Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/3855 K.2017/5941

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin global firmasında 19/04/2006-31/12/2012 tarihleri arasında çalıştığını,global firmasının taşeron diğer davalı belediye başkanlığının asıl işveren olduğunu, taşeron firmalar değişse de çalışanların hiçbir zaman değişmediği, davalılar tarafından davanın iş akdinin haksız feshedildiğini, davacının sendikalı olması nedeni ile baskı altında olduğunu ve bu nedenle arkadaşları ile birlikte işten çıkarıldığını, davacının izinli olan personeller yerine ve festival maç vg. gibi nedenlerle ek görevlendirme sebebi ile fazla mesai yaptığını ileri sürerek,kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin ücreti, fazla mesai ücret alacağı, ücret alacağı ve sendikal tazminat istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özet olarak; 2012 yılı güvenlik ihalesinde hizmetin 539 kişi üzerinden yürütülmesine rağmen 2013 yılı hizmet alımında sayının 500 kişiye düşürüldüğü, bu konudaki tasarrufun diğer davalı belediye başkanlığına ait olduğunu, sendikal tazminat koşullarının bulunmadığını, çalışma koşulları gereği davacının fazla çalışma yapmadığını savunarak,davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özet olarak; davacının global firmasında çalıştığı bu sebeple Belediye’ye husumet yöneltilmeyeceğini, davacı ile aralarında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece toplanan deliller, tanık beyanları,bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde; davacının davalı işveren bünyesinde 6 yıl 8 ay 2 gün çalıştığı, davacı ile birlikte işten çıkartılan 38 işçiden 26'sının sendika üyesi olduğu, 12'sinin sendikalı olmadığı, iş yerinde 498 özel güvenlik işçisi çalıştığı, 146 kişinin sendikalı olduğu, yetki başvurusu için 250 üye olması gerektiği, işten çıkarmalar nedeniyle yetki başvurusunun yapılamadığı, iş akdinin 31/12/2012 tarihindeki feshinden sonra yeni üye kaydı olmadığı ,tüm bu durumlar nazara alındığında sendikanın yetki almak için 250 sendika üyesine ihtiyaç duyduğu,

ağırlıklı sendika çalışanının davacının çalıştığı iş yerinde bulunduğu, davacı ile birlikte işten çıkartılan işçilerin 26 sının sendikalı olduğu göz önüne alındığında iş akdinin davalı iş veren tarafından sendikal nedenle feshedildiği sonuç ve kanaatine varıldığı,tanık beyanlarının değerlendirilmesinde fazla mesai yaptığı,ücret alacağı ve yıllık izin ücreti alacaklarının kabulüne karar verilerek hüküm kurulmuştur.

D) Temyiz: Kararı davalılar temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2- Taraflar arasında İşverence yapılan feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususu uyuşmazlık konusudur.

Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25 inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, sendika üyeliklerini sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri gibi şartlara bağlanamayacağı hükme bağlanmıştır. Yine, işçiler arasında çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından ayrım yapılamayacağı da yasada öngörülmüştür.

Sendikal faaliyetlere katılma da güvence altına alınmıştır. Sözü edilen hükümlerden “fesih dışında” olanlara aykırılık halinde işçinin bir yıllık ücretinden az olmamak üzere tazminata tabi olduğu Yasada açıklanmıştır.

Anayasa Mahkemesi’nin 22.10.2014 tarihli oturumunda verilen 2013/ 1 E sayılı kararında, maddede yer alan “…fesih dışında…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline, yürürlüğün durdurulması isteminin koşulları oluşmadığından talebinin reddine karar verilmiştir.

Sendikal bir nedenle iş sözleşmesinin feshi hâlinde işçi, feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iadesine dair dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. İşçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez.

İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene aittir. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi, feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlüdür.

Fesih dışında işverenin sendikal ayrımcılık yaptığı iddiasını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak işçi sendikal ayrımcılık yapıldığını güçlü biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren davranışının nedenini ispat etmekle yükümlüdür.

Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, işyerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, işyerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, işyerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta feshin sendikal nedenle gerçekleştiği hususunun işçi tarafından kanıtlanması gerekir. Bu konuda salt tanık beyanları ile de sonuca gidilemez. İş yerinde sendikalı olup çalışmaya devam edenler bulunduğu gibi sendikasız olduğu halde işten çıkarılanların da olduğu belirlenmekle kanıt yükü yerine getirilememiştir. Emsal Antalya 4. İş Mahkemesi 2013/43 Esas, 2013/38 Esas sayılı dosyalarında sendikal tazminat talebi reddedilmiş ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2017/1378, 1379 Esas sayılı dosyaları ile onanarak kesinleşmiştir.

Mahkemece feshin sendikal nedenle gerçekleştiğini davacı ispat edemediğinden sendikal tazminat talebinin reddi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: