Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/16442 K.2020/10837

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davacının 03/07/2000 tarihinde ...Elektrik A.Ş de elektrik teknikeri olarak çalışmaya başladığı, Enerji Tabi kaynaklar Bakanlığı'nın 12/06/2003 tarihli yazısı gereği 23/06/2003 tarihli iş sözleşmesi ile kapsam dışı personel olarak herhangi bir ücret düşüklüğü olmaksızın elektrik teknikeri olarak çalışmaya devam ettiğini, Tedaş Antalya İl Müdürlüğü tarafından 04/07/2003 tarihli yazı ile Genel Müdürlük oluru alınmadan davacının statüsünün elektrik teknisyenliğine ve yevmiyesinin 34.384,600 TL den 25.615,000 TL ye düşürüldüğünü, anılan tarihten itibaren davacının sürekli düşük yevmiye ile çalıştığını,

anılan ücret ve statü indiriminin davacının muvafakati alınmadan gerçekleştiğini, sözleşmede belirlenenin altında ücret verilmesinin davacı haklarının ihlali olduğunu, iddia ederek yevmiye değişikliği nedeniyle oluşan fark alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının yevmiyesinin düşürülmesi gibi bir durumun olmadığını, davacının gerek iş akdinin devamı gerekse akdin sona ermesi döneminde tüm belgeleri itirazsız imzalayarak ücretini kabul ettiğini, bankaya yapılan ücret ödemelerini itirazsız çektiğini, dava tarihi itibariyle davacı iş akdinin sona erdiğini, kıdem ve ihbar tazminatı ödemesi yapıldığını, yapılan ödemelere esas ücrete davacı tarafça itiraz edilmediğini, davacı tarafça 2003 yılında yevmiyesindeki düşüklük sebebi ile doğan zararlarını talep ettiğini, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının yevmiyesinin düşürülmesinin yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının ücretinin işverence tek taraflı olarak düşürülüp düşürülmediği ve davacının fark ücret alacağına hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Aynı gerekçelerle fark alacak talep eden emsal işçinin dosyasında Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından verilen son kararda özetle; tarafların anlaşması ya da düzen ilkesi gereği toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca kök ücretin düşürülebileceği, bireysel ve toplu iş sözleşmesindeki aynı amaca yönelik hükümlerinin gruplandırılarak karşılaştırılması gerektiği ve yapılan karşılaştırma neticesinde, işçinin kök ücreti düşürülse de toplu iş sözleşmesinden faydalanmakla bireysel iş sözleşmesine nazaran çok daha avantajlı bir konuma geldiği,

objektiflik ölçütü açısından da işçi yararına bir sonucun gerçekleştiği, işçinin bir yandan bireysel iş sözleşmesindeki günlük çıplak ücretinin esas alınmasını, diğer taraftan da toplu iş sözleşmesi ile öngörülen ücret kriterlerinin uygulanmasını istemesi mümkün olamayacağı gerekçesiyle işçinin hem toplu iş sözleşmesi kapsamındaki sosyal hakları hem de kapsam dışı işçilere ödenen günlük brüt ücreti talep edemeyeceği kabul edilmiştir.

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun, 03.05.2017 tarih, 2017/887 esas, 2017/885 karar sayılı kararı).

Somut olayda davacının kapsam dışı personel olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanmadığı dönemde son günlük brüt ücretinin 34.384,600 TL olduğu, kapsam içi statüye ve etib teknisyeni pozisyonuna geçirildikten sonra ise yevmiyesinin 25.615,000 TL olarak ödendiği dosya kapsamı ile sabittir.

Dairemizden geçen emsal dosyalarda da belirtildiği üzere, davalı ile sendika arasında, işçilerin toplu iş sözleşmesinden protokoldeki şartlar ve öngörüler doğrultusunda yararlandırılmaları kararlaştırılmış, getirilen özel hükümlere göre kapsam içi personel olarak çalışan işçilerin ücretleri belirlenmiştir.

Davacı ile davalı arasında iş sözleşmesi imzalanırken günlük brüt ücreti belirlenmekle birlikte toplu iş sözleşmesinden yararlanma durumunda ücretin toplu iş sözleşmesi ile yeniden belirleneceği hususu düzenlenmiştir.

Davacı sendikaya üye olup 11.12.2003 tarihli dilekçesiyle kapsam dışı elektrik teknikeriyken kapsam için etib teknisyeni pozisyonuna atanmayı kendisi talep etmiş olup idarece davacının talebi doğrultusunda işlem yapılarak pozisyonu etib teknisyeni ve kapsam içi personel olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla, davacının ücretinin işverence tek taraflı olarak düşürülmesi söz konusu değildir.

Bu şekilde davacının toplu iş sözleşmesinden faydalanmasıyla birlikte toplu iş sözleşmesinin işçiler lehine getirdiği akçalı menfaatlerden (giyim yardımı, gıda yardımı, yemek yardımı, ikramiye, ilave tediye gibi) de yararlanması mümkün olup, davacının gelirinde artış meydana gelip gelmediği ve davacıya yürürlükte olan toplu iş sözleşmesi gereğince ödenmesi gereken menfaatlerin davalı tarafça ödenip ödenmediği araştırılmalı ve dosyaya sunulan 11.12.2003 tarihli dilekçesi de davacıya sorularak sonucuna göre tüm deliller değerlendirilerek karar verilmelidir.

Mahkemece, bu yönler gözetilmek suretiyle gerekli araştırma yapılarak karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.