.2014 tarihine kadar ustabaşı, mekanik ustası ve bakıcı olarak kesintisiz çalıştığını, haftanın yedi günü 08.00-20.00 saatleri arasında çalıştığını, ancak 2014 yılı Haziran ayından sonra haftanın altı günü sekiz saat çalıştığını, ayrıca, bayram ve genel tatillerde de çalıştığını, yıllık izinlerini ise kullanmadığını, son aylık net ücretinin 1.400,00 TL olduğunu, 2014 yılına dair aylık ücretinin banka harici elden ödenen tutarlarının ödenmediğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere,

kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, ulusal bayram genel tatil, haftalık tatil, ücret ve yıllık izin alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekili, davacının ilk olarak 01.10.2005 tarihinde çalışmaya başladığını ve 01.12.2010 tarihinde kendi isteğiyle ayrıldığını, tüm hak ve alacaklarını aldığına ilişkin ibraname imzaladığını, 10.05.2011 tarihinde tekrar işe başladığım, 24.11,2014 tarihinde terk nedeniyle işten çıkışının verildiğini, taleplerine hem ibraname hem de zamanaşımı nedeniyle itiraz ettiklerini, son beş yıldan önceki ücret alacaklarının da zamanaşımına uğradığını, davacıya 12.10.2014 tarihli noter ihtarnamesi keşide edilerek mazeretinin belgelendirilmesinin istendiği,

aksi halde iş akdinin feshedileceğinin bildirildiğini, davacının eşinin davacının yurt dışında olduğu beyan etmesi üzerine tebligatın yapılamadığını, ancak davacının hiç yurt dışına çıkmadığını, davacının ağabeyinin şehir dışında iş aldığını ve davacının da şehir dışına çalışmaya gittiğini, bakiye ücret alacağı talebinin gerçek dışı olduğunu ve davacının işyerine borçlu olduğunu, davalı işyerinde üç vardiya halinde çalışıldığını, davacının gündüz vardiyasında haftanın altı günü 08.00- 17.00 saatleri arasında çalıştığını, son aylık brüt ücretinin 1.134,00 TL olduğunu,

davalı işyerinde yangın çıkması nedeniyle davacıya ödenen fazla mesai ödemelerini gösterir belgelerin zayi olduğunu, işyerinde bayram ve genel tatil günlerinde de çalışma yapılmadığını, davacının yıllık izinlerini kullandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin tüm, davacı vekili'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı işçi fazla mesai ücreti talebi ile dava dilekçesinde fazlaya dair hakları saklı tutmak kaydı ile 5.000,00 TL talep etmiş, yargılama sırasında alınan hesap raporunda fazla mesai ücreti 30.856,66 TL olarak hesaplanmıştır.

Davacı vekili ıslah talebinde mahkemece yapılacak olan olası % 30 oranındaki takdiri indirimi gözeterek fazla mesai ücreti yönünden 21.629,70 TL olarak talepte bulunmuş, davalı işveren ıslaha karşı usulüne uygun olarak zamanaşımı def'ini ileri sürmemiştir.

Mahkemece; bilirkişi raporunda hesaplanan tutardan 2/3 oranında indirim yapıldığı belirtilmek suretiyle 10.299,88 TL olarak istekle ilgili hüküm kurulmuştur.

Fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ve hafta tatili ücreti alacaklarının uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda karineye dayalı makul indirim (taktiri indirim) yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9.HD. 11.2.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K; Yargıtay, 9.HD. 18.7.2008 gün 2007/25857 E, 2008/20636 K.). Ancak fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ve hafta tatili ücreti taleplerinin tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının fazla mesai ücreti alacağı tanık beyanına göre belirlenmiş ve mahkemece bu alacaklardan 2/3 oranında karineye dayalı makul indirim (taktiri indirim) yapılmıştır.

Yapılan 2/3 oranındaki indirim hakkın özünü etkileyecek nitelikte fahiştir.

Mahkemece, davacının dava ve ıslah dilekçelerindeki talepleri gözetilerek fazla mesai ücreti alacağından hakkın özüne aykırı olmayacak şekilde makul oranda indirime gidilmeli, ıslah talebinde davacı vekilinin indirim yapmak suretiyle talepte bulunduğu hususu da gözetilmelidir.