Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/18119 K.2020/7612

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait ... işyerinde 26/05/2009 - 28/01/2010 tarihleri arasında çalıştığını, müvekkilinin 5 aylık maaşının ödenmemesi üzerine şirket yetkilileri konuştuğu ancak işten çıkartıldığını, müvekkili tarafından ... 2. İş Mahkemesi'nin 2010/86 - 2010/570 E.K.

Sayılı kararı ile işe iadesine karar verildiğini kararın kesinleştiğini, işe iade başvurusu üzerine davalı şirketin bunu ödeme yaptığını, davalı şirketin işe başlatmayı kabul ettiğine dair beyanının samimi olmadığını, müvekkilinin gerçek maaşının 1.300,00 TL olduğunu, ...

16. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/184 esas sayılı dosyasında davalı şirketin muhasebe müdürü ve insan kaynakları müdürünün, müvekkilinin maaşının 1.300,00 TL olduğunu kabul ettiklerini, 09/02/2010 tarihinde davalı şirket tarafından müvekkiline ...

Ekim-Kasım-Aralık-Ocak maaşı açıklaması ile 2688,04 TL yatırıldığını, gerçek aldığı net aylık ücret olan 1.300,00 TL ücrete göre bakiye yatırılmadığını, davalı şirkete çifte bordro uygulaması yapıldığını, müvekkilinin 26.05.2009 - 31.08.2009 arası haftada 5 gün 08,00 22,00 arası, 01/09/2009 - 28.01.2010 arası 09,00 - 20,00 arası çalıştığını, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek ihbar tazminatı, bakiye ücret, fazla mesai ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti, boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama tazminatı, iş arama ücreti alacaklarını istemiştir.

Davalı cevabının özeti: Davalı vekili, davacının işe başlatma davetine rağmen işe başlamadığını, ihtarnamede belirtilen ücretin gerçek ücreti olmadığı yönünde itirazda da bulunmadığını, davacının işe başvurusunun ciddi ve samimi olmadığını, fazla mesai ve Ubgt ücreti alacakları yönünden zamanaşımı itirazında bulunduklarını, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davacının 26.05.2009 - 05.02.2010 tarihleri arasında toplam 246 gün 8 ay 6 gün çalışması olmak üzere en son brüt ücretinin 1.818,41TL, net ücretin 1.300,00.TL olduğu, davacı tarafından ...

2.İş Mahkemesinin 2010/86 esas,2010/570 karar sayılı dosyasında işe iade davası açtığı, davanın kabulüne, davacının işe iadesine, davacının yasal süre içinde başvurmasına rağmen süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminatın takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında belirlenmesine, davacı işçinin işe iadesi için süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının tahsilinin gerektiğinin tespitine karar verildiği, bu kararın kesinleştiği, davacının yasal sürede işe iade için başvurusunu yaptığı, davalı şirketin ...

11.Noterliğin 21/03/2012 tarihli ihtarnamesiyle davacıyı aylık 900,00.TL ücretle işe başlatmayı kabul ettiğini beyan ettiği, davacının en son aldığı ücretin net 1.300,00.TL olduğu,kayıtlara yansıtılmadığı,davalının işe başlatma davetine davacının icabet etmemesinin davacı tarafından fesih olarak değerlendirilmesi gerektiği ve feshin haklı sebebe dayandığı kabul edilmiş olup davacının ihbar tazminatı,işe başlatmama tazminatına ve iş arama iznine hak kazanamadığı sonucuna varıldığı,

SGK Hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde davacının 05/02/2010 - 17/02/2010 tarihleri arasındaki süreyi boşta geçirdiği anlaşıldığından bilirkişi raporuyla hesaplanan alacağa hak kazandığı, çalıştığını ve süreyi ispat eden işçiye ücretinin tam olarak ödendiğinin ispatı işverene ait olduğu, dosyaya sunulan kayıt ve belgelerden davacının davalı şirkette 246 gün çalışmasının bulunduğu toplam net 10.660,00 TL ücreti hak ettiği, davacıya çalıştığı süre boyunca net 6.681,24 TL ödemenin yapıldığı anlaşıldığından davacının brüt 5.565,40 TL (net 3978,76 TL) bakiye ücret alacağının bulunduğu,

tarafların iddiaları, dosyadaki rapor ve belgeler, dinlenen tüm tanık beyanları ve esasen davacının yaptığı iş de dikkate alındığında, davacının bilirkişi raporunda gösterilen genel tatil günlerinde çalıştığı ve ayrıca fazla mesai yaptığı, tanık beyanlarıyla ispatlandığından %30 oranında hakkaniyet indirimi yapıldığı,

davacının işe başlatmama tazminatı,boşta geçen süre, ihbar tazminatı, iş arama izin ücreti, bakiye ücret, fazla mesai ücreti ve ulusal bayram ve genel tatil alacakları yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişinin 30/11/2015 havale tarihli raporu gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce kabul edilmiştir.Bu durumda boşta geçen süre ücreti,fazla mesai ücreti,ubgt ücreti alacağı yönünden taleple bağlı kalınarak,bakiye ücret alacağı talebinin ise kısmen kabulüne, davacının işe başlatmama ücreti,ihbar tazminatı ve iş arama ücreti taleplerinin reddine karar verildiği gerekçesi ile ihbar tazminatı, işe başlatmama tazminatı,

iş arama ücreti taleplerinin reddine, sair taleplerin kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Somut uyuşmazlıkta, işe başlatmama tazminatı ve ihbar tazminatı bakımından;

Davacının işe iade davasının kabulü ve bu kararın kesinleşmesinin akabinde davacının işe iade için davalı işverenliğe başvuru yaptığı, bu başvurusunda davacının işe yeniden başlatılması esnasında ücretinin, en son fiilen çalıştığı dönemde aldığı aylık net 1.300,00 TL ücretin güncellenmesi yolu ile bulunmasını talep ettiği, davalı işverenlik tarafından ise net 900,00 TL ücretle çalışmak üzere işe davet edildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Davacı vekili, davacının iş aktinin fiilen feshedildiği 28/01/2010 tarihinde aylık net 1.300,00 TL ücret aldığını ileri sürerek davalının aylık net 900,00 TL ücretle çalışmak üzere davacıyı işe davet etmesinin, işe davette davalının samimiyetsiz olduğunu ortaya koyduğunu ileri sürerek boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama tazminatı, ihbar tazminatı talep etmiştir.

Mahkeme tarafından “Davacı yasal sürede işe iade için başvurusunu yapmış,davalı şirket ... 11.Noterliğin 21/03/2012 tarihli ihtarnamesiyle davacıyı aylık 900,00.TL ücretle işe başlatmayı kabul ettiğini beyan etmiştir.Davacının en son aldığı ücretin net 1.300,00.TL olduğu,kayıtlara yansıtılmadığı,davalının işe başlatma davetine davacının icabet etmemesinin davacı tarafından fesih olarak değerlendirilmesi gerektiği ve feshin haklı sebebe dayandığı kabul edilmiş olup davacının ihbar tazminatı,işe başlatmama tazminatına ve iş arama iznine hak kazanamadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesi ile boşta geçen süre ücreti kabul edilir iken, işe başlatmama tazminatı ve ihbar tazminatı reddedilmiştir.

Dairemiz tarafından aynı gün birlikte incelenen aynı davalıya yönelik benzer nitelikteki Dairemizin 2017/15683, 15680, 18119 Esas sayılı dosyaları kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının ücretinin fiili fesih tarihi olan 28/01/2010 tarihinde net 1.300,00 TL olduğu anlaşılmaktadır. Davacının davalı tarafından işe iade kararı üzerine yeniden işe başlatılması sırasında fiili fesih tarihindeki ücretinden de düşük bir ücret belirtmesi davalının işe davette samimi olmadığını göstermektedir. Bu nedenle, davacının haklı feshi değil, davalının aslında davacıyı usulüne uygun şekilde işe davet etmediğinin kabulü gerekir.

Açıklanan nedenler ile işe başlatmama tazminatı ve ihbar tazminatı taleplerinin de kabulü gerekirken reddi hatalıdır.

3-Hizmet süresi bakımından; davacının fiili çalışma süresinin dava dilekçesinde ve davacının 29/01/2010 tairihli ihtarından 28/01/2010 tarihinde sona erdiği göz önüne alınarak tüm hesaplamaların buna göre yapılması gerekirken 05/02/2010 tarihinin esas alınmaıs hatalıdır. Ancak, 28/01/2010 tarihine göre yeniden yapılacak olan hesaplamalarda usuli müktesep haklar ile taleple bağlılık kuralı gözetilmelidir.