Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/27713 K.2018/14343

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davalı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur. ... Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi davalı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 1997 yılından 01/07/2016 tarihine kadar 19 yılı aşkın süre ile nizasız ve fasılasız olarak davalı şirket bünyesinde yer alan ...adresinde kurulu bulunan İstek ... Okullarında ana okulu müdürü olarak çalıştığını, davalı tarafından müvekkilinin iş akdinin haksız ve geçersiz olarak sonlandırıldığını, davalı şirket tarafından yapılan fesihde hiç bir sebep gösterilmediğini ve savunmasının da alınmadığını, müvekkilinin üstün başarılarından ve düzenli çalışmalarından dolayı takdir alan bir çalışan olmasına rağmen iş akdinin hiç bir sebep gösterilmeden feshedilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek müvekkilinin işe iadesine karar verilmesine talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının müvekkili şirkette belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığını, 30/06/2016 tarihli yazı ile davacıya iş aktinin sonlandırıldığının bildirildiğini, davacının anaokulu müdürü olduğu ve sözleşmesi yenilenmeyeceğinden kendisinin yerine yeni müdür ataması yapılması ve yeni dönem oryantasyon çalışmalarına başlanabilmesi için tüm tazminat bedellerinin davacıya ödendiğini, müvekkilinin davacı işçi ile birer yıllık belirli süreli iş sözleşmesi yaptığını, taraflar arasında imzalanmış olan belirli süreli sözleşmelerin takip eden yıllarda yenilenmiş olmasının bunları belirsiz süreli iş akdine dönüştürmeyeceğini,

belirli süreli iş akdi yapılmasının yasadan kaynaklı bir zorunluluk olduğunu, 4857 sayılı iş Kanunun 18-19-20 ve 21 maddelerinde yer alan savunma alınması, feshin geçerli nedene dayandırılması ve buna bağlı olarak işe iade taleplerinin sadece belirsiz süreli iş akitlerine bağlı olan taraflar için geçerli olduğunu bu nedenle davacının işe iade talepli dava açamayacağını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının iş akdinin belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığı, 2016/2017 ders yılı için iş sözleşmesinin yenilenmeyeceği gerekçesiyle fesih edildiği anlaşıldığından ve feshin geçerli bir sebebe dayandığının ispat yükümlülüğü işverene ait olması kuralı gereğince işverenin yargılama aşamasında geçerli sebebe dayandığını ispatlayamadığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) İstinaf başvurusu :

İlk derece mahkemesinin kararına karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

E) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge adliye mahkemesince, davalı taraf iş sözleşmesinin süre bitimi nedeniyle yenilenmeyeceği dışında fesih için herhangi bir sebebe dayanmamıştır. Davalı taraf feshin geçerli nedene dayandığını ispatlayamamıştır. İlk derece mahkemesinin bu yöndeki kararı dosya kapsamına uygundur. Davalı tarafın istinaf sebepleri yerinde olmadığı ve ilk derece mahkemesi kararının, maddi vakıa, usul ve yasaya uygun olduğu, istinaf sebep ve gerekçesinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

F) Temyiz başvurusu :

Kararı yasal süresi içerisinde davalı vekili temyiz etmiştir.

G) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanununun 18/1 fıkrasında, "Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır." denilmiştir.

Dairemizin 2014 yılından sonraki uygulamalarında. 5580 sayılı Yasa kapsamındaki eğitim personeli için en az bir takvim yılı için yazılı sözleşme imzalanmaktadır. Eğitim yılı devam ettiğinde eğitim personeli ile yasadan kaynaklanan yeni bir asgari süreli sözleşme imzalanmaktadır. Eğitim ve öğretim devam ederken, takvim yılı içinde ayrılan öğretmen yerine kalan süre için belirli süreli iş sözleşme yapılması olanağı vardır. Bu bir objektif neden kabul edilebilir.

Ancak eğitim ve öğretim başına asgari süreli sözleşme yapıldıktan sonra eğitim ve öğretim devam ettiği için belirli süreli iş sözleşmesi yapılması için esaslı ve yenilenmesi içinde objektif neden olmadığı sürece eğitim personeli ile yapılan sözleşmenin asgari süreli olarak kabul edilmekte ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında çalışanların iş güvencesi hükümlerinden yararlanabileceği kabul edilmekteydi.

Ancak; 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında çalışanların iş güvencesi hükümlerinden yararlanıp yararlanamayacağı hususunda Yargıtay Hukuk Daireleri arasındaki içtihat uyuşmazlığının giderilmesi amacı ile içtihatların birleştirilmesi gündeme gelmiş, konu Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunda değerlendirilmiş ve Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu' nun 23.02.2018 tarih, 2017/1 Esas - 2018/2 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında "5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında çalışanların iş sözleşmelerinin üst üste yenilense dahi yasadan kaynaklandığı ve belirli süreli iş sözleşmesi olması özelliğini koruduğu, belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışanların iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayacaklarına" karar verilmiştir.

Yargıtay Kanunu'nun 45/5. maddesi “İçtihadı birleştirme kararlarının benzer hukuki konularda Yargıtay Genel Kurullarını, Dairelerini ve Adliye Mahkemelerini bağlayacağı“ hükmünü içermektedir.

Yargıtay Kanunu' nun 45/5. maddesi karşısında Dairemizce “Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu'nun 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında çalışanların iş sözleşmelerinin üst üste yenilense dahi yasadan kaynaklandığı ve belirli süreli iş sözleşmesi olması özelliğini koruduğu, belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışanların iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayacaklarına" ilişkin Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu' nun 23.02.2018 tarih, 2017/1 Esas - 2018/2 sayılı kararına uygun karar verilmesi gerekmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davalı özel öğretim kurumunda ana okulu müdürü öğretmeni olarak 5580 sayılı Yasa kapsamında çalışan davacının, davalı yanında, takip eden belirli süreli iş sözleşmeleri ile çalıştığı anlaşılmaktadır. Şu halde, işe iade davası açılabilmesi yönünden iş sözleşmesinin kanun gereği belirli süreli olması sebebiyle 4857 sayılı Kanun'un 18. maddesindeki yasal şartları taşımadığı anlaşıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.