Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/928 K.2016/21705

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının davalı bankanın İmes şubesinde 09.12.2011 tarihinde çalışmaya başladığını, Müşteri İlişkileri Yöneticisi olarak görev yaptığı 09.03.2014 tarihinde doğum iznine ayrılan davacının 09.05.2014 tarihinde çoklu doğum yaptığı, doğum izni sona eren davacıya 26.09.2014 ile 26.12.2014 tarihleri arası ve yine 27.12.2014 ile 27.03.2015 tarihleri arası toplam 24 hafta ile doğum sonrası depresyon tanısı ile ... kurulu raporu verildiğini,

davacının rapor nedeniyle istirahatli iken davalı tarafından 16.01.2015 tarihli ihtarname ile iş akdinin 25/1-b maddesi kapsamında ... sebepleri ile davacının iş akdinin haksız ve geçersiz olarak feshedildiğini ileri sürerek, feshin geçersizliği ile davacının işe iadesine, işe başlatılmama halinde 8 aylık brüt ücreti tutarında iş tazminatına ve boşta geçen 4 aylık ücret ve sosyal haklarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının müvekkili bankada 09.02.2011 ile 16.01.2015 tarihleri arası çalıştığını, iş akdinin 4857 sayılı İş Kanunu 25/1-b maddesi kapsamında kıdem tazminatı ödenerek feshedildiğini, davacıya 23.01.2015 tarihinde tebliği yapılan 16.01.2015 tarihli fesih ihtarında belirtildiği şekilde davacının kıdemine denk gelen 8 haftalık ihbar süresine 6 hafta eklenerek oluşan 14 haftalık süreyi aşan istirahat raporu sunduğu için İş Kanunu 25/1-b maddesi kapsamında bildirimsiz olarak ve tüm yasal hakları ödenerek fesih yapıldığını, davacının 26.09.2014-26.12.2014 arası ve 27.12.2014-27.03.2015 tarihleri arası istirahat raporu aldığını,

bu raporların ücretsiz doğum iznine ait olmadığı ve raporların depresif nöbet ağır tanısı ile verildiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda;davanın davacıya 23.01.2015 tarihinde tebliği yapılan fesih bildirim tarihinden itibaren bir aylık hak düşürücü sürede açıldığı, davacının işveren nezdinde kıdem süresinin 6 ayı aşkın olduğu, işveren vekili olmadığı, belirsiz süreli iş akdi ile çalıştığı, işveren nezdinde çalışan sayısının 30'u aşkın olduğu, davacının iş güvencesi hükümlerinden faydalandığının anlaşıldığı,davacının iş akdi davalı işveren tarafından 16.01.2015 tarihli yazılı fesih bildirimi ile feshedildiği,fesih bildiriminin davacıya 23.01.2015 tarihinde tebliğ edildiği,

fesih bildiriminde davacın doğum izni sonrası çıkan ... sorunları nedeniyle 26.09.2014-26.12.2014 arası ve 27.12.2014-27.03.2015 tarihleri arası istirahat raporu aldığını, raporlardaki devamsızlık sürelerinin kıdemine göre hak kazandığı 8 haftalık ihbar süresine 6 hafta eklenerek oluşan 14 haftalık süreyi aştığı ve 4857 sayılı İş Kanunu 25/1-b gereğince işverenin bildirimsiz fesih hakkı kapsamında feshedildiği, sunulan ve getirtilen kayıtları ile raporların davacının doğum sonrası ruhsal bunalımı nedeniyle düzenlenen istirahat raporu olduğu,

işveren kayıtları ile davacının doğum izni sonrası 30.07.2014 tarihinde iş başı yaptığı ve 26.09.2014 tarihinden sonra raporlar aldığının anlaşıldığı, 4857 sayılı İş Kanunu 25/1 maddesinde işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkının işçinin iş yerindeki ... süresine göre 17. maddedeki bildirim sürelerini 6 hafta aşmasından sonra doğacağının belirlendiği, davacının fesih tarihi itibarı ile kıdemine göre hak kazandığı ihbar süresi olan 8 haftaya 6 haftalık süre eklenmesi sonucu 14 haftayı aşan süre istirahatli olduğunun sabit olduğu,

davacı iddiasında çoklu doğum nedeniyle 2 haftalık ek süre eklenmesi ile alınan raporun doğum nedeniyle uzatılmış istirahat raporu olduğundan davalının fesih şartlarının bulunmadığını belirtmiş ise de, davacının doğum izni sona ermesi sonrası işe başlaması ile doğum izninin sonlandığı, sonraki alınan raporların doğum izni sürelerini uzatan nitelik taşımadığı ve istirahatli işe gitmediği sürelerin ihbar süresini 6 hafta aşmakla davalı işverenin 25/1-b maddesi kapsamında bildirimsiz fesih koşullarının oluştuğu kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilerek hüküm kurulmuştur.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Doğum, yasal adı ile analık izni 4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, kadın işçilere doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı haftalık süre için izin verilmesi gerekir. Çoğul gebelik halinde doğum öncesi izin süresi ilave olarak 2 hafta olmak üzere 10 hafta olarak belirtilmiştir. Ancak, ... durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir.

Kanunun 18/3 maddesinde doğum izninde iken iş sözleşmesinin feshedilmesinin geçersiz olduğu açıklanmıştır.

Diğer taraftan 19’uncu maddesine göre: “Hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o işçinin davranışına veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez. Ancak, işverenin 25’inci maddenin (II) numaralı bendi şartlarına uygun fesih hakkı saklıdır”.

Bu hükümle, işçinin savunmasının alınması, işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle iş sözleşmesinin feshi için bir şart olarak öngörülmüş ve salt işçinin savunmasının alınmamasının tek başına, süreli feshin geçersizliği sonucunu doğuracağı ifade edilmiştir. Madde açıkça sadece işverenin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II numaralı bendinde sayılan haklı nedenlerle fesihte savunma alınamayacağını düzenlemiş, 25. maddenin diğer bentlerini dışında tutmamıştır.

İşçinin ... nedeni ile iş görme edimini yerine getirmemesi, verimi ile ilgili olduğundan 19. madde uyarınca savunmasının alınması gerekir.

Dosya içeriğine göre davacı işçinin 26.09.2014-26.12.2014 arası ve 27.12.2014-27.03.2015 tarihleri arası istirahat raporları aldığı, istirahat raporlarının doğuma bağlı olarak verildiği ve istirahat raporları arasında kesinti olmadan davacı işçinin 6 ay raporlu olduğu anlaşılmaktadır. Davalının 16.01.2015 tarihli yazılı fesih bildirimi ile devamsızlık nedeniyle iş akdini feshettiği, fesih bildiriminin davacıya 23.01.2015 tarihinde tebliğ edildiği, davacının raporlu iken fesih işleminin yapıldığı ve savunmasının alınmadığı dolayısıyla fesih bildiriminin usulüne uygun olarak yapılmadığı anlaşılmıştır.

Davacının iş sözleşmesi doğuma bağlı olarak rapor alması nedeni ile feshedilmiştir. Fesihten önce savunması alınmamıştır. Fesih yukarda belirtilen yasal hükümlere aykırı olarak yapıldığından geçersizdir. Davanın kabulü yerine yazılı gerekçe ile reddi hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

F) HÜKÜM: Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,

3. Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,

4. Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,

5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

6. Davacının yaptığı 262,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.800,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,