Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/5024 K.2018/9029

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı-Karşı Davalı isteminin Özeti:

Davacı, muhatap iş yerinde çalıştığı sürece kalifiye eleman olarak çalışmış, her iş günü 24 saat üzerinden istasyon görevlisi olarak birfiil çalıştığını, öte yandan haftanın yedi günü çalışılması kural haline dönüşen iş yerinde müvekkilinin iş akdinin fesh edildiği son güne kadar günlük 24 saat üzerinden haftada 96 saat çalıştığını, fazla mesai ücreti ödenmediğini, siparişin yoğun olduğu yaz sezonunda haftanın yedi günü çalışma yapıldığını, haftalık tatil ücreti ödenmediğini, iş yerinde resmi tatil uygulaması olmayıp tüm resmi tatillerde çalışma yapılmış, karşılığının ödenmediğini,

öte yandan dini bayramlarda da iş yoğunluğu gerekçe gösterilerek (Kurban ve Ramazan Bayramlarında dörder gün çalışılmış) yasal ücreti de ödenmediğini, yasal yıllık izin hakkı kulandırılmamış ve ücretlerinin de ödenmediğini, arz edilen işçilik hak ve alacaklarının bertaraf etmek için tüm işçilere matbu iş akdi evrakı imzalatılmış, tüm işçiler, bu sözleşmenin imzalanmasından sonra izin istemekten dahi korkar hale geldiğini, muhatap iş yeri ... Unlu Mamüller Ltd.

Şti.'den devir alınmak suretiyle yani kurulan ... Tarım Hayvan ve Tic. Ltd.

Şti. olarak faaliyetini sürdürdüğünü, SGK çıkışı ve ertesi gün yeni şirkette girişi yapılmak suretiyle yeni şirket üzerinden çalışmaya devam ettiğini, ancak müvekkilinin şirket devrinden önceki dönem işçilik hak ve alacaklarının ödenmesi taahhüt edildiği ve ödeneceği söylemesine karşın bu tarihten bir buçuk ay geçmesine karşın müvekkiline hiç bir yasal hak ödenmediğini, işyerini devir alan yeni şirketin müvekkilinin geçmişteki çalışmalarından doğan tazminat ve işçilik hakları ödenmesi istemi kabul edilmediğinden ücret, tatil, fazla mesai ve yıllık izin haklarının verilmemesi şeklindeki nedenler ile halen de devam etmekte olan durum,

haklı fesih şartlarını doğurmuş olup, İş Kanunu'nun 24/2-a-e maddesi gereği fesih ihbar gönderildiğini, feshedildiği tarihten sonra davalı iş veren devamsızlık nedeniyle feshedildiğinin bildirilmesinin yersiz olduğunu, işe ilk girildiğinde iş yeri uygulaması denilerek açık senet müvekkiline ve diğer işçilere teminattır diye imzalatılmış olup iş akdi sona ermeden önce bu senetler müvekkilince istenilmiş olmasına rağmen geri verilmediğini, belirsiz alacak olduğunu, kıdem tazminatı, genel tatil ve dini bayram tatil alacağı, yıllık izin ücreti, haftalık tatil ücreti,

fazla mesai ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı-Karşı Davacı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının işi terk ettiğini, 24 saat çalışıp 24 saat dinlendiğini, (hemşireler doktorlar gibi) resmi ve dini bayramların tamamında çalışmadığını, yaz sezonunda da 4 saat çalışıp 24 saat dinlendiğini, yıllık izinlerini kullandığını, iş yeri tüm hak alacak ve borçları ile bir davalıdan diğerine devir edildiğini, kapanış/açılış yapılmadığını, devir ile ilgili yasal işlemlerin tamamının yapıldığını, işçilerin tamamı, işletme ile beraber devir alana geçirilmiş ve hiçbir haklarında eksiltme yapılmadığını, önceki iş veren döneminde doğmuş olan hakların ödeneceğini taahhüt edilmediğini,

davacı işi izinsiz ve özürsüz terk ettiği için aleyhinde tutanak tutulduğunu, iş yerinin devir edilmiş olması, işçiye iş akdini fesih etme hakkı vermeyeceğini, davacının 16/11/2012'de devir alınan işçisi olarak çalışmaya başladığını, sonra her ne hesaplamış ise işi terk ettiğini, işe başlarken boş bono imzalatıldığını ise bu işin doğasında olduğunu, 24 saat boyunca istasyonun tüm tahsilatının emanet edileceği işçiden teminat olarak bu senetlerin alınması genel uygulama olduğunu, davacıların işi durduklarının, ticari faaliyetin kesildiğini, davacılara uzun süre boyunca özel eğitim verildiğini ve bu iş öğretildiğini,

