Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/12384 K.2019/11215

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin asıl işveren T.C ... Belediyesi ile T.C ... Belediyesi tarafından alt işverenlere ihale edilen işlerde 12.10.2009-12.01.2014 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığını, davacının alacaklarından asıl işveren belediyeler ile alt işveren şirketlerin birlikte sorumlu olduklarını, davacının 930,00 TL ücretle çalıştığını, ücretine ek olarak aylık 150,00 TL. prim, 181,84 TL. yol parası ve 106,60 TL. gıda yardımından yararlandığını, iş akdi haksız feshedilen davacının işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, ihbar tazminatı ile ulusal bayram, genel tatil, ücret ve fazla mesai alacaklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı T.C ... vekili. T.C ... Belediyesi sınırları içerisinde ambalaj atıklarının toplanması ile ilgili olarak 10.02.2009 tarihinde lisanslı firma ...

Atık Toplama ve Dönüşüm A.Ş ile on yıllığına sözleşme imzalandığını, bu kapsamda hazırlanan atık yönetim planı çerçevesinde anılan şirket tarafından Belediye sınırları içindeki ambalaj atıklarının konutlardan, kamu kurum ve kuruluşlarından hastane, sağlık ocağı, alışveriş merkezleri vb. yerlerden toplandığını, bu toplama işinden atıkların geri dönüşüm yoluyla ekonomiye tekrar kazandırılarak gelir elde edildiğini, sıradan bir çöp toplama işi olmadığını, bu nedenle atık toplama işini üstlenen diğer davalı yüklenici firma ile belediye arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, diğer davalı ...

Fiber Geri Kazanım Tic. A.Ş ile belediye arasında geri dönüşümle ilgili yapılmış bir sözleşme olmadığını, dolayısıyla davacının bu şirketten olan alacağından belediyenin sorumlu tutulamayacağını, davacının kendi işçileri olmadığını, maaşını diğer şirketlerden aldığını, dava konusu edilen alacakların zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı T.C ...; davalı ... Fiber Geri Kazanım San. Tic. A.Ş ile müvekkili belediye arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, ilişkinin asıl işveren-alt işveren ilişkisi kapsamında değerlendirilmeyeceğini savunarak, davanın husumetten reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Atık Toplama şirketi vekili; davacının müvekkili şirket nezdinde 02.11.2009-31.07.2011 tarihleri arasında çalıştığını, müvekkili ile ... Fiber şirketi arasındaki hasılat kira sözleşmesine istinaden iş akdinin feshedildiğini ve tüm yasal haklarının ödendiğini, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, hasılat sözleşmesine göre hukuki işlemin işyeri devri olarak kabul edilmemesi gerektiğini, istifa ederek işten ayrılan davacıya gerekli ödemelerin yapıldığını ve alacağının kalmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece; " Davalı ... Fiber Geri Kazanım San. ve Tic. A.Ş. yönünden dava açılmadan önce ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/11/2013 gün 2013/202 Esas sayılı dosya ile bu şirket hakkında iflas kararı verilmiş olmakla Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 07/04/2014 tarih 2013/23911 Esas 2014/7424 Kararında kabul edildiği gibi iflas kararından sonra açılan davanın 2004 sayılı İcra İflas Yasası'nın 235/1 maddesine göre sıra cetveline itiraz (kayıt kabul davası) olarak iflas kararı veren ticaret mahkemesinin bulunduğu yerdeki herhangi bir ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğinden ve görevin belirlenmesinde dava değerinin önemi bulunmadığı gibi buradaki mahkemenin yetkisi de kamu düzenine ilişkin bulunduğu" gerekçesiyle bu davalı yönünden

mahkemenin görevsizliğine, davalılar T.C ... ve T.C ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle, davalı ... Atık Toplama ve Ayırma ve Dönüşüm A.Ş yönünden ise tüm işçilik haklarının ödenerek işçilerin işten çıkartıldığının davacının ikrarında olduğu gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Taraflar arasındaki uyuşmazlık iş mahkemesinin görevi noktasında toplanmaktadır.

Davalılardan ... Fiber Geri Kazanım San. ve Tic. A.Ş. hakkında ... . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/11/2013 gün 2013/202 Esas sayılı dosyası ile iflas kararı verilmiş, yargılama aşamasında iflas kararının kesinleşmediği anlaşılmıştır. Mahkemece bu davalı yönünden dava açılmadan önce iflas kararı verildiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İflas eden şirketin, bütün hak ve borçları yasa gereği olarak iflas masasına intikal ettiğinden ve müflisin bu hak ve borçları üzerinde tasarruf ehliyeti kalkacağından husumetin iflas masasına yönetilmesi yerinde ise de işçilik alacaklarının tahsiline yönelik işbu dava açılmadan önce kesinleşmiş bir iflas kararı bulunmadığından davaya bakma görevi iş mahkemesine ait olacaktır. Buna göre davanın İş Mahkemesinde bakılıp sonuçlandırılması gerekirken yanılgılı değerlendirme ile Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

2-Davalı şirketler ile davalı belediyeler arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunup bulunmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi uyarınca, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur". Bu sorumluluk yasadan kaynaklanan müştereken ve müteselsilen sorumluluktur.

Somut uyuşmazlıkta da dosya içindeki bilgi ve belgelerden davalı şirketlerin belediye sınırları içerisinde ambalaj atıklarının toplanması işini yürüttüğü anlaşılmaktadır. Davacı işçinin de asıl işverenden alınan iş kapsamında alt işveren işçisi olarak çalıştığı dosya içeriği ile sabit olmuştur. Bu durumda 4857 Sayılı İş Yasasının 2/6 maddesi gereğince asıl işveren olan davalı belediyelerin dava konusu alacaklardan sorumlu tutulması gerektiği halde yanılgılı değerlendirme ile davalı belediyeler hakkında husumetten red kararı verilmesi yerinde değildir.

3-Mahkemece davalı ... Atık Toplama ve Ayırma ve Dönüşüm A.Ş yönünden özetle; "...davacının ...

Atık şirketindeki 02.11.2009-31.07.2011 tarihleri arasındaki 1. dönem çalışmasının toplu işçi çıkarma nedeniyle davalı tarafından yazılı bildirimle feshedildiği ve 1 yıl 9 aylık çalışma süresine isabet eden 1698,67 TL. kıdem, 1358,94 TL. ihbar tazminatlarının, 223,20 TL. kullanılmayan izin ve 262,26 TL. fazla mesai ücretlerinin 2011 yılı imzalı Temmuz ayı bordrosunda tahakkuk ettirilerek fesih tarihinde ibraname karşılığı ödendiği,

yine bu davalı yanındaki istifa suretiyle sona eren 25.06.2013-12.01.2014 tarihleri arası 2. dönem çalışmasına ilişkin de ibraname karşılığı 428,40 TL. ücret ve 69,94 TL. ek kazanç ödenmiş olduğu..." ve davacının tüm işçilik haklarının ödenerek işçilerin işten çıkartıldığı yönünde ikrarı olduğu gerekçesine dayanılarak dava reddedilmiş ise de, işçilik alacaklarının talep edildiği dönem yönünden davacının bu yönde bir beyanı bulunmamaktadır. Ayrıca davalı ...

Fiber Geri Kazanım San. ve Tic. A.Ş.ye ait davacının tazminat ve alacakları bulunduğuna ilişkin yazılı belge de gözetildiğinde dosya kapsamında aldırılan 02.10.2015 tarihli bilirkişi raporu mahkemece bir değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmesi gerekirken adı geçen davalı yönünden davanın yazılı gerekçe ile reddi hatalıdır.