Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/26475 K.2018/2907

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının 4 yıldır davalı işyerinde çalıştığını, davalı tarafça yazılı savunması alınmadan tutanak düzenlendiğini, tutanağı 10.11.2012 tarihinde tebellüğ ettiğini, aynı gün yazılı savunmasını davalı şirkete verdiğini, 10.11.2012 günü davacıyı telefonla arayarak;

"işyerine gelmene gerek yok, seni işten çıkardık" diyen işverenin 12.11.2012 günü, yani savunmanın eline geçtikten sonra davacıyla tekrar irtibata geçerek seni işten çıkarmadık 15 gün izine ayırdık şeklinde beyanda bulunduğu ve izni kağıdını eline verdiğini, 27.11.2012 tarihinde çekmiş olduğu ihtarname ile iş akdinin tazminatsız olarak feshedildiğini ihbar ettiğini, feshin haksız olduğunu, ihtarnamenin 2. maddesinde davalı işvereni T.C.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na şikayet ettiği ve şirketin haksız yeri inceleme geçirdiğinden bahsedildiğini, fesih nedeninin kötüniyet tazminatından yararlanma gerekçesi olduğunu iddia ederek, kıdem ve ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı, fazla mesai, genel tatil, yoğurt parası ve işsizlik sigorta bedeli alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının müvekkili firmada yaklaşık 4 yıldır çalıştığını, diğer çalışanlara huzursuzluk verdiği ve fazla miktarda rapor alıp işe gelmediğini, yine işe rapora alınıp gelmediği güde yazılı savunmasının istendiğini, savunmadan sonra davacının işten çıkarılmadığını, sağlık sorunlarının süreklilik arz edip etmeyeceği ve personelle yaşamış olduğu sorunları araştırmaya başladığını, davacının bu sırada rapor süresi dolduktan sonra işyerine gelerek yıllık izinlerini kullanmak istediğini beyan ettiğini, bunun üzerine yıllık izinlerini kullanmak üzere davacının izine gönderildiğini, daha sonra davacının ...

Çalışma ve İş Kurum İl Müdürlüğü'ne; kendisinin haksız yere işten çıkarıldığına dair dilekçe verdiğini ve yasal haklarını talep ettiğini, bunun üzerine müvekkili şirketin haksız yere incelemeye alındığını, izinliyken bu şekilde davranan davacı ile iyiniyet ve güven ilişkisinin ciddi anlamda sarsıldığından haklı olarak iş akdinin sona erdirildiğini, fesih haklı olduğundan kötüniyet tazminatı istenemeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkide kötüniyet tazminatının koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

Belirsiz süreli iş sözleşmesinin taraflarca ihbar öneli tanınmak suretiyle ya da ihbar tazminatı ödenerek her zaman feshi mümkün ise de, bu hakkın da her hak gibi Medenî Kanunun 2 nci maddesi uyarınca dürüstlük ve objektif iyiniyet kurallarına uygun biçimde kullanılması gerekir. Aksi takdirde fesih hakkının kötüye kullanılmış olduğundan söz edilir.

Fesih hakkını kötüye kullanan işveren, 4857 sayılı İş Kanununun 17 nci maddesi uyarınca, bildirim sürelerine ait ücretin üç katı tutarında tazminat ödemek zorundadır. Bahsi geçen tazminata uygulamada kötüniyet tazminatı denilmektedir.

Kötüniyet tazminatına hak kazanma koşulları ve tazminat miktarının hesaplanması açısından, 4857 sayılı Yasada önemli değişiklikler öngörülmüştür. Yasanın 17 nci maddesinin altıncı fıkrasının açık hükmü gereğince, iş güvencesi kapsamında olan işçiler yönünden kötüniyet tazminatına hak kazanılması mümkün değildir.

1475 sayılı Yasada, “işçinin sendikaya üye olması, şikâyete başvurması” gibi sebepler ileri sürülerek iş sözleşmesinin sonlandırılması, kötüniyetin varlığı açısından örnekseme biçiminde sayıldığı halde, 4857 sayılı Yasada genel anlamda fesih hakkının kötüye kullanılmasından söz edilmiştir. Maddenin gerekçesinde de belirtildiği üzere, işçinin işvereni şikâyet etmesi, aleyhine dava açması veya tanıklık yapması nedenlerine bağlı fesihlerin kötüniyete dayandığı kabul edilmelidir.

Tazminat miktarının belirlenmesi de Yasa ile açıklığa kavuşturulmuş, “kötüniyet tazminatının” ihbar önellerine ait ücretin üç katı tutarında olacağı belirtilmiş ve ayrıca ihbar tazminatının da ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

Yasanın 17 nci maddesinin son fıkrasındaki düzenleme kötüniyet tazminatını da kapsamakta olup, bu tazminatın hesabında da işçiye ücreti dışında sağlanmış para veya para ile ölçülebilir menfaatler dikkate alınmalıdır (Yargıtay 9.HD. 12.6.2008 gün 2007/21422 E, 2008/ 15336 K).

Somut uyuşmazlıkta davacının iş akdinin, davalı işvereni Bölge ve Çalışma Müdürlüğü’ne şikâyet ettiği için feshedildiği, işyerinde fesih tarihi itibariyle 19 çalışan olup davacının iş güvencesinden yararlanamadığı anlaşılmakla, şartları bulunan kanıtlanan kötü niyet tazminatı talebinin kabulü yerine yazılı gerekçe ile reddi hatalıdır.

F) Sonuç: