Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/28074 K.2018/916

....

DAVA

Davacı, kıdem tazminatı ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin red kararına karşı davacı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur. ....ukuk Dairesi davacı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. .... Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının 01.05.2008-23.08.2015 tarihleri arasında davalı işverenliğin ....bulunan fabrikasında üretim teknisyeni olarak en son net 2.230,00 USD ücretle çalıştığını, ayrıca 450 USD yemek ücreti ödendiğini, müvekkilinin günde 12 saat, iki hafta 08.00-22.00, iki hafta 20.00-08.00 saatleri arasında çalıştırıldığını, 1 saat yemek arası olduğunu, vardiya dönüşümlerine bağlı olarak ayda iki hafta tatilinde çalıştığını ancak karşılığı ücretin ödenmediğini, tüm dini-milli bayramlarda aralıksız çalıştığını ancak tahakkuk eden genel tatil ücreti alacağının ödenmediğini,

çalıştığı sürede herhangi bir ücretli izin kullanmadığı gibi kullandırılmayan izin ücreti alacaklarının ödenmediğini, vize dönemlerinde Türkiye’ye döndüğünü ancak İş Kanunu'nda düzenlenen şekilde izin kullanmadığını iddia ederek, kıdem tazminatı ile yıllık izin, tatil ve fazla mesai ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; husumet itirazında bulunarak, davacının 06.04.2009 tarihinde davalı şirkete ait... emekli olduğunu, işten ayrıldıktan sonra 01.09.2009-31.07.2015 tarihleri arasında.... fabrikasında çalıştığını, 31.07.2015 tarihinde Üretim Teknisyeni olarak çalışırken kendi isteğiyle işten ayrıldığını, davacının dava konusu çalışmasının ....’de geçmediğini, bahsi geçen şirketin ....

Kanunlarına göre kurulmuş bir şirket olduğunu, davanın bu şirkete karşı .... açılması gerektiğini, Türk Mahkemelerinin yetkili olmadığını, alacakların zamanaşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davacının fazla mesaiye dair iddialarının mesnetsiz olduğunu, davacının çalıştığı şirketin Rusya’da faaliyet gösterdiğinden orda geçerli olan bayram ve genel tatil günlerinin tespit edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) İlk derece Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, "her ne kadar davacı tarafça bir takım işçilik alacağının tahsili amacıyla dava açılmış ise de, dosya içerisinde bulunan iş sözleşmesi, ücret bordroları ve diğer tüm belgeler incelendiğinde, davacının dava dışı yabancı bir şirket olan Posuda şirketinde çalıştığı, iş sözleşmesinin bu şirketle yapıldığı, davacının ücretinin dava dışı bu şirket tarafından ödendiği ve davalı şirketle arasında organik bağ bulunduğuna dair somut bir delil de bulunmadığı" gerekçesiyle davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

D) İstinaf Dairesi Kararı:

Davacı vekilinin istinafa yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan inceleme sonunda, " istinafa başvuran davacı vekilinin gerekçeli kararın tebliğinden sonra 6100 sayılı HMK'nın yukarıda söz edilen maddelerinde açıklanan nitelikleri içerir gerekçeli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesini 8 günlük yasal süresi içinde sunmamış olduğu, süre tutum dilekçesinin de gerekçe içermediği" gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 ve 355. maddeleri gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

E) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

F) Gerekçe:

6100 sayılı HMK.’un 114/1.d maddesi uyarınca “Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları” dava şartıdır. Dava şartının, yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gerekir. Taraf sıfatı usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu sübjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olduğundan; taraf sıfatının yokluğu, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel teşkil etmekle def'i değil, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmesi mümkün ve mahkemece de kendiliğinden nazara alınması zorunlu bir itiraz niteliğindedir.

Yurt dışında hizmet alanında faaliyet yürütmek için bulunduğu ülke mevzuatına göre işyeri açan ve işveren olan Türk vatandaşlarının, bu işyerinde çalışmak üzere ...’den çalışmak üzere Türk vatandaşı gerçek kişileri işçi sıfatı ile götürdükleri ve bunun genelde ....vasıtası ile yapıldığı bilinmektedir.

Ancak çoğu zaman Türk vatandaşı işçiler Türkiye bağlantılı şirketler vasıtası ile kurum kayıtları yerine getirilmeden turist vizesi ile çalıştırmak üzere götürülmekte ve yurt dışındaki ülke mevzuatı ile kurulan şirket işçisi olarak çalıştırılmaktadır.

İş hukukunun emredicilik yönü ve işçinin korunması ilkesi uyarınca yabancılık unsuru taşıyan bu tür uyuşmazlıklarda açıklandığı gibi Türk vatandaşı olan işçinin kamu düzeni de dikkate alınarak yurt dışına gönderilmesinde gönderen kişi yada şirketin yurt dışındaki yabancı şirket ile organik bağı delillendirildiğinde .... uygulanmakta ve organik bağ içinde olan ....’de kişi veya kişiler işçinin işvereni kabul edilerek sorumlu tutulmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, dosyadaki bilgi ve belgeler, özellikle taraf tanıklarının müşterek anlatımları, davacının iddia ettiği çalışma süresi içerisinde davalı işverenlik tarafından verilen işe giriş ve işten ayrılma bildirgeleri ile davalı işverenliğin internet sitesinde yer alan davalının fabrikalarına yönelik açıklamalar değerlendirildiğinde, davacının Rusya Posuda'da bulunan fabrikada çalıştığı dönemden doğrudan doğruya davalı işverenin taraf olduğu ve dava şartı olması nedeniyle husumetin re'sen gözetilmesi gerektiği gözden kaçırılarak, yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

G) Sonuç:

.....