Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/20415 K.2017/8500

Davacı vekili; davalı işveren tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına verilen dilekçede; davacının masasında kaçak sigara bulunduğu, davacının kaçak sigara sattığı ve yine davalı işverene karşı dava açan Tuncay ve Turgay isimli çalışanların da davacıya yardım ettiği iddiasında bulunulduğunu, bu şikayetin davacının açtığı işçilik alacakları davası nedeniyle intikam alma düşüncesiyle yapıldığını, açılan davaların önünün kesilmek istendiğini, şikayetler sonucu davacının cep telefonunun teknik takibe alındığını, sonrasında ise delil bulunamaması nedeniyle evrak hakkında kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar verildiğini, bu süreç içesinde müvekkilinin manen yaralandığını ileri sürerek, 15.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; talep konusu manevi tazminat yönünden iş mahkemesinin görevli olmadığını, davacı beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, yasal şikayet hakkının kullanıldığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece verilen görevsizlik kararı Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 11/10/2016 tarihli 2015/15102 E. 2016/17645 K. sayılı ilamı ile özetle;

" ... Somut uyuşmazlıkta, dosya kapsamından davalı işverenin iş ilişkisinin devamı sırasındaki bir olay nedeniyle davacının sadakat borcuna aykırı davrandığı iddiasıyla Cumhuriyet Savcılığına şikayette bulunduğu görülmektedir. Manevi tazminat istemi iş ilişkisinin devamı sırasında meydana gelen olay nedeniyle yapılan şikayete dayandırıldığından şikayetin iş akdinin feshinden sonra yapılması sonuca etkili değildir. Davaya konu manevi tazminat talebine ilişkin davanın iş mahkemesinde görülmesi gerekirken, manevi tazminat talebi tefrik edilerek görevsizlik kararı verilmesi hatalıdır. " gerekçesiyle bozulmuştur.

Bozma kararı sonrası mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada davanın reddine hükmedilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasında davacı işçinin işverenin şikayeti nedeniyle kişilik haklarının saldırıya uğrayıp uğramadığı, bu bağlamda manevi tazminata hak kazanıp kazanmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Mahkemece, davacının manevi tazminat istemi ; " Şikayet hakkının kullanılması Anayasa ile güvence altına alınmıştır.

Şikayet hakkının kötüye kullanıldığına veya aşırı kullanıldığına ilişkin dosya da delilde yoktur, işveren konumundaki davalı kendi işyerinde yapmış olduğu aramada kaçak sigara bulunca şikayet hakkı kapsamında Cumhuriyet Başsavcılığına başvurmuştur, zira bu şikayet hakkının kötüye kullanıldığına veya aşırı kullanıldığına ve bu nedenle davacının manevi zarara uğradığına ilişkin dosyamızda delil yoktur.

Sırf şikayet hakkının kullanılması nedeni ile davacı aleyhine manevi tazminata hükmedilmesi mümkün değildir, davalı da kendi işyerinde gerçekleşen bir olay nedeni ile yasal şikayet hakkını kullanmıştır ve bu şikayet hakkını kullanırken de davacıyı taciz eder şekilde aşırıya da kaçmamıştır, Anayasa ile güvence altına alınan şikayet hakkının davalı tarafından kullanılmış olması davacı lehine manevi tazminata hükmedilmesini gerektirmez. " gerekçesiyle reddedilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun değildir.

Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir. Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır.

Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak göstermelidir. Çünkü kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hak ve nisfetle hüküm vereceği Medeni Kanun’un 4. maddesinde belirtilmiştir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, dosya kapsamı ve tanık beyanları ile Cumhuriyet Savcılığı soruşturma dosyası içeriği birlikte değerlendirildiğinde;

Davacının davalı işyerinde 15/02/2010 - 20/05/2014 tarihleri arasında makineci olarak çalıştığı, iş akdinin 20/05/2014 tarihinde sona erdiği,

İşverenin iş akdinin sona ermesinde kaçak sigara olgusuna dayanmadığı, hatta davalı tanığı Zafer Çeltik'in kaçak sigara olayının davacının çalıştığı dönemle ilgisinin bulunmadığını, davacının kaçak sigara temin ettiğini sonradan öğrendiğini beyan ettiği,

Davacı işçinin iş akdinin sona ermesinden sonra işçilik alacaklarının ödenmesi için gönderdiği ihtarnamenin davalı işverene 30/05/2014 tarihinde tebliğ edildiği ve davalı işverenin 24/06/2014 tarihli dilekçesi ile davacının masasında yapılan aramada kaçak sigara bulunduğunu ileri sürerek, davacıyı Cumhuriyet Savcılığı'na şikayet ettiği, işçinin uğradığı takibat nedeniyle ifade vermek zorunda kaldığı, Cumhuriyet Savcılığı tarafından kaçak sigaraların ele geçirilemediği ve kamu davası açılmasını gerektirir yeterli şüphe bulunmadığı gerekçesiyle takipsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır.

Davacının, davalı işveren tarafından yeterli emare bulunmadan ve makul şüpheye dayanılmadan şikayet edilmesi nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece davacı işçi lehine makul düzeyde bir manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden davanın yazılı gerekçe ile reddi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: