Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2018/1967 K.2018/4643

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin red kararına karşı davacı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi davacı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili 03.11.2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin... Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi adresindeki işyerinde Tez-Koop-iş Sendikasına yetki verildiğine ilişkin T.C. ...'nın 19.10.2015 tarihli 23247 sayılı yetki tespiti yazısının 26.10.2015 tarihinde müvekkiline tebliğ edildiğini, yasada öngörülen 6 iş günlük süre içerisinde, görevli makam olan Çalışma ve İş Kurumu...

İl Müdürlüğü'ne kayıt ettirilerek iş bu yetki tespitine itiraz davasının açıldığını Bakanlıkça yapılan yetki tespitinde. Müvekkilinin ihale ile iş aldığı... Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde çalışan 149 işçiden 95 işçinin sendika üyesi olduğunun tespit edildiğini, ancak müvekkilinin Türkiye genelinde aynı iş kolunda farklı işyerlerinde toplam 1039 işçisinin bulunduğunu, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu iş Sözleşmesi Kanunu'nun 34/2. Maddesi hükümlerinin.

"Bir gerçek veya tüzel kişiye veya bir kamu kurum ve kuruluşuna ait aynı iş kolunda birden çok işyerinin bulunduğu işyerlerinde toplu iş sözleşmesi ancak işletme düzeyinde yapılabilir" şeklinde olduğunu, müvekkilinin, Sendikanın bağlı bulunduğu işkolunda birden fazla işyeri bulunduğundan yetki tespitinin bir işyeri için değil, tüm işyerleri esas alınarak işletme düzeyinde yapılması ve çoğunluğun da bu sayıya göre belirlenmesi gerektiğini, 6356 sayılı Yasa'nın "Yetki" başlıklı 41. Maddesinde " Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birinin üyesi bulunması şartıyla işçi sendikası,

toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek işyerlerinde başvuru tarihinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi bulunması halinde bu işyeri veya işletme için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir" hükümlerine yer verildiğini yetki tespit talebi tarihinde müvekkilinin aynı işkolunda toplam 1039 işçi çalıştırdığı, bu işçilerden 95 işçinin Tez-Koop-iş Sendikasına üye bulunduklarını, bu durumda Davalı ...-lş Sendikasının yasanın aradığı yüzde kırk çoğunluğu sağlayamadığını iddia ederek, işyeri düzeyinde yapılan yetki tespitinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili; 22/01/2015 tarihli Resmi Gazetete yayımlanan yönetmeliğe göre her ihale sözleşmesi ayrı bir işyeri olarak değerlendirilir, aynı işveren tarafından aynı işkolunda yapılan her bir ihale sözleşmesi için işyeri düzeyinde yetki tespiti verilir hükmünün bulunduğunu, yapılan tespitin doğru olduğunu savunarak gerekli çoğunluğu sağladığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Bakanlık vekili yetki tespit isteminin 22/01/2015 tarih 29244 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik”in 4. Maddesi doğrultusunda değerlendirildiğini ifade ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak yetki tespit işleminin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) İstinaf:

Karara karşı davacı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

E) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti

Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

F) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

G) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacıya ait aynı işkolunda bulunan diğer işyerlerinin yetki tespit işleminde dikkate alınması gerekip gerekmediği, 22/01/2015 tarih 29244 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik”in 4. Maddesinin 6356 sayılı Kanun’un 34/2 karşısında uygulanma imkanı bulunup bulunmadığı, dolayısıyla davalı Bakanlığın 19/10/2015 Tarih 72693546/103-23247 sayılı yetki tespitinin iptalinin gerekip gerekmediği noktalarındadır.

Davalı Bakanlık davacının... Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Veri Hazırlama ve Otomasyon Sekreterliği Hizmetleri Alımı İşine ilişkin 1131727.033 sicil numaralı işyerinde yetki başvuru tarihi olan 07.10.2015 tarihinde 149 işçi çalıştığı bunlardan 95’inin davalı sendika üyesi olduğu, davalı sendikanın işyeri düzeyinde toplu iş sözleşmesi yapmak için yasanın aradığı yeterli çoğunluğu sağladığını tespit etmiştir.

Davacı ise aynı işkolunda farklı şehirlerde işyerlerinin olduğunu, yetki tespiti sırasında bunların dikkate alınmadığını, tespitin işletme düzeyinde yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalı Bakanlık ise 4735 sayılı Kanun m.8’e 6570 sayılı Kanun ile eklenen 3. Fıkra uyarınca 22/01/2015 tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik”in 4. maddesinde yetki tespiti işlemlerinde özel hüküm bulunduğunu, bu hüküm uyarınca yetki tespiti isteminin sonuçlandırıldığını savunmuştur.

22/01/2015 tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik”in 4. Maddesinde yetki tespiti işlemlerinde 4734 sayılı Kanun’un 62. Maddesinin birinci fıkrasının e bendi uyarınca ihale edilen işlerde iş alan alt işverenin aynı ihale sözleşmesi kapsamında tek bir işyerinin bulunması halinde işyeri düzeyinde birden fazla işyerinin bulunması halinde işletme düzeyinde yetki tespiti verilir.” düzenlemesi bulunduğu, burada da davacıya ait aynı ihale kapsamında yalnızca...

Üniversitesi Rektörlüğünden alınan hizmet ihalesi konusu işin yapıldığı 1131727.033 sicil numaralı işyerine ilişkin yetki tespiti söz konusu olduğundan aynı işkolunda bulunsa da davacıya ait diğer işyerlerinin dikkate alınmadığı ifade edilse de, 6356 sayılı Kanun m.34/2’de “Bir gerçek ve tüzel kişiye veya bir kamu kurum ve kuruluşuna ait aynı işkolunda birden çok işyerinin bulunduğu işyerlerinde, toplu iş sözleşmesi ancak işletme düzeyinde yapılabilir” hükmü bulunmaktadır.

Söz konusu hüküm kamu düzeniyle ilgili olup emredici niteliktedir. Kanunun emredici düzenlemesini bertaraf eden normlar hiyerarşisine göre kanundan sonra gelen yönetmelik hükmü dikkate alınarak değerlendirme yapılması hatalıdır.

Buna göre yetki başvuru tarihinde davacıya ait aynı işkolunda işyerlerinde çalışan ve davacı sendika üyesi işçi sayıları açık ve denetime elverişli olarak tespit edilip sonucuna göre değerlendirme yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.