Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/25301 K.2017/15603

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili,davalı tarafından iş aktinin hiç bir sebep gösterilmeden feshedildiğini, davacının 07:00-18:00 saatleri arasında günlük 11 saat çalışarak günlük 3-4 saat fazla mesai yaptığını, fazla ... süresinin 3,5 saate isabet ettiğini, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, yıllık izin ücreti ile fazla mesai ücreti alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının iş aktinin kadastro çalışmalarının son bulması nedeni ile feshedildiğini iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamına uyulduğu, bu bozma ilamı doğrultusunda 2009/139 Esas sayılı dava dosyasının sonuçlanmasının beklendiği, dosyada verilen kararın Yargıtay tarafından onandığı, bu davada davacının 10.07.2007-15.07.2008 tarihleri arasında aylık 1000 TL net ücretle davalı iş yerinde çalışmasının bulunduğunun tespit edildiğini, alınan bilirkişi raporununda bu hizmet sürelerine uygun olarak hazırlandığı, davacının çalışması ile ilgili belgelerin getirtildiği, tanıkların dinlendiği, bilirkişi raporu aldırıldığı, gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1-Dava tarihi 13/03/2009 olmasına rağmen gerekçeli karar başlığında 20/11/2015 olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir maddi bir hata olduğundan bozma nedeni yapılmamıştır.

2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

3- Somut uyuşmazlıkta, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatının hesabına esas ücret bakımından, davacı vekili temyizinde alacakların eksik ücret üzerinden hesaplandığını ileri sürmektedir.

Kesinleşen hizmet tespit davasında davacının ücreti aylık net 1000 TL olarak tespit edilmiştir. Hükme esas bilirkişi raporunda bu net 1.000,00 TL'nın dikkate alındığı belirtilmiş ise de kıdem ve ihbar tazminatları brüt 1.200,00 TL üzerinden hesaplanmış olup, net 1.000,00 TL ücretin brüt 1.200,00 TL'sine ne gibi unsurlar ve kaçar TL olarak hangi oranlar üzerinden eklenerek ulaşıldığı belli olmadığından bilirkişinin brüt ücret tespiti denetime elverişli değildir. Belirtilen şekilde denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak sonuca gidilmelidir.

4- Fazla mesai süresinin hesabında esas alınan ara dinlenmesi ihtilaflıdır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük ... süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir.

Uygulamada yedibuçuk saatlik ... süresinin çok fazla aşıldığı günlük ... sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük ... süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir.

Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (on bir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

Davacının kabul edilen günlük 11 saat çalışmalarından 1 saat ara dinlenmesi düşülmesi gerektiği, bunun aksine bir hesaplamayı gerektirecek delil durumunun bulunmadığı gözetilmeksizin günlük 11 saatlik çalışmalardan 1 saat yerine 1,5 saat ara dinlenmesi düşülmesi hatalıdır.

5-Fiziki dosya kapsamında ıslah dilekçesine rastlanmadığı gibi duruşma zabıtlarında ıslah dilekçesi verildiğine ilişkin bir tespite veya Uyap kayıtlarında ıslah harcı yatırıldığına ilişkin sayman mutemed alındısına da rastlanmamıştır. Kıdem ve ihbar tazminatı için ise dava dilekçesinde belirtilen taleplerden toplam 139,72 TL fazlasına hükmedilmiştir.

Bu durumun gerekçesi irdelenerek Mahkeme tarafından aydınlatılmalı, varsa ıslah dilekçesi ve ıslah harcı yatırılmasına ilişkin belge dosyaya alınmalı, ıslah tarihi göz önüne alınarak ve HMK'nun .... maddesi uyarınca talep aşımına gidilmeden alacak miktarlarına hükmedilmelidir.

6-Yargılama giderleri bakımından, eldeki dava hizmet tespit davası ile birlikte açılıp bilahare tefrik edilmiştir. Her 2 davada da yargılama giderine hükmedildiği anlaşılmaktadır. Eldeki dosya bakımından hükmedilen yargılama giderlerinin sadece işçilik alacakları bakımından yapılan yargılama giderleri olduğu miktar ve gider cinsi yazılarak denetime elverişli şekilde ortaya konmalıdır.

Diğer taraftan yargılama harçlarının kabul ve red oranına göre oranlanarak taraflar arasında bölüştürülmesi hatalıdır. Yargılama harçlarının taraflar arasında kabul/redde göre bölüştürmeye tâbi olmadığı göz önüne alınmalıdır.