Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/21086 K.2017/10793

Yerel mahkemece, görevsizlik kararı verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacılar vekili; davacıların, davalıların murisine ait ... plakalı ticari takside 01/01/2001 - 30/11/2011 tarihine kadar şoför olarak çalıştıklarını, günlük yevmiyenin 100 TL olduğunu, yemek ücretini davalıların murisinin karşıladığını, davalıların murisi ölünce taksinin satıldığını, davacıların işine son verildiğini iddia ederek işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalıların Cevabının Özeti:

Davalılar vekili, müvekkillerinin murisinin geçimini bu ticari taksi ile sağladığını, murisin takside fiilen çalıştığını belirtip görev itirazında bulunmuş, davacıların İş Kanunu'na tabi çalışması olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, verilen ilk karar ( ilk kararda davacı ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ve davaya diğer davacı ... yönünden devam olunarak, davaya konu taksinin İş Kanuna tabi olmadığı ve bu davanın görülmesinde iş mahkemelerinin görevli olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.) davacılar vekili tarafından temyiz edilmiş ve Dairemizce özetle, davacı ... yönünden verilen tefrik kararına yönelik temyiz incelemesinde, davacı ... yönünden verilen tefrik kararı doğru ise de,

bu tefrik kararına binaen ... açısından re'sen ayrı bir esasa kayıt yapılarak verilecek o dosya numarası üzerinden yargılama yapılması gerekirken, ayrı bir esasa kayıt yapılmadığı gerekçesiyle ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin hatalı olduğu ve davacı ... yönünden verilen görevsizlik kararının eksik inceleme ile verildiği gerekçelerine dayalı olarak karar bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamı üzerine yapılan yargılamada davacı ... yönünden tefrik kararı verilmiş ve davacı ... yönünden yapılan yargılama sonunda, kısa kararda davanın reddine şeklinde hüküm yazılmışsa da karar gerekçesinde kesip kopyalama işlemi yapılırken maddi hataya dayanıldığı gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine hükmedilmiştir.

Mahkemece bozma üzerine verilen bu ikinci karar Dairemizce özetle; gerekçe-hüküm çelişkisi yaratıldığı gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozma ilamı üzerine yapılan yargılama sonunda görevsizlik kararı verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı ... temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Dairemizce verilen 05/03/2015 tarih ve 2015/9303 K. Sayılı ilk bozma kararı özetle "... davalıların murisinin, davaya konu ticari takside fiilen çalışıp çalışmadığı, işyerindeki faaliyetini nakdi ya da ayni sermaye yanında emeğine yani bedeni çalışmaya dayandırıp dayandırmadığının duraksamaya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Davaya konu araca ait trafik ceza makbuzları ilgili birimden getirtilmeli, davalıların murisi adına kesilmiş ceza makbuzu olup olmadığı araştırılmalı, bu konuda tanıklar yeniden celbedilerek dinlenmeli, davalının fiilen çalışıp çalışmadığı sorulmalı, tarafların bu konuda gösterecekleri diğer delillerle birlikte bir değerlendirmeye tabi tutulmalıdır.

Yapılacak araştırma sonunda, davalının anılan takside fiilen çalışma olgusu gerçekleşmemiş ise davalının esnaf olduğundan söz edilemeyeceğinden taraflar arasındaki ilişkinin iş sözleşmesinden kaynaklandığı kabul edilerek uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekir. Aksi halde şimdiki gibi görevsizlik kararı verilmelidir." şeklindedir.

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece davalıların murisinin fiilen çalışma olgusu gerçekleşmediğinden davalının esnaf olduğundan söz edilemeyeceği, taraflar arasındaki ilişkinin çalışma ilişkisinden kaynaklandığı, ancak davacının iddia ettiği gibi davacı ve davalıların murisi arasında iş kanunu anlamında işçi işveren ilişkisi kurulmadığı, duruşmada yeminle dinlenen davacı tanığı ...'nın beyanında da anlaşıldığı gibi muris Mehmet Yılmaz'ın arabayı çalıştırması için davacıya verdiği buna karşılık günlük belli bir miktarı davacıya ödediği,

davacı ve davalıların murisi arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığı gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş ise de, ilk bozma ilamı doğrultusuna mahkemece yapılan araştırma sonucunda davalıların murislerinin takside bizzat çalışmadığı toplanan delillere göre sabit olup, mahkemenin de kabulündedir.

Bu doğrultuda davacı ile davalıların murisi arasında iş ilişkisi bulunduğu kabul edilmeli, davacının tazminat ve alacaklara esas çalışma süresi somut olarak belirlenmeli, deliller toplanmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir. Yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.