Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2018/10926 K.2019/1039

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davalı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur. ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi davalı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait işyerinde 02/03/2016 tarihinde çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin, işyerinde Toplu İş Sözleşmesi yapabilmek için ... Sendikası'na üye olması nedeniyle 22/07/2016 tarihinde haksız ve de nedensiz olarak feshedildiğini, ...

Sendikası'nın, davalı şirkete ait ... ilinde bulunan işyerinde Toplu İş Sözleşmesi yapabilmek için 09/06/2016 ve 2016/242-08 sayılı yazısı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü'ne çoğunluk tespiti için başvurduğunu, başvuru tarihinde işyerinde çalışan işçi sayısının 115 olduğunu ve...-Sendikası'nın 72 üyesi bulunması nedeni ile 6356 sayılı yasanın aradığı gerekli çoğunluğu sağladığını tespit ettiğini ve bu tespiti davalı işverene bildirdiğini, işçilerinin örgütlendiğini öğrenen davalı işverenin süre kazanmak amacıyla yetki tespitine itiraz ettiğini,

yetki tespiti geldiğinde davalı işverenin birçok işçiyi baskı ve tehdit ile sendika üyeliğinden istifa ettirmeye çalıştığını, baskılarını arttırarak işçi atma ve üyelikten istifa ettirme operasyonuna başladığını, düzenli çalışan ve ekonomik bir sıkıntısı olmayan davalı işyerinde davanın açıldığı tarih yakınlarında 10 sendika üyesi işçinin iş sözleşmesinin feshedildiğini, toplam 20 üye işçinin korku ile sendika üyeliğinden istifa ettirildiğini, işyerindeki sendikalı işçi sayısının 72'den 42'ye düşerek yarı yarıya azaldığını, davalı işverenin uydurma gerekçelerle sendikal örgütlenmeyi bitirmek gayesinde olduğunu,

4857 sayılı İş Yasası'nın 18. maddesinin (a) fıkrası hükmünde ise; işyerinde çalışan bir işçinin sırf sendikaya üye olması nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilemeyeceğinin ve bu sebebin geçersiz olduğunun açıkça belirtildiğini, davalı işverenin, eylemlerinin, tutum ve davranışlarının, 6356 sayılı Yasa'nın 25. maddesine açıkça aykırılık oluşturduğunu, müvekkilinin sendikaya üye olması ve sendikal faaliyetlerde bulunması nedeni ile İş Sözleşmesi'nin davalı işveren tarafından haksız ve de nedensiz feshedildiğini belirterek,

fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL. tazminatın ödenmesi ve müvekkilinin iş sözleşmesinin feshinin haksızlığına ve sendikal nedenle yapıldığının tespiti ile davacının bir yıllık brüt ücretinden az olmayacak tutarda sendikal tazminatın ödenmesine, İş Sözleşmesi'nin feshinin sendikal nedenle yapılmadığının tespiti halinde, feshin kötüniyetle yapılması nedeniyle İş Kanunu'nun 18. maddesi gereğince ihbar tazminatının 3 katı kadar tazminatın ödenmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iş akdinin, talimatlara uymaması, işe girerken var olduğunu beyan ettiği eğitim belgelerini müteaddit defalar uyarılmasına rağmen fesih tarihi itibariyle halen sunmamış olması sebebiyle feshedildiğini, davacının işe başlarken bu yeterliliğe sahip olduğunu beyan ettiğini, özlük dosyasında saklanmak üzere bu belgeler talep edildiğinde, getireceğini söylediğini, ancak getirmediğini, davacının iş akdinin, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II-a maddesi uyarınca haklı nedenle derhal fesih koşulları oluşmasına rağmen, işçi lehine olacak şekilde, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesine dayalı olarak feshedildiğini,

yapılan feshin geçerli olduğunu, dava dilekçesinde yer aldığı üzere, fesihlerin işçilerin sendikal faaliyetleri olmasından kaynaklandığı iddiasının tamamen soyut ve dayanaksız bir iddia olduğunu, müvekkilinin, davacının sendika üyesi olduğunu bilmesine olanak bulunmadığını, feshin sendikal nedenle yapıldığı iddiasının tümüyle gerçek dışı ve dayanaksız olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk derece mahkemesince, "Davacının davasının kabulü ile,

İşverence yapılan feshin geçersizliği ile sendikal nedenle yapıldığının tespiti nedeniyle, 6356 sayılı Yasanın 25/5. fıkrası uyarınca davacının işe başlatılması veya başlatılmaması şartına bağlı olmaksızın tazminat tutarının işçinin 1 yıllık ücreti tutarı olarak belirlenmesine" dair karar verilmiştir.

Ç) İstinaf başvurusu :

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

D) İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili istinaf başvurusunda; davacının iş akdinin, talimatlara uymaması, işe girerken var olduğunu beyan ettiği eğitim belgelerini müteaddit defalar uyarılmasına rağmen fesih tarihi itibariyle halen sunmamış olması sebebiyle feshedildiğini, müvekkili işverenin davacının sendika üyesi olduğunu bilmesine olanak bulunmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

E) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge adliye mahkemesince, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14/03/2017 tarih 2016/515 Esas, 2017/110 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun Esastan reddine karar verilmiştir.

F) Temyiz başvurusu :

Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararına karşı davalı vekili temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

G) Gerekçe:

Davacı vekili, dava dilekçesinde miktar da belirtmek suretiyle iş akdinin sendikal fesih sebebiyle sendikal tazminata, olmadığı takdirde kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında bu taleplerin hüküm altına alınması için feshin haksızlığına ve sendikal nedenle yapıldığının tespitinin talep edilmesi, davanın alacak davası niteliğini etkilememektedir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda aynen "...Davacının davasının KABULÜ İLE,

İşverence yapılan feshin GEÇERSİZLİĞİ ile sendikal nedenle yapıldığının TESPİTİ nedeniyle, 6356 Sayılı Yasanın 25/5. Fıkrası uyarınca davacının işe başlatılması veya başlatılmaması şartına bağlı olmaksızın tazminat tutarının işçinin 1 yıllık ücreti tutarı olarak BELİRLENMESİNE" şeklinde karar verilmiş, hüküm altına alınacak tutar davacının 1 yıllık ücreti olarak belirlenmiştir. İstinaf incelemesini yapan ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi davalı vekilinin istinaf talebini esastan reddetmiştir.

Mahkemece verilen karar davalı vekili tarafından, davanın alacak davası olmasına rağmen işe iade şeklinde sonuçlandırıldığı ve bunun usule aykırı olduğu belirtilerek temyiz edilmiştir.

İstinaf incelemesini yapan ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi davalı vekilinin istinaf talebini esastan reddetmiş ise de, verilen karar hatalıdır.

Şöyle ki; davanın dava dilekçesindeki talep dikkate alınarak alacak davası olarak görülüp, sonuçlandırılması gerekirken, davanın işe iade davasının sonucu gibi "tazminat tutarının işçinin 1 yıllık ücreti tutarında belirlenmesi" hatalıdır.

Mahkemece yapılacak iş, davayı eda davası şeklinde sonuçlandırmaktır. Davanın işe iade davası gibi sonuçlandırılması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SL