Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/465 K.2017/435

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davalılardan DHMİ Genel Müdürlüğüne bağlı ... Havalimanı Müdürlüğünde farklı alt işverenler nezdinde elektrik teknisyeni olarak 01.06.2001 ile 28.02.2013 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını, diğer davalı ... Ltd Şirketinin bağlı çalıştığı son alt işveren olduğunu, iş sözleşmesinin idari teknik şartnamedeki koşulları taşımadığı gerekçesiyle herhangi haklı veya geçerli bir neden bulunmaksızın 28/02/2013 tarihi itibari ile tazminatsız olarak sona erdirildiğini, feshin haksız ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek haksız feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine yasadan doğan hakların ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabında Özetle:

Davalı DHMİ vekili, davacının kendi işçileri olmadığı gerekçesiyle davanın öncelikle husumetten reddini, aksi takdirde davacının teknik şartnamedeki vasıfları taşımaması nedeniyle iş akdinin geçerli nedenle feshedildiğini, davalı ... Vekili şartnamedeki koşulları taşımadığından davacının iş akdinin feshedildiğini bu sebeplerden dolayı davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, 7. Hukuk Dairesinin 2014/4485 esas ve 2014/8435 Karar sayılı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda feshin geçersizliği ile davacının davalılardan ... Tem. Güvenlik Sistemleri Taşıma İkram Hizmetleri Turz. Ltd Şti işyerindeki işine iadesine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde davalılar ve davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi uyarınca, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.”

Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması ve muvazaa bulunmaması halinde ise, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfat bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden sözedilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır(Ek. 2. Dairemizin 09.06.2008 gün ve 2007/40942 Esas, 2008/14420 Karar sayılı ilamı).

Diğer taraftan, HMK.’un 297. maddesinde de, verilecek hükümde tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin yer alması gerektiği açıkça vurgulanmıştır. Hüküm fıkrasında taraflara tanınan hakların ve yükümlülüklerin gerekçeye uygun olarak açıkça belirtilmesi, birden fazla davalı var ise sorumluluklarının belirlenmesi gerekir. Aksi durum infazda tereddüte yol açacaktır.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davacının iş sözleşmesinin feshine ve işe iadesine karar verilmesi isabetliyse de davalılar arasındaki hukuki ilişkinin mahiyeti belirlenmemesi ve asıl-alt işveren ilişkisi olduğu halde yalnızca davacının davalılardan ... Tem. Güvenlik Sistemleri Taşıma İkram Hizmetleri Turz. Ltd Şti işyerindeki işine iadesine karar verilmiş olup işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti bakımından davalıların sorumluluklarının belirlenmemesi hatalıdır. Davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi olduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. O nedenle davalı asıl işveren işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinden müteselsilen sorumludur.

4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

F)Sonuç:

Yukarıda belirtilen sebeplerle;

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2--İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE, davacının davalılardan ... Tem. Güvenlik Sistemleri Taşıma İkram Hizmetleri Turz. Ltd Şti 'deki İŞİNE İADESİNE,

4-Davacının kanunî sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken tazminat miktarının işçinin 5 aylık ücreti olarak belirlenmesine,

5-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine,

6-Harçlar Yasasına göre alınması gereken 31,40 TL harçtan peşin alınan 24,30 TL harcın mahsubu ile noksan bulunan 7,10 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına

7- Davacı tarafından yapılan 52,35 TL harç, 19 davetiye gideri 161,00 TL, 6 yazı gideri 40,50 TL,100 TL bilirkişi ücreti, 22,00 TL dosya gönderme masrafı, 0,60 TL dosya masrafı, 1.256,30 TL keşif masrafı toplam: 1.632,75 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya ödenmesine

8- -Davacı vekil ile temsil eidldiğinden lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre takdir olunan 1.980,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya ödenmesine

9-Taraflarca yatırılan arta kalacak gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde taraflara iadesine,

10- Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,