Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/8860 K.2019/19161

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette 01/06/2005-05/06/2012 tarihleri arasında tır şoförü olarak asgari ücret karşılığında çalıştığını, şoförlüğünü yaptığı tır aracı ile genelde Romanya'ya ve diğer Avrupa ülkelerine mal taşıdığını, yapmış olduğu sefer başına ayrıca harcırah aldığını, bu harcırahlarla birlikte aylık gelirinin 3.000-3.500 TL aralığında olduğu, ramazan aylarında 200 TL değerinde erzak yardımı yapıldığı,

kurban bayramlarında ise 50 TL değerinde yine erzak yardımı yapıldığını, haftanın her günü çalıştığını, dini ve milli bayramlarda çalışmasına devam ettiğini ancak ücretlerinin ödenmediğini, müvekkilinin iş akdini 05/06/2012 tarihinde emeklilik nedeni ile feshettiğini, kıdem tazminatına istinaden 6.168 TL ödeme yapıldığını fakat bunun eksik hesaplandığını iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekili; davacının müvekkili şirket çalışanı olmayıp haricen öğrendiklerine göre ... Lojistik Hizm. A.Ş. bünyesinde çalışmış olduğunu, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını yine fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarına ilişkin zamanaşımı itirazında bulunduklarını, esas hakkında ise haricen edindikleri bilgilere göre davacının çalıştığı ... Lojistik Hizm.

A.Ş.'den kendi rızası ile iş akdini feshederek ayrılmış ve tüm hak ve alacaklarının ödendiğini, davacının emeklilik nedeni ile istifa ettiğini bildirmesine rağmen emekli olduğuna ilişkin herhangi bir belge de sunmadığını, tüm şoförlerin asgari ücretle çalıştığını, kendilerine verilen bedellerin gideceği yola göre doğabilecek ihtiyaçları karşılamak üzere verilip kalanının şirkete şoförlerce iade edildiğini, yurtdışında fazla mesainin yasak olduğunu ve ulusal bayram genel tatil günlerinde çalışma olmadığını, davacı gibi esnek çalışma saatlerine sahip işçilerin fazla mesai taleplerinin kabul edilemeyeceğini,

yurtdışı şoförü olan davacının takograf kuralları ve uluslararası taşıma kuralları gereğince 1 tam gün izin yapmak zorunda olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve alınan bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı ve davalılar vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-HMK'nın 107. maddesinin gerekçesine göre belirsiz alacak davasının, kısmen eda davasıyla birlikte külli tespit davası olarak da açılabilmesi imkan dahilindedir. O halde belirsiz alacak davasında bir miktarın tahsili yanında, kalan tutarın tespiti istenebilecek ve yargılama sırasında belirlendiğinde kalan miktar da talep edilebilecektir.

Bunun tam eda davasından farkı, belirlenebilen miktarın talebi yerine, kısmi bir miktarın istenebilmesidir. Örneğin belirsiz bir alacak için alacaklı tarafından belirsiz alacak davası açıldığında ve 100,00 TL için tahsil, kalan miktarı için ise alacağın tespiti istendiğinde kısmi eda külli tespit davasından söz edilir. Zira alacaklı işveren veya resmi kurum kayıtlarında geçen belirleyebildiği miktarı davaya konu etmek yerine, farazi bir miktar için talepte bulunmuştur.

Sözü edilen davanın kısmi davadan farkı ise, alacaklının kısmi dava açtığını belirtmeksizin belirsiz alacak davasından söz ederek taleplerde bulunmasına dayanır. Yukarıda açıklandığı üzere belirsiz bir alacak için alacaklının açıkça kısmi dava açtığını belirterek talepte bulunması veya belirsiz alacaktan söz edilmeksizin kısmi taleplerde bulunulması halinde davanın kısmi dava olarak açıldığı kabul edilir.

Kısmi eda külli tespit davasının açıldığı anda alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir. Yargılama sırasındaki işleminden veya hâkimin her kararından sonra yeniden işlemeye başlayacağından yargılama sırasında alacağın zamanaşımına uğradığından söz edilemez. Bu nedenle yargılama sırasında arttırılan taleplere karşı yapılan zamanaşımı defi sonuca etkili değildir. Ancak faiz başlangıcı açısından tahsil amaçlı belirsiz alacak davasından farklı bir durum vardır. Davaya konu edilen miktar bakımından faiz başlangıcı olarak dava tarihi kabul edilmelidir. Alacağın kalan kısmın sadece tespiti istenmiş olmakla, belirlenen bakiye alacak miktarının ilerde talep edildiği tarihten itibaren faize karar verilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, kısmi eda külli tespit istemli belirsiz alacak davası açılmakla, alacağının tamamı bakımından zamanaşımı kesildiğinden arttırılan miktar bakımından zamanaşımına uğrayan bir tutar olmadığı halde hüküm altına alınan ulusal bayram genel tatil ücret alacağının artırılan kısmı için zamanaşımı uygulanması hatalıdır.