Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/23776 K.2018/3725

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 2001 yılındaki daimi kadroya geçirilmesi sırasında geçici işçi statüsündeki çalışmalarının sayılmaması nedeni ile yapılan intibakının yanlış olduğunun tespiti ile eklenecek kıdem, kademe ve derece katsayı ve her türlü sosyal-mali haklarının intibakına yansıtılarak belirlenecek yıllık izin ücreti, yevmiye ücret fark, akdi ilave tediye fark, yasal ilave tediye fark ve yıpranma prim fark alacaklarının tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, talep edilen hak ve alacakların zamanaşımına uğradığını, geçici işçilerin kadroya alınmasında intibak işlemlerinin TİS hükümleri uyarınca gerçekleştirildiğini, mevsimlik işçi olarak çalışılan dönemin tamamı için yıllık izin ücreti talebinin haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karar, davalı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 7. H.D.’nin 18.02.2016 tarih, 2016/750 Esas, 2016/3696 Karar sayılı kararı ile “...Mahkemece, yıllık izin hesabında mevsimlik işçi olarak çalışılan dönem için 11 ayı geçip geçmediğine bakılmaksızın hazırlanan bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulmuştur.

Oysa yukarıda belirtilen ilke kararı ve Dairemizin istikrar kazanmış uygulamaları çerçevesinde mevsimlik işçilerin yıllık izine hak kazabilmeleri için 1 yıl içerisinde 11 ayın üzerinde bir süreyle çalışmaları gerekmektedir. Mahkemece, davacı işçinin mevsimlik işçi olarak çalıştığı dönemde sadece 1999 yılında 11 ayın üzerinde (330 gün) çalışması olduğu ve davalı tarafından yapılan ödemelerin bulunduğu gözetilerek davacının hak ettiği yıllık izin ücreti belirlenmelidir.

Bu husus gözetilmeksizin hüküm kurulması hatalı olup bozma nedenidir.

3-Yasal ilave tediye alacağının hüküm yerinde akdi ikramiye alacağı olarak belirtilmesi ve dava belirsiz alacak davası olarak açıldığından ve davalı önceden temerrüde düşürülmediğinden bu alacağa dava tarihinden itibaren yasal faiz yerine Bakanlar Kurulu’nca belirlenen tarihlerden itibaren yasal faiz yürütülmesi isabetsiz olmuştur.

4-Yıpranma prim farkı alacağı yönünde bilirkişi raporunda davacının fiilen çalışmadığı günlerin dışlanıp dışlanmadığı netleştirilmeden eksik inceleme ile karar verilmiş olması bozma nedenidir.” gerekçesi ile bozulmuş, Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Bozmadan sonra verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Vermiş olduğu bir hüküm Yargıtay tarafından bozulan ve Yargıtay'ın bu bozma kararına gerek iradi ve gerekse kanuni şekilde uymuş olan yerel mahkeme, bozma kararı doğrultusunda inceleme yapmak ve hüküm kurmak zorundadır. Mahkeme uyma kararını kaldırarak, direnme kararı veremeyeceği gibi, hükmünün bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan bölümleri hakkında da farklı bir karar vermeden yeniden hükümde karar vermek zorundadır.

Bozmaya uyulmakla bozma lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak doğmuş olur. Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usulü kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturur.

Somut uyuşmazlıkta; Yerel Mahkemenin bozma öncesi kararında davacının 192,56 TL net yıpranma prim farkı alacağına karar verilmiş olup, karar davacı tarafından temyiz edilmemiş ve bu husus bozma kapsamı dışında kalarak davalı lehine usulü kazanılmış hak oluşturmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak verilen kararda ise, bozma öncesi davalı aleyhine hükmedilen miktarı aşacak şekilde 200,00 TL net yıpranma prim farkı alacağına hükmedilmiştir. Bu durum, bozmaya uyulmakla davalı lehine oluşan usulü kazanılmış hak ilkesine aykırı olup, bozma sebebidir.

3-Mahkemece, bozma sonrası alınan bilirkişi raporunda davalı tarafından 13.11.2013 tarihinde ödenen yıllık izin ücreti de mahsup edilmek suretiyle davacının yıllık izin ücreti alacağı bulunmadığı belirtilmiş ve Mahkemece söz konusu rapora itibarla davacının yıllık izin alacağı talebinin konusuz kaldığı anlaşıldığından bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Ancak mevcut dava 23.11.2013 tarihinde açılmış olup, yıllık izin ücretinin dava tarihinden önce 13.11.2013 tarihinde ödendiğine ilişkin davalı beyanı ve yine davalı tarafından ibraz edilen yıllık izin hesap tablosu haricinde dosya kapsamında belge bulunmamaktadır.

Mahkemece yapılacak iş, davalı tarafından ödendiği beyan edilen 3.829,63 TL net yıllık izin ücretinin dava tarihinden önce ödenip ödenmediğini araştırarak, davadan önce ödendiğinin tespit edilmesi halinde yıllık izin ücreti talebinin reddine karar vermek, dava tarihinden sonra ödendiğinin tespiti halinde ise şimdiki gibi bu alacak talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar vermektir. Ödendiği kabul edilen yıllık izin ücretinin dava tarihinden önce ödenip ödenmediği araştırılmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

4-Mahkemece infazda tereddüt yaratacak şekilde hükmedilen alacak miktarları için davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmaması da hatalı olup, bozma sebebidir.

F) Sonuç: