Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/17393 K.2020/13439

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 01/04/2014 tarihinde davalı şirket tarafından işletilen otelde teknik servis görevlisi olarak çalışmaya başladığını, 09/08/2014 tarihine kadar burada çalışmaya devam ettiğini, davacının 09/08/2014 tarihinde haksız olarak işine son verildiğini, davacının davalı iş yerinde haftanın 7 günü çalıştığını, resmi ve dini bayramlarda izin kullanamadığını, davacının sabah 07:30 dan akşam 24:00 a kadar çalıştığını, davacının en son ücretinin 1.200,00 TL olduğunu, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili,davacının istifa ederek işten ayrıldığını günde 8 saat çalıştığını, çok nadir olsa da fazla mesai yapmış ise mesailerinin ödendiğini, imzalı ücret bordroları ve banka hesap hareketleri ile bu hususun sabit olduğunu resmi tatil ve bayramlarda çalışmasına karşılık ücretinin ödendiğini, davacının haftalık izinlerini kullandığını, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, gerekçeleri itibarı ile olaya uygun ve denetime açık olduğu için 25/03/2016 havale tarihli bilirkişi raporunun kısmen hükme esas alındığı, davacının tanık beyanlarına göre 07:30-24:00 saatleri arasında günde 16,5 saat çalıştığı, HGK Kararlarına göre 24 saat çalışmalarda fiilen 14 saat çalışılabilindiğinin kabulünün gerektiği, bu nedenle dosya itibariyle davacının günde ortalama 12 saat çalıştığının kabul edilmesi gerektiği anlaşıldığından davacının günde 4,5 saat, haftada ise 31,5 saat fazla mesai yaparak çalıştığı, açıklanan nedenle davacının 31,5 saat fazla mesai yaptığı,

davacının tanık beyanlarına göre haftanın 7 günü çalıştığı anlaşıldığından haftasonu tatil ücreti alacağı talebinin kabulüne, %30 oranında hakkaniyet indirimi yapıldığı, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıldığının ispat yükü davacı üzerinde olduğu, bilirkişi raporunda Temmuz ve Mayıs aylarına ilişkin genel tatil ücreti ödemesi yapıldığından bahisle davacının ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı bulunmadığı, dosyaya sunulan ücret bordroları incelendiğinde bu tespitin hatalı olduğu,

davacının 3/4/2014 tarihinde davalıya ait işyerinde çalıştığı ve 09/08/2014 tarihine kadar çalıştığı, Nisan ayı itibariyle 23 Nisan, Mayıs ayı itibariyle 1 Mayıs ve 19 Mayıs, Temmuz ayı için ise 3,5 gün Ramazan bayramı olmak üzere toplam 6,5 gün resmi tatil ücreti alacağı bulunduğu, 2014 yılı Nisan ayı bordrosu incelendiğinde.

23 gün için 1.286,88 TL, 4 günlük Pazar çalışması için 223,81 TL ve 1 gün resmi tatil ücreti olarak 55,95 TL ödeme yapıldığı görülse de davacıya toplamda 28 günlük ödeme yapıldığı, resmi tatil ücreti olarak ayrıca bir ödeme yapılmadığı, 2014 yılı Temmuz ve Mayıs ayı bordrolarında da 31 gün normal ücret dışında zamlı bir ödeme yapılmadığı, açıklanan nedenle davacının.

3.4.2014-9.8.2014 tarih aralığında 55,95 TL günlük ücret üzerinden 6,5 gün ulusal bayram ve genel tatil gün ücretinin 363,68 TL olduğu, % 30 indirim ile 254,57 TL ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut uyuşmazlıkta, ulusal bayram genel tatil ücreti ve bordrolar bakımından;

Mayıs, Temmuz /2014 aylarının bordrolarında “FM1” başlığı karşısındaki çalışma karşılığı olan ilave tahakkuklar mevcuttur. Bu tahakkukların ulusal bayram genel tatil tahakkuku olduğu intibaı uyanmaktadır.

Mahkeme tarafından aydınlatılması gereken konular:

Bu tahakkukların ulusal bayram genel tatil tahakkuku olup olmadığı aydınlatılmalıdır.

Davacı vekili dosya kapsamında, bordrolardaki çalışma karşılığı olan ulusal bayram genel tatil tahakkuklarının bordrolarda sonuç ödeme kısmına yansıtılmadığı / bankaya ödenmediği yönünde iddalarda bulunduğu için çalışma karşılığı olan ulusal bayram genel tatil tahakkuklarının çalışmasa da Yasa gereği ödenmesi gereken günlük yevmiyeye ilaveten usulüne uygun olarak bordrolarda tahakkuk ettirilip ettirilmediği, bu tahakkukların yasa gereği yapılması gereken/ yasa gereği yapılması mümkün kesintilerden sonra bordroda hesaplanan net ödenecek miktara dahil edilip edilmediği, bankaya yatırılıp yatırılmadığı/ imza karşılığı ödenip ödenmediği blirkişi raporu alınarak incelenmelidir.

Davacı vekilinin dosya kapsamında imza inkarında bulunduğu anlaşıldığından ulusal bayram genel tatil çalışması karşılığı usulüne uygun ilave tahakkuk içeren bordrolarda var ise davacının imzasına yönelik imza inkarı mevcutsa / devam ediyorsa bu bordrolardaki imzaların davacıya ait olup olmadığı da uzman bilirkişice incelenmelidir.

Bilindiği üzere, çalışılmasa da her bir ulusal bayram genel tatil günü bakımından 1 günlük yevmiye işçiye yasa gereği ödenmelidir. Çalışma karşılığı ödenmesi gereken ulusal bayram genel tatil ücreti ise, çalışmasa da ödenmesi gereken bu 1 günlük yevmiyeye ilaveten, çalışılan her bir ulusal bayram genel tatil günü için 1 günlük ilave yevmiye tahakkuk ettirilerek ödenir.

1 günlük çalışma karşılığı hafta tatili/ulusal bayram genel tatil ücreti tahakkuk ettirilmesi için, hafta tatili/ulusal bayram genel tatil günü içinde 7,5 saatlik çalışmanın tam olarak yapılması gerekmez, bir hafta tatili/ulusal bayram genel tatil günü içinde 7,5 saatten çok daha az da olsa bir çalışma yapılması halinde, çalışma karşılığı ulusal bayram genel tatil ücretine 1 günlük tam yevmiye, çalışma karşılığı hafta tatili ücretine 1,5 günlük tam yevmiye üzerinden hak kazanılır.

Açıklanan nedenler ile bordrolarda / hesap pusulalarında, o ay içindeik hafta tatillerinin ye da ulusal bayram genel tatil günlerinin ayrı bir başlık altında gösterilerek , karşılıkları olarak çaışılmasa da ödenmesi gereken 1’er günlük yevmiyelerin gün sayısı karşılığının yazılmış olması, çalışma karşılığı ödenmesi gereken hafta tatili tahakkuku ve ulusal bayram genel tatil tahakkukunun yapıldığını ve ödendiğini göstermez.

Çalışılmasa da ödenmesi gereken hafta tatili ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücretinin normal günlerden ayrı başlıklar altında gösterilmesi, sadece, 1 aylık ücreti oluşturan günlerin ayrı ayrı başlıklar altında gösterilmesi ve normal 1 aylık ücretin ayrı başlıklar altında kısımlara ayrılarak göserilmesidir.

Bu tip ayrıştırılarak yazılmış bordro / hesap pusulası tahakkuklarında, normal gün sayısı, hafta tatili sayısı ve ulusal bayram genel tatil gün sayısı toplamının 1 aylık süre yani 1 ay içindeki ücreti ödenecek gün sayısına eşit olduğu, bu günlerin toplamı karşılığı tahakkuk ettirilen ücretin ise normal aylık maaş / o ay için ödenmesi gereken ve tatillerde çalışma karşılığını içermeyen aylık ücret olduğu görülür.

Uulusal bayram genel tatil günlerinde ve hafta tatillerinde çalışma karşılığı ücret tahakkuku halinde ise, normal maaş ailaveten çalışılan her gün için ilave 1 günlük yevmiye tahakkuku bulunur. Bu hususlar da dikkate alınmalıdır.

Hesap pusulalarındaki tahakkuklar usulüne uygun yapılmış bulunan ulusal bayram genel tatil tahakkukları ise ve çalışma karşılığı ödenmesi Kanunen gereken miktarlar banka kanalı ile ödenmiş ise ve fakat hesap pusulaları davacı tarafından imzalı değilse ya da imzalar davacıya ait değilse, söz konusu aylar için Mahkeme’nin 2015/ 533 Esas sayılı kararında çalışıldığı kabul edilen gün sayısı ve ücret miktarı üzerinden bu ayların çalışma karşılığı ulusal bayram genel tatil ücreti hesaplanmalı, ödendiği ispatlanan miiktarlar mahsup edilmelidir.

Çalışma karşılığı usulüne uygun hesaplanmış ulusal bayram genel tatil tahakkuku içeren ve imzasının davacıya ait olduğu tespit edilen aylar hesaplamada dışlanmalıdır.

İmzası davacıya ait olmakla birlikte hesap pusulasında çalışıldığı anlaşılan her bir ulusal bayram genel tatil günü için ilave 1 günlük yevmiye tahakkuku tam yapılmamış ya da tam ödenmemiş ise o ay için çalışılan ulusal bayram genel tatil gün sayısı hesap pusulasında yer alan sayı olarak esas alınmalıdır. Ancak, hesap psuslasındaki çalışılan ulusal bayram genel tatil günü karşılığı ödenmesi gerekenden eksik ödenen miktar hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır.

3-Fazla mesai ücreti hesabında ara dinlenmesi bakımından;

HGK’nun 24 saatlik çalışmalarda 14 saat fiili çalışma kabul edildiği belirtilerek tanık beyanlarına göre davacının 07:30-24:00 saatleri arasındaki çalışmadan 4,5 saat ara dinlenmesi düşülmesi hatalıdır. Hesaba esas sürenin kısalığı, davacının çalıştığı ayların niteliği, davacının işi de göz önüne alındığında 07:30-24:00 saatleri arasındaki çalışmadan 2 saat ara dinlenmesi düşülmelidir.

4-İndirimler haricinde reddedilen miktar fazla mesai ücretinden 70,50 TL olduğundan davalı lehine sadece 70,50 TL vekalet ücretine hükmedilebileceğinin düşünülmemesi hatalıdır. Bununla birlikte, her 2 taraf lehine vekalet ücreti hüküm tarihinde geçerli olacak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine, kabul ve reddedilecek miktarlara göre yeniden ele alınmalıdır.