Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/7816 K.2018/12217

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar avukatları tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı işyerinde satış elamanı olarak çalıştığı, iş akdinin davacı tarafından haklı nedenle feshedildiğini iddia ederek bir kısım işçilik alacaklarını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının yaptığı iş nedeniyle çalışma saatlerini kendisinin belirlediği, davalı tarafından haklı nedenle feshedildiği ve hiçbir alacağının olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak,davacının fazla çalışma ücreti karşılıklarının satış primi olarak ödendiği, daha fazla çalışma alacağı olduğu hususunun sabit olmadığı gibi Yargıtay uygulamalarının da bu yönde olduğu, davacının çalıştığı süre boyunca ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin ödenmediğinin sabit olduğu, geniş manadaki ücretlerinin bir kısmının ödenmemesi nedeni ile davacının iş aktinin haklı nedenlerle feshedilmiş sayılacağı bu nedenle davanın kıdem tazminatı yönünden ve bir kısım alacaklar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekillleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin tüm davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Somut uyuşmazlıkta satış elemanı olarak çalışan ve ücret dışında satıştan prim alan işçiye ödenen prim alacağının yaptığı fazla mesai ücretinden mahsup edilip edilmeyeceği noktası tartışma konusudur.

Prim, çalışanı özendirici ve ödüllendirici bir ücret ödemesi olup işverence işçiye garanti edilmiş bir temel ücretin üzerine belirli bir usule bağlı olarak ödenen ek bir ücrettir. İşverenin istek ve değerlendirmesine bağlı olabileceği gibi, sözleşme gereği olarak da verilebilir. Genel olarak pazarlamacılık sureti ile satışlarda çalışanların ücret yanında satış bedelinden belirli oranda prim(komisyon) aldıkları bilinen bir olgudur.

Fazla mesai ise kural olarak 4857 sayılı İş Kanunu’na göre, kanunda yazılı şartlar çerçevesinde, haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. İşçi fazla mesai yapsın yapmasın prim ödemesi var ise bu ek ücrete hak kazanır. İşçinin fazla mesai yapması halinde ödenen primin fazla mesai ücretini de karşıladığı gerekçesi isabetli değildir.

Ancak bu şekilde çalışan işçi fazla mesai yaptıkça buna bağlı olarak prime de fazladan hak kazanacağından, bir anlamda yüzde usulü çalıştığının kabulü gerekecektir. Bu durumda ise davacının fazla mesai ücretinin sadece % 50 zamlı kısmının hesaplanarak hüküm altına alınması gerekir. Bu nedenle prim ödemelerinin fazla mesai ücretini karşıladığı gerekçesi ile fazla mesai ücreti talebinin reddi şeklinde verilen hüküm hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.