Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/26796 K.2018/55

.....

DAVA

Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davacı avukatı ile davalılardan ... avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur. .... Hukuk Dairesi davalılardan ... avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Davacı avukatının istinaf başvurusunu ise kabul etmiştir. ......Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 0/11/2011 tarihinden itibaren daval.....Şirketinin sigortalısı olarak diğer davalı ....irketinin işyerinde çalışmakta iken iş akdinin 26/01/2015 tarihinde kadro azaltılması gerekçesi ile 4857 Sayılı İş Kanunu 17-18.

Maddeleri gereği feshedildiğini; davalı.....aynı yerde faaliyette bulunan ve taraflarınca tespit edilebilen....... gibi birçok işveren bulunduğunu; bunların tamamının aynı organizasyon içinde yasaların koyduğu bir kısım yükümlülüklerden kurtulmak için muvazaalı olarak oluşturup farklı sayıda işçiyi bünyesinde barındıran ancak aynı yerde ve iç içe faaliyette bulunan işverenler olduğunu; müvekkili ile birlikte iş akdi feshedilen birçok işçinin aynı arganizasyon içinde fakat farklı işverenler kadrosunda istihdam edildiğini;

davalı işyerinde örgütlü bir sendika olmaması gerek ücret ve gerekse işçilikten kaynaklanan bir kısım haklarının işverence sağlanmaması nedeniyle müvekkili ile bazı işçilerin.....l Sendikasına üye olduklarını; işçilerin bir kısmının sendikaya üye olduğunu ve .....

Sendikasının işyerinde örgütlenme çalışmasının yaptığını öğrenen işverenin bu işe öncülük eden müvekkili ile bir kısım arkadaşlarının farklı sebeplerle 22/02/2015 tarihinden itibaren başlayarak bir hafta içinde iş akitlerini feshettiğini; bu fesihlerden sonra işini kaybetmek istemeyen birçok işçinin sendika ile görüşmeleri kestiğini; sendikadan yetkili olabilmek için gerekli çoğunluğu da sağlayamadığını; müvekkilinin iş akdinin sendikalaşmaya öncülük ettiği için sendikal nedenlerle feshedildiğini belirterek davacının iş akdinin feshinin geçersizliğine ve müvekkilinin işe iadesine;

işverenin müvekkilini işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın 6356 Sayılı Sendikalar Kanunun 25. Maddesi uyarınca 1 yıllık ücreti tutarından az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, boşta geçen süreler için fesih tarihinden işe başlayacağı tarihe kadar ücret takdirine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti: Davalılar vekili, iş yeri gerekleri nedeniyle davacının iş akdinin geçerli nedenle feshedildiğini, feshin sendikal nedene dayanmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk derece mahkemesince, davacının işten ayrılış bildirgesinde işten ayırılış kodunun kod 04 olarak yazılmasının da davacının iş akdinin işveren tarafından haksız olarak feshelidiğinin bir karinesi olduğu; davacının iş akdinin alt işveren davalı .... şirketi tarafından haksız ve geçersiz feshedildiği konusunda mahkememize tam bir kanaat hasıl olduğundan davacının davalı şirketler hakkında açmış olduğu işe iade davasının kabülü ile iş akdinin feshinin geçersizliğine ve davacının davalı .......Şirketinde ki işe iadesine;

davalı Otokimsan Şirketinin sigortalısı olarak çalışan işçiler ile dava dışı ......gibi şirketlerin sigortalısı olarak çalışan işçilerin davalı asıl işveren ...... ve davalı şirket ile diğer dava dışı ...... şirketlerinin sigortalısı olarak çalışanlarının aynı makinalarda, aynı görevleri yaptıkları, bu itibarla davalılar arasında alt-üst işveren ilişkisinin bulunduğu,

davacının iş akdinin davalı işveren tarafından sendikal nedenlerle feshedildiği iddia edilmiş ise de davacının iş akdinin sendikal nedenlerle feshedildiğine ilişkin soyut tanık beyanlarından başka herhangi bir delil sunamadığı gerekçesiyle sendikal tazminat talebinin reddiyle feshin geçersizliğine karar verilmiştir.

İstinaf başvurusu : İlk derece mahkemesinin kararına karşı, taraflar istinaf başvurusunda bulunmuştur. İstinaf Sebepleri: Davalı vekili istinaf başvurusunda; feshin geçerli nedene dayandığını belirtmiştir. Davacı vekili istinaf başvurusunda; feshin sendikal nedene dayandığını belirtmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge adliye mahkemesince, davacı işçinin 12/01/2015 tarihinde ......Sendikasına üye olduğu, bu sendikaya üye olduktan sonra davalı işyerinde diğer üye arkadaşlarıyla beraber sendikal örgütlenme faaliyetine başladığı, davalı işverenin sendikal örgütlenmeyi öğrendikten sonra isimlerini tespit edebildiği öncü sendikal faaliyette bulunan işçilerin bu kapsamda davacının iş akdini haklı veya geçerli bir neden olmaksızın salt sendikaya üye olması ve sendikal faaliyette bulunması nedeniyle feshettiği,

davalı ........ isimli ana şirketin bünyesinde kurduğu 10'un üzerinde şirket ile alt işverenlik sözleşmeleri kurarak ve aynı işyeri kapsamında davacı dahil işçilerin aynı işte farklı şirketler işçileri olarak çalıştırarak işyerinde sendikal örgütlenmenin önüne geçmeye çalıştığı, farklı alt işveren şirketleri farklı iş kollarında gösterdiği,

davalı şirketlerin sendikal örgütlenmenin önüne geçmek için yapmış olduğu bu faaliyetler ve davacının sendikal sebeple işten çıkarılması nedeniyle davacının sendikal tazminat talebinin kabulünün gerektiği, ilk derece mahkemesinin sendikal tazminatın kabul edilmemesine ilişkin kararın dosya kapsamına uygun olmadığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesinin sendikal tazminatın kabul edilmemesine ilişkin kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne, feshin geçersizliğine ve davacının davalı ......işyerindeki işe iadesine;

davacının başvurusu ve davalı işverence işe başlatılması veya başlatılmaması şartına bağlı olmaksızın, davalılarca müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken sendikal tazminat miktarının fesih nedeni dikkate alınarak, takdiren 1 yıllık brüt ücreti olarak tespitine, davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinin gerektiğine karar verilmiştir.

Temyiz başvurusu : Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararına karşı davalılar vekili tarafından süresinde, istinaf sebepleri ve sendikal neden olmadığı doğrultusunda temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Gerekçe:

Davalı işveren tarafından sunulan 26.01.2015 tarihli fesih bildiriminde “yerinde kalite” uygulamasına geçme nedeniyle eleman fazlalığı olduğu, kadro azaltılması gerekmesi nedeniyle feshin gerçekleştiği belirtilmiştir. İlk derece mahkemesinin feshin geçerli nedene dayanmadığı ve sendikal nedenin de ispat edilemediği şeklinde kabulü dosya kapsamına uygundur.

Şöyle ki, Dairemiz’de aynı gün temyiz incelemesi yapılan fesih tarihi aynı dönem olan 2016/ 33186 ve 2017/ 24906 esas sayılı dosyalarda da kabul edildiği üzere, fesih döneminde sendikalı olmayan işçilerin de işten çıkarıldığı, davalı işveren tarafından sendikal baskı yapıldığının ispat edilemediği anlaşıldığından, sendikal tazminat talebini kabul eden Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi’nin temyiz edilen kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve Dairemizce 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/3. maddesi uyarınca aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.

Hüküm: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- Bölge Adliye Mahkemesi’nin temyiz edilen kararının bozularak ortadan kaldırılmasına,

2- Davanın kabulü ile, feshin geçersizliğine, davacının davalı işveren nezdindeki işine iadesine,

3- Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işveren tarafından işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi dikkate alınarak taktiren davacının 4 aylık brüt ücret tutarı olarak belirlenmesine,

4- Davacının işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının tahsilinin gerektiğinin TESPİTİNE,

5- Davacı vekille temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. uyarınca hesaplanan 2.180 TL. maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6- Peşin harcın mahsubu ile başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

7- Davacının yaptığı harçlar dahil toplam 307,50 TL. yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

8- Taraflarca yatırılan gider avansının varsa kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve isteği halinde ilgilisine iadesine,

......