Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/20152 K.2017/7517

Davacı vekili; müvekkilinin iş sözleşmesinin geçerli bir neden olmaksızın feshedildiğini asıl fesih nedeninin sendikal faaliyetlerde bulunması olduğunu ileri sürerek; feshin geçersizliğinin tespiti ile müvekkilinin işe iadesine ve müvekkili lehine sendikal tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalılar Vekili Cevabında Özetle:

Davalılar vekili; davacının iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiğini savunarak; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece; feshin sendikal nedene dayandığı, işverence geçerli fesih savunmasının ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Mahkemenin feshin geçersizliği ile davacının işe iadesine karar verilmesine dair gerekçesinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Ancak davacı iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğini iddia etmiştir.

İş akdinin fesih bildiriminde gösterilenin aksine sendikal nedene dayandığını ileri süren davacı işçi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 20/2 ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25. maddesi uyarınca bu iddiasını ispat ile yükümlüdür.

Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri veya belli bir sendikadaki üyeliği korumaları veya üyelikten istifa etmeleri şartına bağlı tutulamayacağı ilk fıkrada hükme bağlanmıştır. Sözü edilen maddenin ikinci fıkrasında ise, işverenin, sendika üyesi olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamayacağı kuralı getirilmiştir.

İşverenin, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca iş sözleşmesini sendikal nedenlerle feshetmesi halinde işçi, 4857 sayılı Kanunun 18, 20 ve 21 inci madde hükümlerine göre dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. Ancak işçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez. İşçinin 4857 sayılı Kanunun yukarıdaki hükümlerine göre dava açmaması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez.

Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, iş yerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, iş yerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, iş yerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.

Dosya içeriğine göre mahkemenin, soyut tanık anlatımları ile feshin sendikal nedene dayandığını kabul ettiği anlaşılmaktadır. Eksik araştırma ve inceleme ile sonuca gidilmesi hatalıdır.

İş yerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı (üyelik tarihleri ile birlikte) tespit edilmeli, fesih dönemi toplam kaç işçi çıkarıldığı ve bunlardan kaçının sendikalı işçi olduğu (oranı) belirlenmeli ayrıca sendika üyeliğinden istifa edipte çalışan işçi olup olmadığı ve sayısı ile fesih sonrası yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadıkları saptanmalıdır.

Tüm bu hususlar dosyadaki diğer bilgi ve belgeler ile birlikte bir değerlendirmeye tabi tutulduktan sonra feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı somut olarak tespit edilmelidir.

Eksik araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.