Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/25439 K.2017/17617

Dava

Taraflar arasındaki, ücret alacağı, sözleşmenin haksız fesih nedeniyle cezai şart alacağı, iş akdine göre ödenmesi gereken ev kirası, eğitim gideri, nakliye gideri, tıbbi seyahat gideri ve ofis gideri alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi taraflar avukatlarınca istenilmesi, davacı avukatınca duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 31/10/2017 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti.

Duruşma günü davalı adına Avukat ... ve Avukat ... ile karşı taraf adına Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacı ile davalı işveren arasında 01/08/2009 başlangıç tarihli “işe alma ve rekabeti sınırlayıcı anlaşma” başlıklı iş akdinin imzalandığını, taraflar arasında iş ilişkisi başladığını, sözleşme süresince davacı işçinin aylıklarını alamadığını, 25/11/2011 tarihinde davacı tarafından haklı nedenle iş akdinin feshedildiğini, davalı tarafından taraflar arasında imzalanan iş akdine uyulmadığını, davacı işçinin mağdur edildiğini, davacı işçinin işveren ile aralarındaki anlaşmanın tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, 730.000 Euro değerinde mal satışı yapılmasını sağladığını, ancak ödenmesi gereken alacaklarının ödenmediğini,

iş akdini haklı nedenle feshettiğini, bu nedenlerle 20 aylık ücret tutarı olan 210.000 USD, sözleşmenin 5. maddesinde belirlenen veya çalışanın kusuru olmaksızın sözleşme fesih olursa ödenmesi gereken cezai şart olan 18 aylık ücret alacağı olan 189.000 USD, sözleşme hükümlerince ödenmesi gereken ev kirası bedeli ile yine sözleşme hükümlerince ödenmesi gereken eğitim, nakliye, tıbbi seyahat, ofis giderleri toplamı olan 90.165,59 USD, tutarındaki alacaklarının temerrüt tarihlerinden itibaren işlemiş ve işleyecek en yüksek banka mevduat faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, husumet, görev itirazları yaparak davacının yabancı uyruklu olduğunu, iş sözleşmesinin yurt dışında Katar Devleti mevzuatına göre kurulan dava dışı şirket ile imzalandığını, uyuşmazlıkta Katar Devleti mevzuatının uygulanması gerektiğini, davacıya tüm haklarının ödendiğini savunarak reddini talep etmiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, "5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve usul Hukuku Hakkında Kanunun (MÖHUK) 27/1. maddesinde ," İş sözleşmeleri, işçinin mutat işyeri hukukunun emredici hükümleri uyarınca sahip olacağı asgari koruma saklı kalmak kaydıyla, tarafları seçtikleri hukuka tabidir" düzenlemesi bulunduğu, taraflar arasında imzalanan noter tasdikli 01/08/2009 tarihli iş sözleşmesinin 14. maddesinde; " bu sözleşme içindeki anlaşmazlıklara veya kanun hükmü seçimlerine bakılmaksızın Bahreyn Krallığı Kanunlarına tabi olacak ve onlara uygun olarak yorumlanacaktır" düzenlemesine yer verildiği,

düzenlemeler gözönüne alındığında uyuşmazlığa Bahreyn Krallığı Hukukunun uygulanacağı ve davalının da işveren olduğu kabul edilerek, taraflar arasında da akdedilen noter tasdikli bireysel iş sözleşmesine göre iş akdinin 01/08/2009 tarihinde başladığı, iş akdinin davacı tarafından 25/11/2011 tarihinde çekilen ihtarname ile feshedildiği, buna göre 01/08/2009 - 25/11/2011 tarihleri arasında hizmet süresinin 2 yıl 3 ay 24 gün olduğu, davacının net maaşının 10.500,00.

USD olacağının kararlaştırıldığı, davacının 20 aylık hak kazanacağı ücret tutarı, hizmet süresine göre hak ettiği yıllık konut yardımı, eğitim yardımı, ulaşım yardımı bilirkişi tarafından ayrıntılı olarak hesaplandığı, hakettiği toplam tutardan dosya kapsamına davalı tarafça sunulan banka kayıtları / dekontlarına göre davacıya ödenmiş olan miktarların mahsubu yapıldığı ve sonuç olarak alınan bilirkişi raporunda davacının 115.579,25.

USD doları ücret ve yan yardım alacağına hak kazandığı, sözleşmedeki cezai şartın oluşabilmesi için çalışanın iş akdinin işveren tarafından haksız fesih durumunun söz konusu olması gerektiği, oysa ki somut olayda iş akdinin davacı tarafından feshedildiği" gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, mahkemece davacı yabancı uyruklu olduğundan ve işin yapıldığı yer de ... Devleti olup, işin yapıldığı yer mahkemesi mevzuatının uygulanmasına yönelik sözleşme hükmü uyarınca Katar İş Hukuku Mevzuatının uygulanması ve davalı şirketin davacıyı yetkilendirmesi ve ücretini banka yolu ile ödemesi nedeni ile işveren kabul edilmesi dosya içeriğine uygun olduğundan tarafların aşağıdaki bent kapsamı dışında temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Mahkemece yabancı uyruklu davacının ... Devleti mevzuatına göre bu ülkede davalı şirket tarafından kurulan şirketle yaptığı sözleşme ile 01/08/2009 tarihinden iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği 25/11/2011 tarihleri arasında çalıştığı kabul edilmiştir. Oysa davalı işveren tarafından sunulan resmi kayıtlara ve ...

Devleti mevzuatınca da onaylanan belgelere göre burada kayıtlı şirketin 30.09.2010 tarihinde kapatılmasına karar verilmiş, kapatılma kararı onaylanmış, davalı şirketin tasfiye için yetkilendirdiği tüzel kişilik de 07.12.2010 tarihinde başvurmuş ve şirket 06.02.2011 tarihinde kayıtlara göre tasfiye edilmiştir.

Anılan bu resmi kayıtlara ve davacıya gönderilen ücret ödemelerine göre şirketin kapatılması tarihi olan 07.12.2010 tarihinden sonra davacının davalı işveren adına çalıştığı ve iş sözleşmesinin devam ettiği anlaşılamamaktadır. Çalışma olgusunu davacı işçi kanıtlamalıdır.

Bu nedenle davacının 07.12.2010 tarihinden sonra davalı işveren adına çalıştığına ilişkin delilleri değerlendirilmeli, iş ilişkisinin devam edip etmediği araştırılmalı, iş sözleşmesinin işyeri tasfiyesi ile sona erdiği anlaşıldığı takdirde ise sona erme tarihine göre ödenmeyen ücret ve ekleri alacaklar ile sözleşmedeki cezai şart tazminatı Katar Devleti Mevzuatı hükümleri (zamanaşımı düzenlemesi de) dikkate alınarak belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

.