davacıların işi hep birlikte terk ettiğini, işin durmasına sebebiyet verdiklerini, davacıların, işletmeyi kapatarak maddi ve manevi zarara sebep olduğunu, tüm bu nedenlerle 40 yılı aşkın süredir 7/24 faal tuttuğu isyasyonunu kapatmak zorunda kaldığı için ticari itibari sarsıldığını ve istasyonun kaplı olması nedeniyle satış yapılmadığından maddi zarara uğratıldığını, manevi tazminat ödenmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı ... Ltd. Şti., davalı ... Ltd.

Şti. tarafından devralınmak suretiyle faaliyetini sürdürdüğünü, davacı devralınma sonrasında iş yerinin yeni bir şirket olarak faaaliyetini sürdürdüğünü, ancak geçmiş dönem hak ve alacaklarının ödenmesi taahhüt edildiği halde ödenmediği gerekçesiyle İş Kanunu'nun 24/2-a-e maddesi uyarınca iş akdini haklı nedene dayanarak feshettiğini davalı şirkete bildirdiğini, davalı şirket ise davalı ... Ltd. Şti. tarafından ... Ltd.

Şti.'nin tüm hak ve borçları ile birlikte devralındığını, devir sebebiyle haklarına halele gelmeyeceğini haklarının verileceğini, 24 saatte işe başlamadığı takdirde iş akdini İş Kanunu'nun 25/2-9 maddesi uyarınca feshedeceğini davacı bildirdiğini, işyeri devri fesih niteliğinde olmadığından,

devir sebebiyle feshe bağlı hakların istenmesi mümkün olmadığını, aynı şekilde işyeri devri kural olarak işçiye haklı fesih imkanı vermediğini, davacının iş akdini yasada belirtilen haklı bir sebebe dayanarak feshetmediğini ve feshe bağlı alacaklar olan kıdem tazminatı, hafta tatili ücret alacağı ve yıllık izin alacağı yönünden davanın reddine karar verilmiş, davalılar karşı davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin davalarına ilişkin herhangi bir delil sunmadıkları anlaşıldığından ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz.

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- İşçiye ücretlerinin yasa ve sözleşme hükümlerine aykırı olarak ödenmemesi veya eksik ödenmesi, bu anlamda sigorta primlerinin gerçek ücretten yatırılmaması 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/II.e maddesi uyarınca haklı fesih hakkı verir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacının iş akdini ödenmeyen işçilik alacakları nedeniyle kendisinin feshettiği, fesih nedeninin işyeri devri olmadığı anlaşılmaktadır. Davacı-karşı davalı işçinin ödenmemiş işçilik alacakları olduğu sabittir. Davacı işçinin iş sözleşmesini feshetmesi haklı nedene dayandığından kıdem tazminatı talebinin kabulü yerine reddi hatalıdır.

3- Davacı-karşı davalı işçinin izin ücreti talebi işyeri devri söz konusu olup fesih bulunmadığı gerekçesiyle reddolunmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere somut olay bakımından davacı işçinin ödenmeyen işçilik alacakları nedeniyle fesih söz konusu olup iş sözleşmesi sona ermiş olduğundan davacı-karşı davalının varsa kullanılmayan izinlerin karşılığı hesaplanıp hüküm altına alınması gerekirken izin ücret talebinin yerinde olmayan gerekçe ile reddi isabetsizdir.

4- Diğer taraftan hafta tatili ücret alacağı feshe bağlı değildir. Davacı-karşı davalının hafta tatili izin kullandığı dosya kapsamı ile sabit olmakla bu talebin reddi isabetli ise de gerekçede red sebebi olarak hafta tatili kullanmış olması yerine anlaşılmayan bir sebeple devir nedeniyle gerçekleşen bir fesih bulunmamasına atıf yapılması doğru bir gerekçe olmamıştır.

5-Keza davalı-karşı davacı işverenin reddedilen maddi tazminat talebinin 100,00 TL olması karşısında karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT 13. maddesi gereğince davacı-karşı davalı lehine hükmedilmesi gereken ücreti vekaletin 100,00 TL'yi geçemeyeceği gözetilmeyerek 1.500,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesi de ayrı bir bozma nedeni yapılmıştır.

F) Sonuç: