Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/19942 K.2018/836

.....

DAVA

Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti, izin ücreti ve ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, uluslararası tır şoförü olarak çalıştığını ücretinin net 1.250,00 Euro olduğunu bunun asgari ücret kadarının bankadan geriye kalanının şoför harcırahı olarak elden ödendiğini davacının iş akdinin haksız feshedildiğini tazminatlarının ödenmediğini, davacının yıllık ücretli izinlerinin ücretinin ödenmediğini davacıya 2012 Mayıs ayına tahakkuk eden 1.125,00 Euro ücretin asgari ücret kadarının ödendiğini, 1.947,22 TL.'nin ödenmediğini,

beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL. kıdem tazminatının iş akdinin fesih tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiz ile birlikte 10,00 TL. ihbar tazminatının, 1.000,00 TL. bayram ve genel tatil alacağının, 10,00 TL. yıllık ücretli izin alacağının ve 1.000,00 TL. ücret alacağının en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Vekilinin Cevabının Özeti:

Davalı, davacının iş akdini feshettiğini belirterek 01.06.2012 tarihinden itibaren işe gelmediğini, ücretinin 700,00 TL. olduğunu davacının ihtirazi kayıt koymaksızın bordroları imzaladığını, davacıya maaşı dışında başkaca bir ödeme yapılmadığını, yıllık ücretli izinlerini kullandığını, davacının bayram ve genel tatil alacağı bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yargılama Süreci ve Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne dair verilen, karar taraf vekillerinin temyizi üzerine, Dairemizin 23.12.2015 tarih, 2014/26637 E - 2015/36667 K sayılı ilamı ile bozulmuştur.

Bozma ilamında özetle, Mahkemece yurda giriş çıkış kayıtları da dikkate alınarak fesihten önceki 1 yılda yapılan sefer sayısı belirlenerek, aylık ücrete esas sefer sayısı, sefer sayısı ve ücretinin değişkenlik göstermesi halinde ise yukarıda belirtilen ilke kararı gereğince bir yıllık sefer sayısı ve toplam sefer ücreti 12 aya bölünerek aylık ücrete eklenerek sefer primi miktarının eklenmesi ile tespit edilecek ücret miktarı üzerinden alacaklar ek bilirkişi raporuyla hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda da davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde davalı vekilince temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda, kıdem ve ihbar tazminatları ile genel tatil ücreti ve ücret alacağı talepleri hakkında kısmen kabulüne yıllık izin ücret talebinin reddine karar verilmiştir.

Bozma ilamında “aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir” denilmek suretiyle kararın bozma dışında bırakılan hususlarının kesinleştiği (artık farklı bir hüküm tesis olunamaz) kuşkusuz olmakla birlikte bu kesinleşme maddi anlamda kesin hüküm (kaziyei muhkeme) olmayıp, usuli kazanılmış hak niteliğindedir.

Nitekim yeni bir yasal düzenleme veya İ....bulunmadığına göre halen yürürlükte bulunan ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunu, Daireleri ve Adliye Mahkemelerini bağlayıcı nitelikteki 04.02.1959 gün ve 13/5 ve 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı içtihadı birleştirme kararlarında da bozma kararının kapsamı dışında tutulan hususlar bakımından ancak usuli kazanılmış haktan söz edilebileceği açıkça ifade olunmuştur.

Bir davada, mahkemenin veya tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine (diğeri aleyhine) doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hak olarak tanımladığı usuli muktesep hakkı Hukuk Muhakemeleri Usulü adlı eserinin 5 nci baskısının 4 ncü cildinde 3411 ila 3442 nci sayfalar arasında incelemiş olan sayın.....yukarıda değinilen içtihadı birleştirme kararlarına atıfla mahkemenin kararının davacının taleplerinden birisine ilişkin bölümünün Yargıtay'ca bozma kararının kapsamı dışında bırakılmasının kesin hüküm olarak değil usule ilişkin kazanılmış hak olarak değerlendirilmesinde zorunluluk bulunduğunu, anılan içtihadı birleştirme kararlarının sayın .....tarafından da aynı şekilde yorumlandığını belirtmiştir. ( aynı eser sahife 3432).

Bozma kararı ile ilk hüküm ifa kabiliyetini yitirir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.09.1991 tarih ve 281-415 ve 25.09.1991 tarih ve 355-440 sayılı kararları)

Bozma kararından sonra bozmaya uyularak verilen hüküm yeni bir hüküm olup, bu yeni hükmün, tüm istekleri karşılar nitelikte yeniden HMK.nun 297. maddesine uygun şekilde yazılması gerekir. Mahkemenin bu usule uymaması hatalıdır.

Mahkemece verilen ilk karar, işçilik alacaklarına hak kazanma ve hesap yönlerinden bozulmuş olup, genel tatil alacağı yönünden bozma yapılmayarak bu husus davalı lehine usuli kazanılmış hak doğurmuştur. Bozma öncesinde genel tatil alacağının reddine hükmedilmişken, usuli kazanılmış hak ihlal edilerek bozma sonrası kararda 873,44 TL. genel tatil ücret alacağına hükmedilmesi de isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.

.....