Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/8917 K.2018/22137

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... Tur. Otelcilik ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının 03.12.2008 tarihinde davalı ... Turizm Otelcilik ve Tic. A.Ş. tarafından işletilen Alanya iskele caddesinde faaliyet gösteren ...

Otel'de güvenlik görevlisi olarak çalışmaya başladığını, 01.10.2010 tarihine kadar burada çalışmaya devam ettiğini ve haksız olarak işine son verildiğini, davacının davalı işyerinde haftanın 7 günü çalıştığını, resmi ve dini bayramlarda izin kullanamadığını, davalılar tarafından işletilen otelde haftanın 5 günü 08:00-16:00, 16:00-24:00 ve 24:00-08:00 vardiyalarında çalıştığını, haftanın 2 günü ise 08:00-20:00 veya 20:00-08:00 saatleri arasında çalıştığını, kendisine ek ücret ödenmediğini, davalı işverenler tarafından yıllık izinlerinin kullandırılmadığını, davacının çalışmaya başladığı dönemdeki ilk 15 günlük maaşının ödenmediğini,

en son ücretinin 750,00 TL olduğunu, davalı şirketler arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunduğunu iddia ederek, kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti ve ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Turizm Otelcilik ve Ticaret A.Ş. vekili; davacının ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin işçisi olduğunu, vardiya usulü ile çalıştığını, fazla mesai ücreti alacağının bulunmadığını, davacının maaşını alamadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. vekili, davaya cevap vermemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davalı ... Turizm Otelcilik ve Tic. A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ... Turizm Otelcilik ve Tic. A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında, işçilik alacaklarının zamanaşımına uğrayıp uğramadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalabilmesini ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu "eksik bir borç" haline dönüştürür ve "alacağın dava edilebilme özelliği"ni ortadan kaldırır. Bu itibarla zamanaşımı savunması ileri sürüldüğünde, eğer savunma gerçekleşirse hakkın dava edilebilme niteliği ortadan kalkacağından, artık mahkemenin işin esasına girip onu da incelemesi mümkün değildir.

Kısmi davada zamanaşımı yalnızca dava edilen kısım yönünden kesilir. Henüz açılmayan (saklı tutulan) ve daha sonra ıslahla arttırılan bölüm için zamanaşımı işlemeye devam eder. Ancak kısmi davadaki miktar, kısmi davanın açıldığı dava tarihine göre geriye doğru belirlenen zamanaşımı süresini kapsar. Bakiye alacak talep edildiği tarihe göre, geriye doğru zamanaşımı süresi içinde kalıyor ise zamanaşımına uğramadığı kabul edilmelidir.

Kısaca kısmi davadaki alacak miktarı belirlendiği tarihten itibaren öncelikle ileriye doğru gerçekleşen alacak için mahsup edilmeli, bakiye alacak ise ondan sonraki süreyi kapsamalıdır. İlk kısmi davada belirlenen alacak mahsup edildikten sonra bakiyenin talep edildiği tarihten geriye doğru zamanaşımı süresi içinde kalan alacak, alacaklı lehine hüküm altına alınmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, dava kısmi dava niteliğinde olup davalı ... Turizm Otelcilik ve Tic. A.Ş. vekili 13/12/2014 tarihinde tebliğ edilen ıslaha karşı 29/12/2014 tarihinde sunduğu dilekçede zamanaşımı def’inde bulunmuştur. Islaha karşı zamanaşımı def’i fazla mesai hesabını etkilememekle birlikte ulusal bayram genel tatil hesabını etkilemektedir. Davalı vekili tarafından ileri sürülen ıslaha karşı zamanaşımı def’i değerlendirilmeden ve bu konuda ek rapor alınmadan ulusal bayram genel tatil çalışmaları karşılığı ücretin hüküm altına alınması hatalıdır.

3-Ulusal bayram genel tatil ücreti yönünden gerekçede %30 oranında karineye dayalı makul indirim yapıldığı belirtilmesine rağmen hükümde indirim yapılmaması gerekçe/hüküm çelişkisi olup, hatalıdır.

4-Hükmedilen miktarların net mi yoksa brüt mü olduğunun hükümde belirtilmemesinin infazda tereddüte yol açacağının düşünülmemesi de hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.