Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/24206 K.2018/531

....

DAVA

Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 05.09.2006-13.05.2012 tarihleri arasında davalılara ait şirkette personel şefi olarak aylık net 2.250,00 TL ücret ile çalıştığını, davalılar arasında organik bağ olduğunu, hafta içi 10:30-24:00, hafta sonu 10:30-03:00 saatleri arasında çalıştığını, fazla mesai karşılıklarının ödenmediğini, izinlerin kullandırılmadığını, iş akdinin haksız ve ihbar öneline uyulmaksızın feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma, genel tatil ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekili, davacının makinist görevlisi olarak 12.04.2007 tarihinde davalılar yanında çalışmaya başladığını, davacının haftanın 6 günü 16:00-23:30 saatlerinde asgari ücret ile çalıştığını, iş akdinin müvekkillerinin sinema salonlarının yıkılması sebebi ile feshedildiğini, tüm çalışanların yasal haklarının ödenerek iş akitlerine son verildiğini, davacının da haklarının ödenmek istendiğini, ancak imzadan imtina ettiğini, hesaba ödeme olduğunu, ancak davacının ücretlerini çekmemesi üzerine ücretlerin taraflarına iade edildiğini, kullandırılmamış yıllık izninin bulunmadığını, bordrolarda davacının da imzasının olduğunu, alacakların zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının iş sözleşmesini fesihte haksız olduğu, fazla çalışma ile genel tatil çalışması karşılıklarının ödendiğinin ve yıllık izinlerin kullandırıldığının kanıtlanamadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalılar vekili tarafından temyiz edilmiş ve Dairemizce bozulmuştur.

Bozma ilamında özetle; “Somut uyuşmazlıkta, iş sözleşmesinin feshedildiği 13.05.2012 tarihindeki kıdem tazminatı tavan miktarı 2.917,27 TL olduğu halde, bu miktar aşılarak 3.523,24 TL üzerinden yapılan hesaplamaya göre kıdem tazminatının hüküm altına alınması hatalıdır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının haftanın 3 günü 10:30-24:00 saatleri arası, 3 günü de 10:30-02:00 saatleri arasında çalıştığı, bu çalışma sistemine göre, 1,5 saat ara dinlenme sürelerinin düşümü ile günlük çalışma saatinin haftanın 3 günü 12 saat, diğer 3 günü de 14 saat olup, haftalık toplam çalışma süresinin 78 saat olduğu, 45 saatlik yasal çalışma saati düşüldüğünde davacının haftalık fazla çalışmasının 33 saat olduğu kabul edilerek bu süre üzerinden fazla çalışma hesabı yapılmış ise de, davacının haftalık 20 saat fazla çalışma yaptığına ilişkin talebinin aşılması 6100 sayılı HMK'nın 26. maddesinde düzenlenen taleple bağlılık kuralına aykırıdır.

Dosya içeriğine göre dava belirsiz alacak davası olarak açılmış ise de, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, genel tatil ve yıllık izin ücretleri bakımından bir hesaba yer verilmeksizin kısmi taleplerde bulunulmuştur. Bu bakımında açılan davanın kısmi eda külli tespit davası olarak kabulü gerekir.

Kıdem tazminatı bakımından fesih tarihinden itibaren faiz işleyeceği yasa gereği olmakla bu durum sonuca etkili değilse de, hüküm altına alınan ihbar tazminatı ile fazla çalışma, genel tatil ve yıllık izin ücretleri yönünden kısmi davaya konu miktarlar bakımından dava tarihi, sonradan arttırılan miktarlar için ise talep artışının yapıldığı tarihten itibaren işleyecek faize karar verilmelidir.

Mahkemece, fazla çalışma ücreti, genel tatil ücreti ve yıllık izin ücreti alacakları ile ihbar tazminatının tamamı için dava tarihinden itibaren faize karar verilmesi isabetsizdir.” gerekçeleri belirtilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyulmuş ve yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. D) Temyiz: Bozmadan sonra verilen karar davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. E) Gerekçe: 1-Dava tarihinin 17.08.2012 olmasına rağmen, gerekçeli karar başlığında bozma sonrası bir tarih olan 28.01.2016 tarihinin yazılması mahallinde düzeltilebilir maddi hata kabul edilmiştir. 2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

3-Vermiş olduğu bir hüküm Yargıtay tarafından bozulan ve Yargıtay'ın bu bozma kararına gerek iradi ve gerekse kanuni şekilde uymuş olan yerel mahkeme, bozma kararı doğrultusunda inceleme yapmak ve hüküm kurmak zorundadır. Mahkeme uyma kararını kaldırarak, direnme kararı veremeyeceği gibi, hükmünün bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan bölümleri hakkında da farklı bir karar vermeden yeniden hükümde karar vermek zorundadır.

Bozmaya uyulmakla bozma lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak doğmuş olur. Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usulü kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturur.

Somut uyuşmazlıkta; Yerel Mahkemenin bozma öncesi ilk kararında fazla mesai ve genel tatil ücreti alacaklarından % 40 oranında takdiri indirim yapılmış olup, karar davacı tarafından temyiz edilmemiş ve bu husus bozma kapsamı dışında kalarak davalılar lehine usulü kazanılmış hak oluşturmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak verilen kararda ise, fazla mesai ve genel tatil ücreti alacaklarından % 30 oranında takdiri indirim yapılmıştır. Bu durum, bozmaya uyulmakla davalılar lehine oluşan usulü kazanılmış hak ilkesine aykırıdır.

4-İş sözleşmesinin feshinde ödenmesi gereken izin ücreti, geniş anlamda ücret içinde değerlendirilmediğinden bu alacağa yasal faiz uygulanması gerekirken en yüksek banka mevduat faizine karar verilmesi de hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

....