Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/22998 K.2017/13884

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davacı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi davacı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin talebi üzerine, diğer davalı T.C.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 5.maddesi uyarınca 2. Organize Sanayi Bölgesinde bulunan davalı şirkete ait üretim tesisi işyerinde yürütülen işlerin niteliği itibariyle iş kolları yönetmeliğinin 03 sıra numaralı "madencilik ve taş ocakları" işkolunda yer aldığına dair 2014/89 Karar nolu iş kolu tespit kararı alındığını ve bu kararın 17/12/2014 tarihli Resmi Gazete'de yayınlandığını, oysa işyerinde yürütülen işlerin niteliği itibariyle İşkolları Yönetmeliğinin 11 sıra numaralı Çimento, Toprak ve....iş koluna girdiğini,

şirkette cam sektörü için gerekli endüstriyel minerallerin üretildiğini, web sayfasında ...

Üretim tesisi için "Cam ve Cam Elyaf Hammedeleri Hazırlama Tesisleri" adının kullanıldığını, davalı Bakanlık tarafından yapılan işkolu tespitinin ilgili mevzuata açıkça aykırı olduğunu belirterek 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile İşkolları Yönetmeliğine aykırı bulunan 17/12/2014 tarih ve 2014/89 Karar nolu İşkolu Tespit Kararının iptaline, 2. Organize Sanayi Bölgesi ... adresinde bulunan .... Madencilik A.Ş. ...

Üretim Tesisi işyerinin 11 sıra numaralı "Çimento, Toprak ve Cam" iş koluna girdiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı şirket vekili; müvekkili şirketin merkezinin ... ilinde olup madencilik sektöründe faaliyet gösterdiğini, şirketin ... dışında ...., ...., ..., ..., ..., ..., ... ve....'da da maden üretim tesisleri ve maden ocaklarının bulunduğunu, tüm bu işyerlerinin işletme oluşturup hepsinin aynı iş kolunda ve faaliyet alanında bulunduğunu, işletme kapsamında ...

Üretim tesisinde 03 numaralı Madencilik ve Taş Ocakları iş kolunda yer aldığını, işyerinde yapılan incelemeler sonucunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından işyerinin İşkolları Yönetmeliğinin 03 sıra numaralı "Madencilik ve taş ocakları" iş kolunda yer aldığının tespit edildiğini, davacı sendikanın bu karara karşı ileri sürmüş olduğu itirazların haksız ve hukuka aykırı olduğu gibi iyiniyetli bir yaklaşım olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C) İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, fiili durumu itibariyle işyerinde kum hattı, ince öğütme hattı kalker dolomit hattı olmak üzere üç hat üzerinde üretim gerçekleştirildiği bu tesislerde kuvars kumu kalker dolomit kaolen ve kolemanitin müşteri talepleri doğrultusunda yıkanması kırılması, elenmesi, öğütülmesi ve kurutulması aşamalarından geçirilip satışa hazır hale getirildiği noktasında uyuşmazlık bulunmadığı, davalı şirketin bu işyerinde üretilen malzemenin bir kısmını diğer cam üreticilerine sattığı yapılan işin kuvars kumu, kalker, dolomit, kaolen ve kolemanitin endüstriyel hammaddesi hazırlanması olduğu,

yapılan işin itirazda belirtilen iş kolları yönetmeliğinin 11 nolu çimento toprak ve cam işkolunun tanım ve alt sınıflarındaki endüstriyel ürünlerin cama dönüştüğü tanımlarda belirtilen sınıflara girmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) İstinaf: Karara karşı davacı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. E) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti

Bölge Adliye Mahkemesince dosya kapsamı ve birbirini destekler nitelikte üç ayrı bilirkişi raporu içeriği göz önüne alındığında fiili durum itibariyle işyerinde kum hattı ince öğütme hattı ve kalker dolomit hattı olmak üzere üç hat üzerinde üretimin gerçekleştirildiği, bu tesislerde kuvars kumu, kalker dolomit kaolen ve kolemanitinin müşteri talepleri doğrultusunda yıkanması, kırılması, elenmesi, öğütülmesi ve kurutulması aşamalarından geçirilip satışa hazır hale getirildiği,

davalı şirketin işyerinde üretilen malzemenin bir kısmını diğer cam üreticilerine sattığı yapılan işin kuvars kumu kalker dolomit kaolen ve kolemanitinin endüstriyel hammaddesinin hazırlanması işi olduğu ve bu yönü itibariyle Bakanlık iş kolu tespit kararının yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

F) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

G) Gerekçe:

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 4. Maddesi uyarınca İşkolu tespitini, işveren veya üyesi bulunduğu işveren sendikası, işyerinde faaliyet gösteren veya göstermeyi amaçlayan işçi sendikaları ve işyerinde çalışan işçiler talep edebilir. Bakanlıkça verilen işkolu tespit kararı, Resmi Gazetede yayımlanır. Bu tespite karşı ilgililer (başvurmakta menfaati bulunan), kararın yayımını takip eden onbeş gün içinde işyerinin bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemede dava açabilirler.

Görüldüğü gibi iş kolu tespitine itirazda taraf olarak işveren ve işkolunda faaliyet gösteren sendikalar ile birlikte, işkolu tespit işlemini yapan bakanlığın taraf olarak gösterilmesi zorunludur. Dava konusu şey üzerinde kim veya kimler hak sahibi ise, dava da bu hakka uymakla yükümlü olan kişilere karşı açılması gereklidir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir.

6100 sayılı HMK.’un 114/1.d maddesi uyarınca “Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları” dava şartıdır. Aynı kanunun devam eden 115/2 maddesine göre ise “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder”.

Dava işkolu tespitine itiraz davası olup tespiti yapılan iş kolunda yer alan sendikaların dava sonucundan etkilenecek olmaları sebebiyle davaya dahil edilmesi gereklidir. Mahkemece tespit kararından etkilenecek işyerlerinde örgütlenmiş veya işkolu tespit kararında işyerinin girdiği işkolu olarak gösterilen işkolunda faaliyet gösteren sendikaların davaya dahil edilerek göstereceği deliller ve karşı deliller toplanıp birlikte bir değerlendirme yapılmalıdır. Taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesi hatalıdır.

H) Sonuç: