Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/9588 K.2019/8936

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... ile ... Yemekçilik Tem. Bil. Öz. Sağlık Hizm. Tah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı alt işverenlerde temizlik işçisi olarak çalıştığını, davacının 01/07/2008-31/12/2009 tarihleri arasında davalı ... Yemekçilik Şirketinde, 05/09/2012-31/12/2012 tarihlerinde ise diğer davalı şirkette çalıştığını, ücretinin asgari ücret olduğunu, iş akdinin feshinde davacıya hak ve alacaklarının ödenmediğini, davacının haftanın altı günü 07:00-19:00 saatleri arasında çalıştığını, yıllık izinlerini kullanmadığını ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti ve genel tatil ücretinin davalılardan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili, davacının Belediye çalışanı olmadığını, bu nedenle husumet yönünden davanın reddinin gerektiğini, ücret alacaklarının zamanaşımına uğradığını, Belediyenin yükleniciler ile yaptığı sözleşmeler gereği işçilik alacaklarından yüklenicilerin sorumlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Yemekhanecilik San. ve Ticaret A.Ş vekili, dava konusu edilen alacak kalemlerinden kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücretinin feshe bağlı alacaklar olduğundan sözleşmenin ne suretle feshedildiğinin belirlenmesi gerektiğini, davacının ... şirketindeki çalışmasının 1 yılın altında olduğunu, fazla çalışması olmadığını ve hafta tatili ile genel tatillerde çalışmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Yemekçilik Ltd. Şti. vekili, şirketin ihale ile işçileri devraldığını ve ihalenin bitimi ile işyerini devrettiğini, iş akdinin sona ermesinde müvekkili şirketin sorumluluğunun olmadığını, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının tüm alacaklarını aldığını ve ibraname imzaladığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı ... ile davalı ... Yemekçilik Tem. Bil. Öz. Sağlık Hizm. Tah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalılar ... ile ... Yemekçilik Tem. Bil. Öz. Sağlık Hizm. Tah. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davaya konu işçilik alacaklarından asıl işveren ile alt işverenlerin sorumluluğu noktasında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı işçi davalılardan ... Büyükşehir Belediyesinin asıl işveren, davalı ... Yemekçilik Şirketinin alt işveren olduğu işyerinde 01.07.2008- 31.12.2009 tarihleri arasında çalışmış, üç yıla yakın bir süre ara vermesinin ardından 05.09.2012 tarihinde ... Yemekçilik şirketinin işçisi olarak aynı asıl işverenden alınan iş kapsamında çalışmaya başlamış ve 31.12.2012 tarihinde iş ilişkisi sona ermiştir.

Kıdem tazminatı yönünden hizmet birleştirilmesini öngören 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesinde aynı işverenin bir yada değişik işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin birleştirileceği öngörülmüştür.

Somut uyuşmazlıkta ise hizmetler birbirinden farklı alt işverenler nezdinde geçmiştir. Hizmet birleştirilmesi alt işverenler arasındaki ilişkiye göre değerlendirilmelidir. Her iki alt işveren arasında işyeri devri veya organik bağ ilişkisi bulunmamaktadır. Muvazaalı ilişkiye dayanmadığı sürece asıl işverende geçen sürelerin birleştirilmesi mümkün olmaz.

Davacı işçi, aynı davalı asıl işverenden alınan işler kapsamında birbirinden bağımsız alt işverenler nezdinde ve fasılalı olarak çalıştığından, davalı asıl işveren ile alt işverenler arasında birbirinden bağımsız olarak ayrı ayrı asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmuştur.

Asıl işveren olan belediye ile ... Yemekçilik şirketi arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi kapsamında ilk dönem çalışmasına dair işçilik alacaklarından her iki işveren birlikte sorumludur.

Davacının ikinci dönem çalışması ayrı bir alt işveren nezdinde gerçekleşmiştir. Sözü edilen ikinci dönem çalışmaları sebebiyle de belediye ile ... Yemekçilik şirketinin birlikte sorumluluğuna gidilmelidir. İlk çalışma süresinin sonraki çalışma süresine eklenmesi suretiyle hesaplamaya gidilmesi ve asıl işveren yönünden tüm çalışma süresi için ve son ücretten yapılan hesaplamalara göre hüküm kurulması hatalıdır. Asıl işveren toplam hizmet süresine göre kıdem tazminatından sorumlu tutulmuş, ilk alt işveren ... Yemekçilik firmasının sorumluluğu ise kendi çalıştırdığı dönemle sınırlandırılmıştır. Belirtilen yöntemle asıl işverenin sorumluluğu alt işverenlerin toplam sorumluluğunu aşmış durumdadır.

Gerekirse bilirkişiden ek hesap raporu alınmak suretiyle 01.07.2008- 31.12.2009 tarihleri arasındaki çalışma sebebiyle kıdem tazminatı 31.12.2009 tarihindeki ücrete göre hesaplanmalı ve davalı ... ile ... Yemekçilik firmasının birlikte sorumluluğuna karar verilmelidir.

İhbar tazminatı ile yıllık izin ücreti, aynı süre için ve 31.12.2009 tarihindeki ücret üzerinden hesaplanmalı ve her iki işveren birlikte sorumlu tutulmalıdır.

Davacının ikinci dönem çalışması ayrı bir işveren nezdinde geçtiğinden ve süresi bir yılı tamamlamadığından sözü edilen dönemle ilgili olarak kıdem tazminatı ile yıllık izin yönünden hesaplamaya gidilmemeli ve alt işveren ... Yemekçilik şirketi ile asıl işveren bu yönden sorumlu tutulmamalıdır.

Ulusal bayram ve genel tatil ücretleri de her iki çalışma dönemi için ayrı ayrı hesaplanmalı ve her bir dönem asıl işverenler ile alt işverenleri bakımından birlikte sorumluluğa dair karar verilmelidir.

Fazla çalışma ücreti salt ... Yemekçilik şirketi dönemi için hesaplandığından, sözü edilen istekle ilgili olarak şimdiki gibi davalılar asıl işveren ile ... Yemekçilik şirketinin birlikte sorumluluğuna dair hüküm kurulmalıdır.