Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/4018 K.2018/2871

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının fazla mesai, yıllık izin ücretlerini defalarca istemesine rağmen ödenmediğini, bunun üzerine müvekkilinin iş aktini tek taraflı feshettiğini, müvekkilinin iş aktini feshetmesinin bir diğer nedeninin...'ta meydana gelen iç savaş, patlamalar, kaçırılma korkusu olduğunu, davacının yoğun mesai ile çalıştığını, hafta tatillerinde ve bayram günlerinde de çalıştığını, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti alacaklarını istemiştir.

B) Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, 9,10,11/9/2013 tarihlerinde davacının işe gelmediğini, ihtarla mazeret sorduklarını ama mazeret bildirmediğini, davalı tarafından iş aktinin haklı nedenle feshedildiğini, tır şoförlerinin belirli süreden fazla araç kullanamayacağını, mesailerini de kendilerinin ayarladığını, yani fazla mesai yapmadığını, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, yargılamanın basit usulde yürütüldüğü, tarafların delillerinin toplandığı, cevabi yazıların eklendiği, tanık beyanlarının alındığı, bilirkişiden rapor alındığı ve tahkikat aşamasının bu şekilde tamamlandığı,

tüm dosya kapsamı itibariyle, davacının 24/09/2008 ile 08/09/2013 tarih aralığında uluslar arası tır şoförü olarak davalı yanında aylık asgari ücret ve sefer başına 350 USD karşılığında çalıştığı, davacı güvenlik ve haklarının ödenmemesi nedeniyle iş aktini feshettiğini bildirmiş ise de davacı tanığı ...'in yeminli beyanı ile davacının Irak'a sefere gitmeye devam ettiğinin anlaşıldığı,

yıllık izin ücreti ve aktin feshi ile hak kazanılacağı, davacının yaptığı işin niteliği, çalışma ve dinlenmelerinin kendi takdirinde olması ile sefer başı ücret alma hususları dikkate alındığında fazla çalışma ücreti talebi söz konusu olamayacağı, bu maddeler davacının kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücreti talepleri reddedildiği, davalının davacıya yıllık izinlerini kullandırdığını veya karşılığını ödediğini kanıtlayamadığı, alınan raporun oluşa uygun olduğu ve itibar edildiği gerekçesi ile yıllık izin ücreti talebinin kabulüne, sair taleplerin reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir.

Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, fazla mesai ücreti bakımından, bilirkişi raporunda takografların şoförün değil aracın verilerini tespit ettiği gerekçesi ile takograf kayıtlarının incelenmediği anlaşılmaktadır. Bu durum hatalı olup, davacının takograf kayıtları incelenmeli, takograf kayıtlarına göre varsa fazla mesai ücreti hüküm altına alınmalıdır.

3-Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde ve davacı vekilinin temyiz dilekçesinde davacının hafta tatillerinde ve ulusal bayram genel tatillerde de çalıştığı belirtilmiş ancak sadece fazla mesai ücreti istenmiş, hafta tatili ücreti ile ulusal bayram genel tatil ücretine yönelik ve bu isimler altında açık bir talepte bulunulmamıştır.

Bu nedenle, hafta tatili ücreti ile ulusal bayram genel tatil ücreti talep edilmemiş ise de bu günlerdeki fazla mesai çalışmasının dikkate alınması istendiğinden, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil günlerinde çalışma varsa yapılan ara dinlenme süresi düşüldükten sonra kalan günlük 7,5 saati aşan çalışma süresi fazla mesai süresine eklenmelidir.