Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/6935 K.2017/18260

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 05/12/2006 tarihinde ... Tarım Ltd. Şti.’de pazarlamacı olarak çalışmaya başladığını, daha sonra yetkililerinin aynı olduğu diğer bir şirket olan .... Kimya San. ve Tic. Ltd.

Şti.’de aynı sıfatla işine devam ettiğini ve son olarak yine yetkililerinin aynı olduğu davalı şirkette 27/11/2012 tarihinden itibaren çalışmasına devam ettiğini, müvekkilinin aylık net maaşının 2.500,00 TL olduğunu, iş akdinin 12/12/2012 tarihli ihtarname ile feshedildiğini, fesih sebebi olarak 06/12/2012 tarihinde davalı şirket tarafından müvekkili adına zimmetlendiği iddia edilen kiralık araçla müvekkilinin alkollü olarak kaza yaptığı, aracın perte çıktığı, bu nedenle şirketin kiralanan araç sahibine hasarı ödediği ve uğranılan zarar olduğunun gösterildiğini,

ancak olay tarihinde hastane raporunda müvekkilinin hafif alkollü olduğunun düşünüldüğü ibaresinin yer aldığını, ayrıca aracın kaskolu olduğunu, davalı şirketin müvekkilini işten çıkarmakla kalmayıp, ....

4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/126 Esas sayılı dosyası ile hasar bedelinin tahsili için dava açtığını, müvekkilinin iş akdi haksız olarak feshedildiği halde bir kısım haklarının ödenmediğini ileri sürerek, ücret alacağı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti,prim alacağını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının kaza yaptığı ve işten çıkarıldığı tarihte .... Kimya Ltd.

Şti’nin çalışanı olduğunu, iş sözleşmesinin haklı feshinin de bu şirket tarafından gerçekleştirildiğini, bu şirketin ayrı bir tüzel kişiliği bulunduğunu ve şirketler arasında hiçbir organik bağ bulunmadığını, bu nedenle davanın husumet nedeni ile reddi gerektiğini, ayrıca yetki itirazında bulunduklarını ve davacının alacaklarının zaman aşımına uğradığını, davacının çalıştığı sürenin ve ücretinin belli olması nedeni ile belirsiz alacak davası olarak açılan davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde bahsettiği üç şirket arasında herhangi bir organik bağ bulunmadığını,

iş akdinin de davalı şirket tarafından değil, .... kimya tarafından sonlandırıldığını, davacının 06/12/2012 tarihinde araç kendisinin sevk ve idaresindeki iken park halindeki bir araca çarparak kazaya sebebiyet verdiğini, dava dışı .... Kimyanın kiralamış olduğu ... plakalı aracın pert olmasına neden olduğunu, kaza tespit tutanağında davacının asli kusurlu olduğunun belirtildiğini ve ... ...

Devlet Hastanesinden alınan adli rapor formu kayıtlarında da kaza sırasında alkollü olduğunun tespit edildiğini, tüm bu nedenlerle davacının iş akdinin 12/12/2012 tarihinde .... Ltd. Şti. tarafından .... 11. Noterliğinin ihtarnamesi ile haklı nedenle feshedildiğini, dava dışı .... Kimya tarafından davacı aleyhine .... ....

4. Asliye Hukuk Mahkemesinde rücuen tazminat davası açıldığını, bu davanın bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, davacının, müvekkili şirkette iş görme edimini yerine getirmediği için ücret, fazla mesai, yıllık izin, prim ücreti alacağı ile ilgili herhangi bir bilgi sahibi bulunmadığını, müvekkili şirketin bu güne kadar hiçbir çalışanına ödenmemiş ücret borcunun bulunmadığını, çalışanlarının fazla mesai yapmasının da söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı talebinin reddine, ücret ve prim alacağı talebinin feragat nedeniyle reddine, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti talebinin kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı davalı işyerinde pazarlamacılık sözleşmesi kapsamında çalıştığı ve satışa bağlı olarak prim aldığını dava dilekçesinde iddia etmektedir. Davacının satış temsilcisi olarak işyeri dışına çıkarak pazarlama yaptığı, bu şekilde mesaisini ayarladığı, primin ise mesai artıkça arttığı anlaşılmaktadır. Komisyon niteliğindeki prim usulü, satış bedelinin belirli oranına denk gelmekte, bir anlamda davacı yüzde usulü çalışmaktadır. Bu maddi vakıaya göre davacı mesaiye bağlı olarak ücret niteliğinde olan prim aldığından fazla mesai ücretinin sadece zamlı % 50 kısmının hesaplanması gerekir.

3-Diğer taraftan Mahkemece zamanaşımı resen dikkate alınmış ise de hesap raporuna göre bu denetlenememektedir. Zamanaşımı itirazını değerlendirecek ek rapor alınarak hesaplama yapılması ve Mahkemece sonuca ulaşılması gerekir.

4-Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda taktiri indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9.HD. 11.2.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K; Yargıtay, 9.HD. 18.7.2008 gün 2007/25857 E, 2008/20636 K.).Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre taktir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime gidilmemelidir(Yargıtay 9.HD. 21.03.2012 gün, 2009/48913 E, 2012/9400 K .)

Somut uyuşmazlıkta, fazla mesai ücretinden yapılan % 50 indirim hakkın özünü etkileyecek derecede çok yüksek bir orandır. Fazla mesai ücretinin daha makul bir oranda imdirime tabi tutulması gerekir.

Eksik incelemeye dayalı hükmün bu sebeplerle bozulması gerekmiştir.

F) Sonuç: