Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/10594 K.2017/18272

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı belediye arasında 01.01.2009-31.12.2009 dönemini kapsar şekilde “Fen İşleri Müdürlüğü Hizmetlerinde 70 Adet Personel ve 1 Adet Otomobil Çalıştırılması” için Hizmet Alım Sözleşmesi düzenlendiğini, davalı belediye tarafından daha önceden çalışan personel ile işe devam edilmesi gerektiğinin bildirildiğini, daha önceki yüklenici firmada sigortalı olarak çalışan personelin bu sefer müvekkili firmada sigortalı olarak işe başlatıldığını, sözleşmenin bitimi nedeni ile belirli süreli iş sözleşmesi gereği iş akitlerinin feshedildiğini,

müvekkili firmanın aslen işveren sıfatı bulunmamasına rağmen işçiler tarafından kıdem tazminatı taleplerinin yöneltildiğini, gerçekte işverenin davalı belediye başkanlığı olduğunu, müvekkilinin daha sonradan rücu edilmek üzere mağdur olmamaları açısından işçilerin davalı idare adına kıdem tazminatlarını ödediğini, müvekkilinin kıdem tazminatı sorumluluğunun bulunmadığını, bu hususun davalı tarafa bildirildiğini, işçilere ödenmiş olan 69.982,72 TL kıdem tazminatı alacağının davalı taraftan ödenmesinin istenmesine rağmen davalı tarafından müvekkiline herhangi bir ödemede bulunulmadığını,

her ne kadar sigorta kayıtları müvekkili şirket üzerinden gösterilmiş olsa da söz konusu tüm çalışanların sevk ve idaresi, işe alınması ve çıkarılması davalı idarece gerçekleştirildiğini ve bu durumun iş ilişkisinin esaslı unsuru olan bağımlılık ilişkisi ile örtüşmediğini, 2010 yılı ihalesini kazanan firmada işten çıkarılan işçilerin çalışmaya devam ettiğini, söz konusu işçilerin davalının işyerinde çalışan işçileri olduğunu, gerçek işverenin davalı işveren olduğunu ve kıdem tazminatı yönünden sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürerek işçilere ödenen 10.000,00 TL kıdem tazminatının rucuen davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacı şirket ile müvekkili Belediyenin 01.01.2009-31.12.2009 dönemi için "Fen İşleri Müdürlüğü Hizmetlerinde 70 Adet Personel ve 1 Adet Otomobil Çalıştırılması için Hizmet Alım Sözleşmesi" düzenlendiğini, bu dönem sonunda 2010 yılı yapılan ihaleyi davacı şirketin kazanamadığını, iş bitimi sonrasında davacı şirketin çalıştırmış olduğu sigortalı işçilerin iş akitlerini feshettiğini, işçilerin davacı şirkette çalışmış oldukları döneme ilişkin kıdem tazminatlarını talep etmeleri üzerine davacı şirketin sözleşme hükümleri gereğince kıdem tazminatlarını karşılamak zorunda kaldığını,

ihale kapsamında çalıştırılan personelin kıdem tazminatlarından müvekkili belediyenin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, davacı tarafın işçilere ödemiş olduğu kıdem tazminatını talep etmesine rağmen bu talebin müvekkili belediye tarafından reddedildiğini, bunun üzerine davacı tarafından müvekkili belediyenin işveren olduğunun tespitine ilişkin açılan davanın reddedildiğini, ödenen tazminat miktarının 69.982,72 TL olduğunu, sözleşme döneminde çalışan işçilerin davacı şirketin gerçek işçileri olduğunu, davacı şirketin kıdem tazminatına ilişkin rucuen iade talebinde bulunamayacağını,

kıdem tazminatından davacı şirketin sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, davacı şirketin devreden alt işveren konumunda davalı Belediyenin ise asıl işveren konumunda bulunduğu, davacı şirket tarafından kıdem tazminatı adı altında ödeme yapılan toplam 63 işçinin tamamının davacı şirketten sonra ihaleyi alan ve devralan alt işveren konumunda bulunan dava dışı ... Gıda Hay. Tur. İnş. Mad. Tem. Güv. Hiz. San. Tic.

A.Ş. bünyesinde ve asıl işveren işyerinde dava tarihinde ve halen çalışmaya devam ettikleri, davacı şirketin de herhangi bir fesih iradesini ortaya koymadığı, kıdem tazminatı adı altında kendilerine ödeme yapılan işçilerin iş akitlerinin devam ettiği ve devralan ... Gıda Hay. Tur. İnş. Mad. Tem. Güv. Hiz. San. Tic.

A.Ş. ile asıl işveren davalı Belediyenin bu işçiler yönünden kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünün doğmadığı, davacı şirketin de kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünün doğmadığı buna rağmen yapılan ödemenin ödeme yapılan işçiler yönünden sebepsiz zenginleşmeye yol açtığı anlaşılmakta ise de davalı Belediye yönünden sebepsiz zenginleşmeden söz edilemeyeceği, feshe bağlı işçilik alacaklarından olan kıdem tazminatı alacağının fesih söz konusu olmadığından mevcut olmadığı,

iş akitleri devam eden bu işçilerin hizmet sözleşmelerinin işveren tarafından haklı yada bizzat işçiler tarafından istifa vb.sebeplerle kıdem tazminatına hak kazanamayacakları biçiminde sonlandırılması halinde hiçbir zaman kıdem tazminatı alacağının doğmayacağı, dava konusu edilen ve sebepsiz zenginleşmeye dayanan alacak istemli iş bu davada davalı Belediyeye husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle HMK'nın 114/1-d 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevi noktasında toplanmaktadır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca, 4857 sayılı Kanun'a göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında, iş sözleşmesinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yeri iş mahkemeleridir.

Somut uyuşmazlıkta, alt işveren ... Grup İnş. Pro. Taah. Elek. Klima Sis. Tur. Gıda İth. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından dava dışı işçilere yapılan kıdem tazminatına dair ödemelerin, davalı asıl işverene rücu davası açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, davalı Belediyeye husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı, işçilerine ödediği kıdem tazminatının asıl işveren davalıdan rücuan tahsilini istemiştir. Taraflar arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığı gibi uyuşmazlık iş sözleşmesinden de kaynaklanmamaktadır. Bu nedenle, işbu rücu davasında görevli mahkeme genel mahkemeler olup, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.