Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/5744 K.2018/7011

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir.

Hukuki dinlenilme hakkı ile bağlantılı olarak ön inceleme müessesi ihdas edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 320 nci maddesi 2 nci fıkrasında, daha önce karar verilemeyen hâllerde mahkemenin, ilk duruşmada dava şartları ve ilk itirazlarla hak düşürücü süre ve zamanaşımı hakkında tarafları dinleyeceği, daha sonra tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit edeceği, uyuşmazlık konularının tespitinden sonra hâkimin, tarafları sulhe teşvik edip, sulh olup olmadıkları, sulh olmadıkları takdirde anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğunun tutanağa yazılıp tutanağın altının hazır bulunan taraflarca imzalanacağı ve tahkikatın bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütüleceği hüküm altına alınmıştır. Kısaca tahkikat aşamasına geçilmeden esas hakkında karar verilemez.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece 09.09.2014 tarihinde ön inceleme öncesi tensip tutanağı düzenlenmiş, dava dilekçesinde açıklanan bir kısım delillerin toplanılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece 13.11.2014 tarihli tensip tutanağı ile ön inceleme aşamasına geçilmesine ve ön inceleme duruşmasının 10.12.2014 tarihinde yapılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece ön inceleme duruşmasından önce, hiçbir delil toplanmadan hiçbir ara kararı alınmadan, taraflara bilgi verilmeden dosya bilirkişiye verilmiş ve bilirkişi raporu ön inceleme duruşmasından önce 08.12.2014 tarihinde dosyaya girmiştir.

Ön inceleme duruşması 10.12.2014 tarihinde yapılmıştır.

Mahkemece 6100 sayılı Yasa’nın emredici hükümlerine aykırı olarak ön inceleme yapılmadan, tahkikata geçilmeden, taraf delilleri toplanmadan ve tarafların bilgisi ve talepleri dışında, ara kararı alınmadan dosyanın bilirkişiye verilmesi hukuki dinlenilme hakkının ihlalidir.

2- Mahkemece yargılama giderlerinin hüküm altına alınması sırasında HMK. nın 323. maddesine uygun davranılmaması da hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: