Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/3172 K.2018/14253

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkete ait ... İlçesi ... Köyü Barajı inşaatında çalıştığını, sendika üyesi müvekkili işçinin iş akdinin davalı işveren tarafından haksız, bildirimsiz ve tamamen hukuka aykırı şekilde sendikal nedenlerle son verildiğini, davalı işverenin üstlenmiş olduğu ...

Barajı İnşaatında işveren tarafından sendika üyesi olan İşçiler çıkarılmaya başlanmadan önce toplamda 110 işçi çalıştığını, bu işçilerden 31'inin Yol İş Sendikasına üye olduğunu, bu 31 işçinin 24 tanesinin 2015 Nisan ayı İçerisinde (çok yakın süreler içerisinde),

7 tanesinin de 2015 Mayıs ayı içerisinde sendikaya üye olduklarını halende bu sendikanın örgütlenmesi içerisinde ... yer aldıkları için işyeri yetkilileri tarafından bu örgütlenmenin son bulması ve daha fazla işçinin sendikaya üye olmasını engellemek ve üye olan diğer işçilerin de üyeliklerini sonlandırmak adına davacı ile birlikte toplam 15 işçinin işine haksız olarak son verildiğini, işveren yetkilileri tarafından diğer işçiler üzerinde türlü baskılar kurulmaya başlandığını, sendika üyeliklerinin engellenmek istendiğini, üye olanların da üyeliklerini sonlandırmalarının istendiğini,

hatta sendika üyeliklerinin önüne geçmek adına şantiye giriş ve çıkışına nizamiye kapısı kurulduğunu ve sendika temsilcilerinin iş yeri sahasına girmelerinin engellendiğini, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 22. maddesine göre sendikaya üye olmanın serbest olduğunu, hiç kimsenin sendikaya üye olmaya veya üye olmamaya zorlanamayacağını, 2821 Sayılı Sendikalar Kanunu'nun 31. maddesinin sendikaya üye olup olmama hürriyetinin teminatı olarak düzenlendiğini, işçinin sendikal faaliyetlerde bulunmaları, sendikaya üye olmaları ve sendikaya üye olmamaları nedeniyle işten çıkarılmayacağının 4. fıkrada belirtildikten sonra,

işverenin aykırı hareket etmesi halinde bir yıllık ücretinden az olmamak üzere tazminata hükmedileceğinin vurgulandığını, işine son verilen 15 işçinin de sendikaya üye olmaları ve bu kişilerin sendikaya üye olmalarının hemen ardından çok kısa bir süre sonra işlerine son verilmelerinin bu fesihlerin sendikal nedenle yapıldığının en büyük ispatı olduğunu, hemen hemen hepsinin işten çıkarılış tarihinin ise Mayıs ayının beşi olduğunu, işine son verilen bu işçilerin içerisinde sendika üyeliği olmayan bir işçinin dahi mevcut olmadığını, bu koşulların

hepsinin yüksek mahkemenin sendikal nedenin varlığının ispatı için aradığı şartlara uyduğunu ileri sürerek ihbar tazminatı ile sendikal tazminatın davalıdan tahsilini istemiştir. B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, müvekkilinin ... 6. Bölge Müdürlüğü'nün esas işveren olduğu ... ...un Barajı İnşaatı işinin yüklenicisi olduğunu, bu kapsamda 03/01/2014 tarihinde iş yeri tesliminin yapıldığını ve çalışmaya başladığını, şantiyede dönem içerisinde değişiklik göstermekle birlikte 100’ün üzerinde işçi çalıştığını, işin ve ödeneğin durumuna göre dönemler içerisinde işçi çıkartmaları olduğunu, ödeneğin tamamen bitmesi durumlarında zaman zaman işin tamamının durdurulduğunu,

davacının sendikaya ne zaman üye olduğunun belli olmamakla birlikte davacının sendikaya Nisan ya da Mayıs 2015 yılında üye olduğu ve Mayıs 2015 yılında işin durumundan ve ödeneklerin azalmasından dolayı işten çıkarıldığını,, davacının sendikal ... çalışmalarının neler olduğunu ortaya koyması gerektiğini, davacının sendikaya üye olduğuna dair her hangi bir bildirimi olmadığı gibi şantiye sahası içerisinde her hangi bir sendikal faaliyetin de olmadığını, çeşitli baskıların yapıldığı, nizamiye kapısı kurulması gibi soyut ve gerçek dışı iddialar dışında, ne tür sendikal faaliyetlerde bulunulduğu, şirketten ne gibi taleplerde bulunulduğu,

iş yerinde nasıl bir örgütlenme yapıldığına dair her hangi bir iddia ve delilin dava dilekçesinde yer almadığını, davacının iş akdinin feshedilebileceği gibi bir durum ortaya çıkınca sendikaya üye olduğunu ve iş akdinin feshinin sendikal faaliyetlerle her hangi bir ilgisi olmamasına rağmen sendikal tazminat talep ettiğini, taleplerinde kötü niyetli olduğunu, ... ve Toplu iş Sözleşmesi Kanunu'nun 25. maddesi gereğince davacının feshin sendikal nedenlere dayandığını ispat etmekle yükümlü ve sendikal ayrımcılık yapıldığını güçlü biçimde gösteren durumu ortaya koymak zorunda olduğunu,

sendikal faaliyetlerin teminatı olan mevzuat hükümlerine yer verdikten sonra, davacının da aralarında bulunduğu 15 işçinin sendikaya üye olmalarından çok kısa bir süre sonra işlerine son verilmesini delil olarak sunduğunu, şirketin dönem içerisinde işçi çıkardığını, Ocak ayında 10, Şubat Ayında 11, Mart ayında 32, Nisan ayında 9, davacının da işten çıkartıldığı Mayıs ayında 27 ve Haziran ayında 11 işçiyi işten çıkarmak zorunda kalındığını, davacının 2 aylık deneme süresi sona ermeden işten çıktığını, deneme süresi içerisinde işten çıkmış olduğundan ihbar tazminatı hak edemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş sözleşmesinin davalı tarafından sendikal nedenle haksız ve bildirimsiz feshedildiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

a-) Usul Açısından:

Sendikal tazminat istemiyle ilgili davacı miktar belirtmeden ve harçlandırma yapmadan tahsil amaçlı dava açmış, mahkemece de bu husus gözden kaçırılarak miktar belirtilmeden, davacının 1 yıllık ücreti tutarında sendikal tazminata karar verilmiştir. Miktar belirtilmeden, harçlandırılmadan ve ayrıca infaz kabiliyeti olmayan tahsil hükmü kurulması 6100 sayılı HMK hükümlerine aykırıdır.

Mahkemece yapılacak iş, davacıya miktar açıklattırıp, harcı tamamlandıktan sonra belirlenecek miktar ve taleple bağlılık ilkesi dikkate alınarak hüküm kurulması ve 6100 sayılı HMK’nun 119 ve devamı maddelerine göre işlem yapılmasıdır.

b-) Esas açısından:

4857 Sayılı Yasanın 15/2 maddesi uyarınca, deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim sürelerine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir. Taraflar arasındaki iş sözleşmesinde deneme kaydına yer verilmiştir. Mahkemece bu kayıt göz önüne alınmaksızın ve ihbar tazminatına neden hak kazanıldığı tartışılmaksızın ihbar tazminatı talebinin kabul edilmesi ayrı bir bozma nedenidir.