Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/516 K.2018/1579

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının 14.09.1998 tarihinden itibaren davalı şirketin .... ilinde bulunan .... çimento fabrikasında işe başladığını, daha sonra işyerinin 31.10.2007 tarihinde davalı şirkete devredildiğini, davacının çalışmasını davalı şirket bünyesinde devam ettirdiğini, iş akdinin haksız nedenle feshedildiği 20.03.2015 tarihine kadar çalıştığını yapılan feshin yerinde olmadığını iddia ederek davacının işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iş akdinin denetim sorumluluğunu yerine getirmemesinden dolayı şirket zararına sebebiyet verildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Davanın işe iade davası olduğu, davanın yasal bir aylık süresi içerisinde açıldığı, davacının davalı yanındaki kıdeminin altı aydan fazla olduğu, fesih tarihi itibari ile davalı işveren yanında otuzdan fazla işçinin çalıştığının taraflar arasında çekişme konusu olmadığı, davacının işveren vekili sıfatının bulunmadığı böylece davada dava şartlarının tamam olduğu, davacının haksız işveren feshine dayandığı,

ispat yükü kendisinde olan davalı işveren tarafından davacının denetiminden sorumlu olduğu personel .....'un muhasebe kayıtlarında usulsüzlük yaparak şirketi zarara uğrattığını, davacının bu personel üzerindeki denetim sorumluluğunu yerine getirmediğini bu sebeple yapılan feshin haklı olduğunu savunduğu, iç denetim raporları, tanık anlatımları ve dosya kapsamına göre usulsüzlüğün dava dışı çalışan tarafından yapıldığı, bu çalışan tarafından muhasebe sistemindeki zaafların kullanıldığı,

objektif olarak davacıdan usulsüzlüğün tespitinin beklenemeyeceği böylece davalı tarafça haklı nedenle fesih olgusunun ispatlanamadığı ve davacı davasının sübut bulduğu sonucuna varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının iş sözleşmesinin haklı veya geçerli nedenle feshedilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/II.c.1 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir.

İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır.

İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur.

Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.

İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.

Dosya içeriğine göre davalı firmada muhasebe sorumlusu olarak çalışan davacının iş sözleşmesi kendi denetimi altında çalışan..... isimli personeli denetlememesi nedeniyle şirketin zararına sebep olduğu ve şirketin güveninin zedelendiğini iddiası ile haklı nedenle feshedilmiştir.

Somut uyuşmazlıkda; davacının davalı firmada muhasebe sorumlusu olarak çalıştığı dönemde sorumluluğu altında çalışan personeli uzun süre denetlemeyerek personel tarafından şirketin zarara uğratılmasına neden olduğu anlaşılmıştır. Bu davranış işyerinde olumsuzluklara yol açmıştır.

Davalı; davacının iş sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayandığı kanıtlanmasa da davacının davranışlarının işçi işveren arasındaki güven ilişkisini bozacak nitelikte olduğu, iş ilişkisinin devam ettirilmesinin davalı işverenlikten beklenemeyeceği, bu nedenle feshin haklı olmamakla birlikte geçerli nedene dayandığının kabulüyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulü hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasası'nın 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.